नेपाल कृषि सेवा (गठन समूह तथा श्रेणी विभाजन र नियुक्ति) नियमहरु, २०५०

नियमावलीखाद्य, कृषि, सहकारी तथा भूमि प्रशासन

नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित मिति २०५०।०१।२८

संशोधन १. नेपाल कृषि सेवा (गठन समूह तथा श्रेणी विभाजन र नियुक्ति) (पहिलो संशोधन), २०५१ २०५१।३।६ २. नेपाल कृषि सेवा (गठन, समूह तथा श्रेणी विभाजन र नियुक्ति) (दोस्रो संशोधन) नियमहरु, २०५२ २०५३।५।१७

निजामती सेवा ऐन, २०४९ को दफा ७५ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी नेपाल सरकारले देहायका नियमहरु बनाएको छ ।

१. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भः (१) यी नियमहरुको नाम “नेपाल कृषि सेवा (गठन, समूह तथा श्रेणी विभाजन र नियुक्ति) नियमहरु, २०५०” रहेको छ । (२) यो नियमहरु तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछन् ।

२. परिभाषाः विषय वा प्रसङ्गले अर्कै अर्थ नलागेमा यी नियमहरुमा,– (क) “ऐन” भन्नाले निजामती सेवा ऐन, २०४९ सम्झनु पर्छ । (ख) “नियमावली” भन्नाले निजामती सेवा नियमावली, २०५० सम्झनु पर्छ । (ग) “सेवा” भन्नाले नियम ३ बमोजिमको नेपाल कृषि सेवा सम्झनु पर्छ । (घ) “समूह” भन्नाले नियम ४ को उपनियम (१) बमोजिमको समूह सम्झनु पर्छ । (ङ) “कर्मचारी” भन्नाले नेपाल कृषि सेवाका निजामती कर्मचारी सम्झनु पर्छ ।

३. सेवाको गठन: ऐनको दफा ३ बमोजिम नेपाल कृषि सेवा गठन गरिएकोछ ।

४. सेवामा रहने समूह, श्रेणी र पद: (१) सेवामा कामको प्रकृति सो काम सम्पादन गर्न चाहिने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता र कार्य विशिष्टता समेतको आधारमा सेवा भित्रको समान प्रकृतिका पदहरु समावेश भएका अनुसूची-१ बमोजिमका समूहहरु रहने छन् ।

(२) सेवामा देहायका श्रेणीहरु रहने छन्:–

राजपत्रांकित (क) विशिष्ट श्रेणी, (ख) प्रथम श्रेणी, (ग) द्वितीय श्रेणी, (घ) तृतीय श्रेणी ।

राजपत्र अनंकित (क) प्रथम श्रेणी, (ख) द्वितीय श्रेणी, (ग) तृतीय श्रेणी, (घ) चतुर्थ श्रेणी ।

(३) सेवाको विशिष्ट श्रेणीमा नेपाल सरकारले तोके बमोजिम पदहरु रहन सक्नेछन् ।

(४) विभिन्न समूहमा रहने श्रेणी र श्रेणी विहीन पदहरु अनुसूची- २ बमोजिम हुनेछन् ।

$^{२}$(५) कुनै पनि समूहमा समूहित नहुने पदहरु अनुसूची-२क. बमोजिम हुनेछन् ।

$^{२}$ पहिलो संशोधनद्वारा थप ।

५. रिक्त पदको पूर्ति: (१) सेवाका रिक्त पदहरुको पूर्ति ऐनको दफा ७ को उपदफा (१) बमोजिम हुनेछ ।

(२) श्रेणी विहीन पदहरु सुरु नियुक्तिद्वारा पूर्ति गर्दा खुला प्रतियोगिताद्वारा गरिनेछ ।

६. समूहीकृत हुने: (१) यो नियमावली प्रारम्भ हुँदाका बखत नेपाल कृषि सेवाको एग्री एक्सटेन्शन समूह, हर्टिकल्चर समूह, फिसरीज समूह, लाइभस्टक, पोल्ट्री एण्ड डेरी डेभलपमेण्ट समूह, एग्रोनोमी समूह, स्वायल साइन्स समूह, भेटेरिनरी समूह र एग्री इन्जिनियरिङ्ग समूहमा समूहीकृत भै कार्यरत रहेका कर्मचारीहरु तत् तत् समूहमा समूहीकृत भएका मानिनेछन् ।

(२) यी नियमहरु प्रारम्भ हुँदाका बखत नेपाल कृषि सेवाका देहायका समूहमा कार्यरत कर्मचारीहरुलाई देहायका समूहमा समूहीकृत गरिएकोछः–

(क) प्लान्ट प्याथोलोजी समूह र एन्टोमोलोजी समूहमा कार्यरत कर्मचारीहरुलाई प्लान्ट प्रोटेक्सन समूहमा,

(ख) एग्री इकोनोमिक्स, मार्केटिङ एण्ड स्टाटिस्टिक्स समूहमा कार्यरत कर्मचारीहरुलाई एग्री इकोनोमिक्स एण्ड मार्केटिङ समूहमा,

(ग) फुड प्रोसेसिङ एनालिसिस एण्ड न्यूट्रिसन समूहमा कार्यरत कर्मचारीहरुलाई फुड न्यूट्रिसन एण्ड क्वालिटी कन्ट्रोल समूहमा ।

७. नियुक्तिको लागि योग्यता: सम्बन्धित समूहको रिक्त पदमा खुला प्रतियोगिताद्वारा पूर्ति गर्दा ऐनको दफा १० बमोजिम अयोग्य नभएका तथा अनुसूची-३ बमोजिमको न्यूनतम शैक्षिक योग्यता पुगेका व्यक्तिहरु उम्मेदवार हुन सक्नेछन् ।

८. सरुवाको व्यवस्था: समूहका कर्मचारीलाई सरुवा गर्दा नियमावलीको परिच्छेद-६ को अधीनमा रही समूह भित्रको पदमा मात्र सरुवा गरिनेछ ।

तर सेवाको समूहका कर्मचारीहरुलाई सेवाको कुनै पनि समूहमा समूहितकृत नहुने पदहरुमा सरुवा गर्न यस नियमले बाधा पऱ्याएको मानिने छैन ।

९. शैक्षिक योग्यता सम्बन्धी व्यवस्थाः $\times$...................बढुवा हुनको निमित्त राजपत्रांकित पदहरुको हकमा नियमावलीको नियम ८१ को उपनियम (३) बमोजिमको शैक्षिक योग्यता र राजपत्र अंकित पदहरुको हकमा तत् तत् पदहरुमा सेवा प्रवेशको लागि निर्धारित शैक्षिक योग्यता आवश्यक पर्नेछ ।

तर यी नियमहरु प्रारम्भ हुँदाको बखत सेवा वा समूहमा बहाल रहेका कर्मचारीको हकमा निजलाई त्यस्तो सेवा वा समूहमा प्रवेश गर्न तोकिएको शैक्षिक योग्यता नै यस नियमको प्रयोजनको निमित्त न्यूनतम शैक्षिक योग्यता मानिनेछ ।

१०. सेवा वा समूह संचालन सम्बन्धी व्यवस्थाः नीतिगत कुराहरुमा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयसँग समन्वय राखी सेवा वा समूहहरुको संचालन र प्रशासन कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले गर्नेछ ।

११. अनुसूचीमा हेरफेर वा थपघटः नेपाल सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी अनुसूचीमा हेरफेर वा थपघट गर्न सक्नेछ ।

१२. खारेजी र बचाउः (१) नेपाल कृषि सेवा (गठन) नियम, २०१६ र नेपाल कृषि सेवा (समूह तथा श्रेणी विभाजन, नियुक्ति र बढुवा) नियमहरु, २०३३ खारेज गरिएका छन् ।

(२) उपनियम (१) मा उल्लेखित नियमहरु बमोजिम भए गरेका काम कारबाहीहरु यी नियमहरु बमोजिम नै भए गरेका मानिने छन् ।

$\text{घ}$ पहिलो संशोधनद्वारा थप । $\times$ दोस्रो संशोधनद्वारा खत्थिएको । द्रष्टव्यः– केही नेपाल कानून संशोधन गर्ने ऐन, २०६३ द्वारा रुपान्तर भएका शब्दहरुः– “श्री ५ को सरकार” को सट्टा “नेपाल सरकार” ।

अनुसूची-१ (नियम ४ को उपनियम १ सँग सम्बन्धित)

सेवामा रहने समूहको नाम

(क) एग्री एक्सटेन्सन (ख) हर्टिकल्चर (ग) फिसरीज (घ) लाइभस्टक पोल्ट्री एण्ड डेरी डेभलपमेन्ट (ङ) एग्रोनोमी (च) प्लान्ट प्रोटेक्सन (छ) एग्री इकोनोमिक्स एण्ड मार्केटिङ (ज) स्वायल साइन्स (झ) भेटेरिनरी (ञ) एग्री इन्जिनियरिङ्ग (ट) फूड न्यूट्रिशन एण्ड क्वालिटी कन्ट्रोल

अनुसूची-२ (नियम ४ को उपनियम (४) सँग सम्बन्धित) सेबाको समूहमा रहने पदहरुको नाम

क. एग्री एक्सटेन्शन(कृषि प्रसार) समूहमा रहने पद	ख. हर्टिकल्चर (बागवानी) समूहमा रहने पद	ग. फिसरीज (मत्स्य विकास समूहमा रहने पद	घ. एग्रोनोमी (वाली विकास) समूहमा रहने पद	ङ. प्लान्ट प्रोटेक्सन (वाली संरक्षण) समूहमा रहने पद	च. एग्री. इको. मार्केटिङ्ग समूहमा रहने पद	छ. स्वाइल एण्ड साइन्स (माटो विज्ञान) समूहमा रहने पद	ज. एग्री. इंजिनि. समूहमा रहने पद	झ. फूड क्वालिटी كنट्रोल समूहमा रहने पद	ञ. न्यूट्रिसन एण्ड पोल्री एण्ड डेरी समूहमा रहने पद	ट. भेटेरिनरी लाइभस्टक समूहमा रहने पद
१. राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी	राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी
• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• प्रमुख माटो विज्ञ (कार्यक्रम निर्देशक)	• कार्यक्रम निर्देशक	• प्रमुख खाद्य गुण नियन्त्रक	• प्रमुख खाद्य विकास अधिकृत	• प्रमुख पशु चिकित्सक
• प्रमुख कृषि प्रसार अधिकृत	• प्रमुख	• प्रमुख	• प्रमुख बीउ विकास अधिकृत	• प्रमुख	• प्रमुख		• महा निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक	• कार्यक्रम निर्देशक
• प्रमुख तालीम अधिकृत							• उप- महानिदेशक

२०६१।१।१ को राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

२.राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकितद्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी	राजपवकित द्वितीय श्रेणी
• प्रसार अधिकृत,	• विकास अधिकृत	• विकास अधिकृत	• विकास अधिकृत	• संरक्षण अधिकृत	• अर्थ विज्ञ	• विज्ञ	• इन्जिनियर	• प्रसार अधिकृत	• विकास अधिकृत
• वरिष्ठ कृषि प्रसार तालीम अधिकृत,	• वरिष्ठ वागवानी विकास अधिकृत	• वरिष्ठ बीउ विकास अधिकृत	• वरिष्ठ व्यवसायिक कीट विज्ञ	• वरिष्ठ बजार विज्ञ	• वरिष्ठ योजना अधिकृत			• वरिष्ठ खाद्य गुण नियन्त्रक
• वरिष्ठ कृषि संचार अधिकृत	• वरिष्ठ तरकारी विकास अधिकृत		• वरिष्ठ प्लान्ट क्वारेन्टिन अधिकृत		• वरिष्ठ तालीम अधिकृत			• खाद्य पोषण अधिकृत
	• वरिष्ठ सुन्तला विकास अधिकृत		• वरिष्ठ रेशम खेती विकास अधिकृत		• वरिष्ठ कार्यक्रम अधिकृत			• खाद्य प्रयोगशाला अधिकृत
	• वरिष्ठ आलु बाली विकास अधिकृत		• विपादी रजिष्ट्रार					• खाद्य विश्लेषण अधिकृत
	• वरिष्ठ मसला बाली विकास अधिकृत		• वरिष्ठ मौरी विज्ञ					• वरिष्ठ खाद्य अनुसन्धान अधिकृत
	• वरिष्ठ अलैंची विकास अधिकृत							• फलफूल प्रशोधन अधिकृत


	• वरिष्ठ कफी तथा चिया विकास अधिकृत • वरिष्ठ बागवानी विकास तालीम अधिकृत
राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी
• कृषि प्रसार अधिकृत • कृषि प्रसार तालीम अधिकृत • कृषि संचार अधिकृत	• फलफूल विकास अधिकृत • तरकारी विकास अधिकृत • सुन्तला विकास अधिकृत • कन्दमूल विकास अधिकृत • आलु विकास अधिकृत • आलु बाली विकास	• मत्स्य विकास अधिकृत	• बाली विकास अधिकृत • बाली विकास तालीम अधिकृत • बीउ विकास अधिकृत	• बाली संरक्षण अधिकृत • व्यवसायीक कीट विज्ञ अधिकृत • प्लान्ट क्वारेन्टिन अधिकृत • रेशम खेती विकास अधिकृत • मौरी विज्ञ • बीउ रोग विज्ञ	• कृषि अर्थ विज्ञ • कृषि बजार विज्ञ • योजना अधिकृत • कार्यक्रम अधिकृत	• माटो विज्ञ • माटो विकास अधिकृत • माटो सेवा तालीम अधिकृत	• कृषि इन्जिनियर अधिकृत	• सहायक खाद्य प्रविधि प्रसार अधिकृत • खाद्य अनुसन्धान अधिकृत • सहायक पोषण अधिकृत • सहायक खाद्य प्रयोगशाला अधिकृत


	अधिकृत • मसला बाली विकास अधिकृत • अलैंची विकास अधिकृत • कफी तथा चिया विकास अधिकृत • कफी विकास अधिकृत • बागवानी विकास अधिकृत • बागवानी विकास तालीम अधिकृत			• खाद्य अनुसन्धान अधिकृत					• सहायक खाद्य विश्लेषण अधिकृत • सहायक फलफूल प्रशोधन अधिकृत • खाद्य गुण नियन्त्रक
४.राजपत्र अनंकित श्रेणी	राजपत्र प्रथम श्रेणी	अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी	राजपत्र अनंकित प्रथम श्रेणी
• प्राविधिक सहायक	• प्राविधिक सहायक	• प्राविधिक सहायक	• प्राविधिक सहायक • सिड असिस्टेण्ट	• प्राविधिक सहायक	• प्राविधिक सहायक	• प्राविधिक सहायक	• ओभरसियर • ड्राफ्टम्यान	• प्राविधिक सहायक • खाद्य निरीक्षक	• पशु सेवा प्राविधिक

५.राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित द्वितीय श्रेणी
• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव प्राविधिक सहायक	• सब-ओभरसियर	• नायव प्राविधिक सहायक	• नायव पशु सेवा प्राविधिक	• नायव पशु स्वास्थ्य प्राविधिक
							• नायव खाद्य निरिक्षक

६.राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	६.राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी	राजपत्र अनंकित तृतीय श्रेणी
• क्षेत्र सहायक	• क्षेत्र सहायक	• क्षेत्र सहायक	• क्षेत्र सहायक	• क्षेत्र सहायक		• क्षेत्र सहायक	• ल्याव असिस्टेण्ट	• क्षेत्र सहायक	• क्षेत्र सहायक	• क्षेत्र सहायक

७.राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	७.राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी	राजपत्र अनंकित चतुर्थ श्रेणी
• क्षेत्रचर	• क्षेत्रचर	• क्षेत्रचर	• क्षेत्रचर • ल्याव व्याई	• क्षेत्रचर		• क्षेत्रचर		• ल्याव व्याई	• क्षेत्रचर	• क्षेत्रचर

अनुसूची-२क (नियम ४ को उपनियम (५) सँग सम्बन्धित)

समूहितकृत नहुने पदहरुको नाम

१. राजपत्रांकित प्रथम श्रेणी (प्रा.) (क) सह-सचिव (ख) महानिदेशक (ग) उप महानिदेशक (घ) क्षेत्रीय कृषि निर्देशक (ङ) तालीम निर्देशक (च) प्रमुख, राष्ट्रिय औद्योगिक वाली विकास कार्यक्रम (छ) प्रमुख, राष्ट्रिय मसला विकास कार्यक्रम (ज) कार्यक्रम प्रमुख, पोष्ट हार्भेष्ट व्यवस्थापन निदेशनालय (झ) क्षेत्रीय निर्देशक (ञ) निर्देशक (ट) प्रमुख (ठ) सदस्य–सचिव

२. राजपत्रांकित द्वितीय श्रेणी (प्रा.) (क) वरिष्ठ कृषि विकास अधिकृत (ख) वरिष्ठ तालीम अधिकृत (ग) वरिष्ठ पोष्ट हार्भेष्ट क्षति नियन्त्रण अधिकृत (घ) क्षेत्रीय अधिकृत

(ङ) वरिष्ठ पशु विकास अधिकृत । वरिष्ठ पशु चिकित्सक

३. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणी

(क) कृषि अधिकृत

४. राष्ट्रिय कृषि अनुसन्धान तथा विकास कोष, कृषि विभाग र सो अन्तर्गतका रा.प. अनंकित सबै पदहरु ।

अनुसूची-३

(नियम ७ सँग सम्बन्धित)

(सेवा प्रवेश गर्नको लागि चाहिने न्यूनतम योग्यता)

(क) समूहः कृषि प्रसार (एग्रु एक्सटेन्सन)

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्ष जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	$\text{†}$ कृषि विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्ष जे.टी. कोर्स (प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।

$\text{■}$ २०६९।८।२५ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको । $\text{†}$ २०७१।१।२९ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

३. रा.प.तु. मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि विज्ञानमा स्नातक तह (बी.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको ।

४. रा.प.दि. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि प्रसार विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि प्रसार विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(ख) समूहः बागवानी (हर्टिकल्चर)

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्ष जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	$\text{П}$ कृषि विज्ञान विषय लिई प्रवीणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant

$\text{П}$ २०७१।१।२९ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
		Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्षे जे.टी. कोर्स (प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।
३.	रा.प.तृ.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि विज्ञानमा स्नातक तह (बी.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको ।
४	रा.प.द्वि.	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बागवानी विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।
५.	रा.प.प्र	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बागवानी विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(ग) समूहः बाली विकास (एग्रोनोमी)

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अं.द्वि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्षे जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।

२. रा.प.अनं.प्र. कृषि विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्षे जे.टी. कोर्स (प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।

४. रा.प.दि. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बाली विज्ञान विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बाली विज्ञान विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(घ) समूहः बाली संरक्षण (प्लान्ट प्रोटेक्सन)

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः

– एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्षे जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।

२. रा.प.अनं.प्र. कृषि विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्षे जे.टी. कोर्स (प्राविज्ञ प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।

३. रा.प.तृ. मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि विज्ञानमा स्नातक तह (बी.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको ।

४. रा.प.दि. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बाली संरक्षण विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बाली संरक्षण विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(ङ) समूह: माटो विज्ञान (स्वाइल साइन्स)

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्ष जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	$^п$ कृषि विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्ष जे.टी. कोर्स (प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।
३.	रा.प.तृ.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि विज्ञानमा स्नातक तह (बी.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरेको ।
४	रा.प.दि.	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट माटो विज्ञान विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।
५.	रा.प.प्र	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट माटो विज्ञान विषयमा स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगृ.) वा सो सरह

$^п$ २०७१।१।२९ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

(च) समूह: मत्स्य (फिसारिस) विकास

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्षे जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	$\text{॥}$ कृषि विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्षे जे.टी. कोर्स (प्राविज्ञ प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।
३.	रा.प.तृ.	$\text{*}$ मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बि.एस्सी फिसरीज वा मत्स्य पालन विषय लिई स्नातक तह बि.एस्सी.एगृ./बि.भ.एस्सी./बि.एस्सी. (पशु विज्ञान)/बि.भ.एस्सी. एण्ड ए.एच. उत्तीर्ण ।
४.	रा.प.दि.	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एएन.एस्सी.) (एक्वाकल्चर) वा एम.एस्सी.

$\text{॥}$ २०७१।१।२९ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको । $\text{*}$ २०७७।११।२४ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

फिसरिज वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र राजपत्रित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट स्नातकोत्तर तह (एम. एस्सी.एएन.एस्सी.) (एक्वाकल्चर) वा एम.एस्सी. फिसरिज वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(छ) समूहः एगृ. इको. एण्ड मार्केटिङ्ग

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्ष जे.टी.ए. (कृषि विज्ञान) तालीम प्राप्त । – कृषि विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	कृषि विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण–पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम ३ वर्ष अवधिको कृषि विषयको डिप्लोमा (Major in Plant Science) उत्तीर्ण वा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी कृषि विज्ञानमा १ वर्ष जे.टी. कोर्स (प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।
३.	रा.प.तृ.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट एगृ इकोनोमिक्स वा एगृ. बिजिनेस मुख्य विषय लिई स्नातक

$\text{^}$ २०७१।१।२९ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
४	रा.प.दि.	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट एगु. इकोनोमिक्स वा एगु. मार्केटिङ्ग वा एगु. फाइनान्स वा रिसोर्स इकोनोमिक्स वा एगु. बिजनेस मुख्य विषय लिई स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगु.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।
५.	रा.प.प्र	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट एगु. इकोनोमिक्स वा एगु. मार्केटिङ्ग वा एगु. फाइनान्स वा रिसोर्स इकोनोमिक्स वा एगु. बिजनेस मुख्य विषय लिई स्नातकोत्तर तह (एम.एस्सी.एगु.) वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(ज) समूहः भेटेरिनरी

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्ष जे.टी.ए. पशु विज्ञान (पशु पालन, पशु स्वास्थ्य) तालीम प्राप्त । – कृषि (पशु पालन, पशु स्वास्थ्य) विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।

२. रा.प.अनं.प्र. पशु विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी पशु विज्ञान विषयमा न्यूनतम ३ वर्षको अवधिको डिप्लोमा उत्तीर्ण वा पशु विज्ञान विषयमा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी पशु विज्ञान विषयमा १ वर्षे जे.टी. कोर्स (प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।

३. रा.प.तु. मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट बी.भी.एस्सी. एण्ड ए.एच. वा बी.भी.एस्सी वा डि.भी.एम. वा सो सरह उत्तीर्ण गरी नेपाल पशु चिकित्सा परिषद् दर्ता भएको ।

४. रा.प.दि. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट भेटेरिनरी साईन्स/एप्लाइड साईन्स (भेटेरिनरी मेडिसिन, थेरियोजेनोलोजी, भेटेरिनरी सर्जरी, भेटेरिनरी माइक्रोबायोलोजी, भेटेरिनरी भाइरोलोजी, भेटेरिनरी प्याथोलोजी, भेटेरिनरी फार्माकोलोजी, भेटेरिनरी प्यारासाइटोलोजी, भेटेरिनरी पब्लिक हेल्थ, भेटेरिनरी एपिडेमियोलोजी, भेटेरिनरी जुरिस प्रुडेन्स, भेटेरिनरी कन्जरभेसन मेडिसिन, वाइल्डलाइफ मेडिसिन, मिट टेक्नोलोजी, आदि) विषयमा स्नातकोत्तर तह वा सो सरह उपाधि प्राप्त गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट भेटेरिनरी साईन्स/एप्लाइड साईन्स (भेटेरिनरी मेडिसिन, थेरियोजेनोलोजी, भेटेरिनरी सर्जरी, भेटेरिनरी माइक्रोबायोलोजी, भेटेरिनरी भाइरोलोजी, भेटेरिनरी प्याथोलोजी, भेटेरिनरी फार्माकोलोजी, भेटेरिनरी प्यारासाइटोलोजी, भेटेरिनरी पब्लिक हेल्थ, भेटेरिनरी

इपिडेमियोलोजी, भेटेरिनरी जुरीस प्रुडेन्स, भेटेरिनरी कन्जरभेसन मेडिसिन, वाइल्डलाइफ मेडिसिन, मिट टेक्नोलोजी, आदि) विषयमा स्नातकोत्तर तह वा सो सरह उपाधि प्राप्त गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(झ) समूहः खा.पो.गु.नि. (फूड न्यूट्रिसन यण्ड क्वालिटी कन्ट्रोल)

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अने.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट विज्ञान विषय लिई एस.एल.सी. वा खाद्य विज्ञान विषयमा टी.एस.एल.सी. वा सो सरह उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अने.प्र.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट खाद्य प्रविधि विषयमा आई टेक उत्तीर्ण वा खाद्य प्रविधि विषयमा ३ वर्ष अवधिको डिप्लोमा तह वा सो सरह उत्तीर्ण ।
३.	रा.प.तृ.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कम्तीमा ४ वर्ष अवधिको खाद्य विज्ञान/खाद्य प्रविधि/खाद्य इन्जिनियरिङ्ग विषयमा स्नातक तह उत्तीर्ण वा साधारण विज्ञान विषयमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरी खाद्य विज्ञान/खाद्य प्रविधि/खाद्य इन्जिनियरिङ्ग/खाद्य सुरक्षा/खाद्य बायोटेक्नोलोजी/खाद्य माइक्रोबायोलेजी/खाद्य टक्सिकोलोजी/खाद्य बायोकेमेष्ट्री/मानव पोषण विषयहरु मध्ये कुनै एकमा कम्तीमा दुई वर्ष अवधिको स्नातकोत्तर तह उत्तीर्ण ।
४.	रा.प.दि.	राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता मध्ये स्नातक तह हासिल गरी अनुभव हासिल गरेकाहरुको हकमा मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट सम्बन्धित विषयमा स्नातकोत्तर तह उत्तीर्ण तथा स्नातकोत्तर तह उत्तीर्ण गरी अनुभव हासिल गरेकाको

हकमा सम्बन्धित विषयमा विद्यावारिधि उपाधि हासिल गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र राजपत्रित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता मध्ये स्नातक तह हासिल गरी अनुभव हासिल गरेकाहरुको हकमा मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट सम्बन्धित विषयमा स्नातकोत्तर तह उत्तीर्ण तथा स्नातकोत्तर तह उत्तीर्ण गरी अनुभव हासिल गरेकाको हकमा सम्बन्धित विषयमा विद्यावारिधि उपाधि हासिल गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(ञ) समूहः लाइभस्टक, पोल्री एण्ड डेरी डेभलपमेन्ट

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट देहायको योग्यता मध्ये कुनै एक योग्यता वा सो सरहः – एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी न्यूनतम एक वर्ष जे.टी.ए. (पशु विज्ञान, पशु पालन, पशु स्वास्थ्य) विषयमा तालीम प्राप्त । – कृषि (पशु विज्ञान, पशु पालन) विषय लिई टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	पशु विज्ञान विषय लिई प्रविणता प्रमाण पत्र तह (आइ.एस्सी.एगृ.) उत्तीर्ण वा एस.एल.सी. वा टी.एस.एल.सी. उत्तीर्ण गरी पशु विज्ञान विषयमा न्यूनतम ३ वर्षको अवधिको डिप्लोमा उत्तीर्ण वा पशु विज्ञान विषयमा जे.टी.ए. कोर्स उत्तीर्ण गरी पशु विज्ञान विषयमा १ वर्ष जे.टी. कोर्स

$\text{१}$ २०७१।१।२९ को नेपाल राजपत्रको सूचनाबाट हेरफेर गरिएको ।

(प्राविधिक प्रमाण–पत्र) उत्तीर्ण ।

३. रा.प.तु. पशु विज्ञान मुख्य विषय लिई बी.एस्सी.एजी. उत्तीर्ण वा बि.टेक. (डेरी टेक्नोलोजी) वा बि.एम.एस्सी. एण्ड ए.एच. वा बि.एम.एस्सी/डि.एम. वा बि.टेक.एड. (लाईभस्टक एक्सटेन्सन) वा सो सरह उत्तीर्ण ।

४. रा.प.द्वि. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट पशु विज्ञान/एप्लाईड साईन्स (एनिमल ब्रिडिङ्ग, एनिमल न्युट्रिसन, लाईभस्टक प्रोडक्सन एण्ड म्यानेजमेण्ट, पास्चर म्यानेजमेन्ट, रेन्जलेण्ड म्यानेजमेन्ट, लाईभस्टक ईकोनोमिक्स, एनिमल वेयलफेयर, लाईभस्टक एक्सटेन्सन, डेरी टेक्नोलोजी, फोडर एण्ड पाश्चर प्रोडक्सन, पोल्ट्री प्रोडक्सन) विषयमा स्नातकोत्तर तह वा सो सरह उपाधि प्राप्त गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

५. रा.प.प्र. राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीको लागि आवश्यक पर्ने न्यूनतम शैक्षिक योग्यता हासिल गरी मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट पशु विज्ञान/एप्लाईड साईन्स (एनिमल ब्रिडिङ्ग, एनिमल न्युट्रिसन, लाईभस्टक प्रोडक्सन एण्ड म्यानेजमेण्ट, पास्चर म्यानेजमेन्ट, रेन्जलेण्ड म्यानेजमेन्ट, लाईभस्टक ईकोनोमिक्स, एनिमल वेयलफेयर, लाईभस्टक एक्सटेन्सन, डेरी टेक्नोलोजी, फोडर एण्ड पाश्चर प्रोडक्सन, पोल्ट्री प्रोडक्सन) विषयमा स्नातकोत्तर तह वा सो सरह उपाधि प्राप्त गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

(ट) समूहः कृषि इन्जिनियरिङ्ग

क्र.सं.	श्रेणी	न्यूनतम योग्यता
१.	रा.प.अनं.डि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट न्यूनतम एक वर्षको सब ओभरसियर सिभिल/मेकानिकल/एगृ. इन्जिनियरिङ्ग वा सो सरहको तालीम प्राप्त ।
२.	रा.प.अनं.प्र.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट सिभिल/मेकानिकल/एगृ. इन्जिनियरिङ्ग मध्ये कुनै एक विषय लिई प्रमाणपत्र तह वा सो सरह उत्तीर्ण ।
३.	रा.प.तृ.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि इन्जिनियरिङ्ग विषयमा स्नातक तह (B.Sc.Ag.Eng.) वा सो सरह उत्तीर्ण ।
४.	रा.प.दि.	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि इन्जिनियरिङ्ग विषयमा स्नातकोत्तर तह वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।
५.	रा.प.प्र	मान्यता प्राप्त शिक्षण संस्थाबाट कृषि इन्जिनियरिङ्ग विषयमा स्नातकोत्तर तह वा सो सरह उत्तीर्ण गरी ऐनको दफा ७ को उपदफा (१६) बमोजिमको अनुभव प्राप्त ।

स्पष्टीकरणः माथि विभिन्न प्रकरणमा विभिन्न समूहहरुका विभिन्न श्रेणीहरुका लागि तोकिएको शैक्षिक योग्यता यो सूचना प्रकाशन हुनुभन्दा अगाडी सेवा प्रवेश गरेका निजामती कर्मचारीहरुको हकमा लागू हुने छैन र त्यस्ता निजामती कर्मचारीहरुको हकमा साविक नियममा उल्लेखित व्यवस्था अनुसार नै हुनेछ ।