राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन नियमावली, २०७६

राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन नियमावली, २०७६

नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन मिति २०७६।०९।२१

राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७५ र दफा ७२ ले दिएको अधिकार प्रयोग गरी निर्वाचन आयोगले देहायका नियमहरू बनाएको छ ।

परिच्छेद–१ प्रारम्भिक

१. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भ: (१) यी नियमहरूको नाम “राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन नियमावली, २०७६” रहेको छ । (२) यो नियमावली तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ ।

२. परिभाषा: विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस नियमावलीमा,– (क) “ऐन” भन्नाले राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७५ सम्झनु पर्छ । (ख) “नगरपालिका” भन्नाले नगरपालिका, उपमहानगरपालिका वा महानगरपालिका सम्झनु पर्छ । (ग) “निर्वाचन कार्यक्रम” भन्नाले नियम ३ बमोजिमको निर्वाचन कार्यक्रम सम्झनु पर्छ । (घ) “निर्वाचन कार्यालय” भन्नाले जिल्ला निर्वाचन कार्यालय सम्झनु पर्छ । (ङ) “मतगणना प्रतिनिधि” भन्नाले उम्मेदवार वा निर्वाचन प्रतिनिधिले मतगणनाको काममा प्रतिनिधित्व गर्नका लागि नियम २२ बमोजिम नियुक्त गरेको व्यक्ति सम्झनु पर्छ । (च) “मतदाता नामावली” भन्नाले ऐनको दफा ४ बमोजिमको निर्वाचक मण्डलमा रहेका प्रदेश सभा सदस्य तथा गाउँपालिकाका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र नगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुखको नाम समावेश गरी तयार गरिएको मतदाता नामावली सम्झनु पर्छ ।

(छ) “मतदान केन्द्र” भन्नाले निर्वाचनमा मतदान गर्ने प्रयोजनको लागि ऐनको दफा ३२ बमोजिम आयोगले तोकेको मतदान केन्द्र सम्झनु पर्छ।

(ज) “मतदान प्रतिनिधि” भन्नाले उम्मेदवार वा निर्वाचन प्रतिनिधिले मतदान केन्द्रमा प्रतिनिधित्व गर्नका लागि नियम २१ बमोजिम नियुक्त गरेको व्यक्ति सम्झनु पर्छ।

(झ) “मतभार” भन्नाले ऐनको दफा ५६ बमोजिमको मतभार सम्झनु पर्छ।

(ञ) “मनोनयनपत्र” भन्नाले निर्वाचनमा उम्मेदवारीको लागि उम्मेदवार वा निजको तर्फबाट निर्वाचन अधिकृत समक्ष पेश भएको मनोनयनपत्र सम्झनु पर्छ।

परिच्छेद–२ निर्वाचन कार्यक्रमको सूचना तथा मतदाता नामावली

३. निर्वाचन कार्यक्रमः (१) ऐनको दफा ५ बमोजिम निर्वाचनको मिति तोकिएको सूचना प्रकाशित भएपछि आयोगले मतदाता नामावली प्रकाशन गर्ने, मतदाता नामावली उपर दाबी विरोधको उजुरी दिने, उजुरी उपर छानबिन गरी अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने, उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दाखल गर्ने, मनोनयनपत्र दाखल भएका उम्मेदवारको नामावलीको सूची प्रकाशन गर्ने, उम्मेदवारको दाबी विरोधमा उजुरी दिने, मनोनयनपत्र र उजुरी उपर जाँचबुझ गर्ने, उम्मेदवारको नामावली प्रकाशन गर्ने, उम्मेदवारले नाम फिर्ता लिने, उम्मेदवारको अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने, उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिह्न प्रदान गर्ने र मतदान गर्ने मिति, समय र स्थान समेत उल्लेख भएको निर्वाचन कार्यक्रम निर्धारण गर्नु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम आयोगले निर्धारण गरेको निर्वाचन कार्यक्रमको सूचना नेपाल राजपत्रमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम नेपाल राजपत्रमा प्रकाशित भएको निर्वाचन कार्यक्रमको सूचना निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ।

४. मतदाता नामावली तयार गरी प्रकाशन गर्नेः (१) आयोगले निर्वाचनको प्रयोजनको लागि सम्बन्धित प्रदेशको प्रदेश सभा सदस्यको पदमा बहाल रहेका व्यक्तिको विवरण

सम्बन्धित प्रदेश सभा सचिवालयबाट र प्रदेशभित्रका गाउँपालिकाको अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र नगरपालिकाको प्रमुख, उपप्रमुख पदमा बहाल रहेका व्यक्तिको विवरण सम्बन्धित निर्वाचन कार्यालयबाट माग गरी मतदाता नामावली तयार गर्नु पर्नेछ।

स्पष्टीकरण: यस परिच्छेदको प्रयोजनको लागि “व्यक्तिको विवरण” भन्नाले मतदाताको क्रम सङ्ख्या, मतदाता नम्बर, नाम, पद, जिल्ला, फोटो, नागरिकता नम्बर/जिल्ला, लिङ्ग, प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं., प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नं., स्थायी घर समेत खुलेको विवरण सम्झनु पर्छ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्रदेश सभा सचिवालय र निर्वाचन कार्यालयबाट प्राप्त विवरण समेतको आधारमा आयोगले त्यस्तो पदमा बहाल रहेका व्यक्तिको नाम भिडाई मतदाता नामावली तयार गर्नु पर्नेछ।

(३) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम आयोगले तयार गरेको मतदाता नामावली सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतलाई उपलब्ध गराउनु पर्नेछ र निर्वाचन अधिकृतले निर्वाचन कार्यक्रममा उल्लेखित मिति र समयमा सो मतदाता नामावली आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम मतदाता नामावली प्रकाशन गर्दा मतदाता नामावलीमा नाम समावेश हुन छुटेको व्यक्तिले आफ्नो नाम समावेश गर्नको लागि दरखास्त दिने, मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको व्यक्तिले आफ्नो नाम, थर, उमेर, पद आदि विवरण सच्याउन दरखास्त दिने, मतदाता नामावलीमा उल्लेखित मतदाताको विरोधमा उजुरी दिने मिति, समय र स्थान समेत उल्लेख गरी सूचना प्रकाशन गर्नु पर्नेछ।

(५) यस नियम बमोजिमको मतदाता नामावली सहितको सूचना आयोगको वेबसाइटमा समेत प्रकाशन गरिन्छ।

५. मतदाता नामावलीमा छुट नाम समावेश गर्न दरखास्त दिने: (१) नियम ४ बमोजिम प्रकाशित मतदाता नामावलीमा नाम छुट भएमा सम्बन्धित व्यक्तिले आफ्नो नाम समावेश गर्नको लागि सो नामावली प्रकाशन गर्दा तोकिएको समयावधि भित्र सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा दरखास्त दिनु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश गराउन दरखास्त दिने व्यक्तिले आफ़ू प्रदेश सभा सदस्य, गाउँपालिकाको अध्यक्ष वा उपाध्यक्ष, नगरपालिकाको प्रमुख वा उपप्रमुख पदमा निर्वाचित भई बहाल रहेको प्रमाण समेत पेश गर्नु पर्नेछ ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त भएको दरखास्त जाँचबुझ गर्दा व्यहोरा मनासिब देखिएमा निर्वाचन अधिकृतले निजको नाम मतदाता नामावलीमा समावेश गर्नु पर्नेछ ।

६. नाम, थर, उमेर, पद आदि सच्याउन दरखास्त दिनेः (१) नियम ४ बमोजिम प्रकाशित मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको कुनै मतदाताको नाम, थर, उमेर, पद वा अन्य व्यहोरामा लेखाई वा छपाईको त्रुटि भएमा सम्बन्धित व्यक्तिले विवरण सच्याउनका लागि सो नामावली प्रकाशन गर्दा तोकिएको समयावधिभित्र सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा दरखास्त दिनु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम प्राप्त भएको दरखास्त जाँचबुझ गर्दा व्यहोरा मनासिब देखिएमा निर्वाचन अधिकृतले निजको विवरण सच्याउनु पर्नेछ ।

७. मतदाताको विरोधमा उजूरी दिनेः (१) नियम ४ बमोजिम प्रकाशित मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको मतदाताको विरोधमा कुनै मतदाताले उजूर गर्न चाहेमा निर्वाचन कार्यक्रमको मतदाता नामावली उपर दाबी विरोधको उजूरी दिन तोकिएको समयावधिभित्र सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा उजूरी दिन सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम उजूरी दिने समय समाप्त भएपछि निर्वाचन अधिकृतले त्यसरी दिएका भएका उजूरीको सूची तयार गरी आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ । यसरी सूचना प्रकाशन गर्दा जसको विरुद्ध उजूरी परेको हो सो व्यक्तिले उजूरी खण्डन गर्न आवश्यक सबुद वा सफाई प्रस्तुत गर्नुपर्ने व्यहोरा समेत उल्लेख गर्नु पर्नेछ ।

८. उजूरीको जाँचबुझ गर्नेः (१) निर्वाचन अधिकृतले नियम ७ बमोजिमको उजूरी सम्बन्धमा आवश्यक जाँचबुझ गरी निर्णय गर्नु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम जाँचबुझ गर्दा निर्वाचन अधिकृतले नियम ७ को उपनियम (२) बमोजिम सम्बन्धित व्यक्तिले सबुद वा सफाई पेश गरेको भए सो सम्बन्धमा समेत जाँचबुझ गर्नु पर्नेछ ।

(३) निर्वाचन अधिकृतले कुनै पनि सबुद प्रमाण संलग्न नभएको उजूरी उपर कुनै कारबाही गर्ने छैन ।

९. अन्तिम मतदाता नामावली प्रकाशन गर्ने : (१) निर्वाचन अधिकृतले नियम ७ बमोजिम उजूरी परेकोमा त्यस्तो उजूरीका सम्बन्धमा नियम ८ बमोजिम जाँचबुझ गरी र उजूरी नपरेकोमा उजूरी गर्ने म्याद समाप्त भएपछि अन्तिम मतदाता नामावली तयार गरी आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ ।

(२) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (१) बमोजिमको अन्तिम मतदाता नामावली आयोगमा पठाउनु पर्नेछ र सो मतदाता नामावली आयोगले आफ्नो वेबसाइटमा प्रकाशन गर्नेछ ।

१०. अन्तिम मतदाता नामावलीमा थपघट तथा हेरफेर गर्न नहुने : नियम ९ बमोजिम प्रकाशन गरिएको अन्तिम मतदाता नामावलीमा सो निर्वाचनको प्रयोजनको लागि थपघट वा हेरफेर हुने छैन ।

११. मतदाता नामावलीको प्रतिलिपि दिनु पर्ने : कुनै उम्मेदवारले नियम ९ बमोजिम प्रकाशन भएको अन्तिम मतदाता नामावलीको प्रतिलिपि माग गरेमा निर्वाचन अधिकृतले प्रति पृष्ठ दश रुपैयाँको दरले हुने आउने रकम लिई सोको प्रतिलिपि दिनु पर्नेछ ।

परिच्छेद – ३ निर्वाचन अधिकृत तथा मतदान अधिकृतको काम, कर्तव्य र अधिकार

१२. निर्वाचन अधिकृतको काम, कर्तव्य र अधिकार : (१) ऐन तथा यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त निर्वाचन अधिकृतको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार देहाय बमोजिम हुनेछ :-

(क) निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा आवश्यक पर्ने सहायक निर्वाचन अधिकृत तथा अन्य कर्मचारी नियुक्त गर्ने,

(ख) मतदान केन्द्र रहेको जिल्लामा कार्यरत नेपाल सरकार तथा प्रदेश सरकारका कर्मचारी मध्येबाट मतदान अधिकृत, सहायक मतदान अधिकृत र अन्य सहायक कर्मचारी नियुक्त गरी मतदान केन्द्रमा खटाउने,

(ग) सहायक निर्वाचन अधिकृत, मतदान अधिकृत र सहायक मतदान अधिकृतलाई निर्वाचन तथा मतदान सम्बन्धी प्रक्रियाको विषयमा अभिमुखीकरण गर्ने, गराउने,

(घ) आयोगले उपलब्ध गराएका मतपत्र रुजु गरी बुझी लिने,

(ङ) आयोगबाट प्राप्त मतपत्र लगायतका निर्वाचन सामग्री मतदान अधिकृतलाई उपलब्ध गराउने,

(च) मतदान केन्द्र तथा मतगणना गर्ने स्थान र सो कार्यमा खटिने कर्मचारीको आवश्यक सुरक्षा प्रबन्धको लागि स्थानीय प्रशासनसँग समन्वय गर्ने,

(छ) मतदानको दिन मतदान केन्द्रमा मतदान कार्यको अनुगमन, निरीक्षण तथा रेखदेख गर्ने, गराउने,

(ज) मतदान कार्य समाप्त भएपछि मतदान केन्द्रबाट मतगणना गर्न तोकिएको स्थानमा प्राप्त भएका मतपेटिका बुझी सुरक्षित साथ राख्ने,

(झ) सम्बन्धित मतदान केन्द्रबाट सम्पूर्ण मतपेटिका सङ्कलन भएपछि मतगणना गर्ने,

(ञ) मतगणना कार्य समाप्त भएपछि निर्वाचन परिणामको घोषणा गर्ने,

(ट) मतगणना सम्पन्न भएपछि निर्वाचन परिणाम निर्वाचन कार्यालय र आयोगमा पठाउने,

(ठ) मतदान अधिकृतबाट प्राप्त भएका तथा निर्वाचन सम्पन्न भएपछि निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा रहेका बाँकी निर्वाचन सामग्रीहरू निर्वाचन कार्यालयमा बुझाउने,

(ड) निर्वाचन पर्यवेक्षणलाई व्यवस्थित र मर्यादित बनाउन आवश्यक व्यवस्था गर्ने,

(ढ) आचारसंहिता पालन गर्ने, गराउने सम्बन्धमा देहाय बमोजिम गर्नेः–

(१) आचारसंहिताको पालना गर्नुपर्ने कर्तव्य भएका नेपाल सरकार, प्रदेश सरकार, स्थानीय तह, दल, उम्मेदवार तथा तिनका प्रतिनिधि, आमसञ्चारका माध्यम (छापा तथा विद्युतीय), निजी तथा गैरसरकारी संस्था, पर्यवेक्षक लगायतका सबै निकाय, संस्था तथा व्यक्तिलाई निर्वाचन आचारसंहिताको पालना गर्न लगाउने,

(२) उपखण्ड (१) बमोजिम आचारसंहिताको पालना गर्नुपर्ने कर्तव्य भएका निकाय, संस्था तथा व्यक्तिबाट आचारसंहिता उल्लंघन भएको पाइएमा आवश्यकता अनुसार स्थानीय तह, स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षा निकायको सहयोग लिई त्यस्तो कार्य रोक्ने वा रोक्न लगाउने,

(३) उपखण्ड (१) र (२) बमोजिमको व्यहोरा तुरुन्त आयोगमा पठाउने,

(४) उम्मेदवार तथा निजका प्रतिनिधि, मतदान कार्यमा संलग्न कर्मचारीलाई निर्वाचन सञ्चालन प्रतिवद्धतापत्रमा हस्ताक्षर गराई कार्यान्वयन गर्ने, गराउने।

(ण) निर्वाचन सम्पन्न भएपछि सोको प्रतिवेदन तयार गरी आयोगको समक्ष पेश गर्ने,

(त) प्रचलित कानून र आयोगले समय–समयमा दिएका आदेश तथा निर्देशनको अधीनमा रही निर्वाचन कार्यक्रम अनुसारका सबै कार्य सम्पन्न गर्ने।

(२) निर्वाचन अधिकृतको प्रत्यक्ष निर्देशनमा रही ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम निर्वाचन सम्बन्धी काममा निर्वाचन अधिकृतलाई सहयोग गर्नु सहायक निर्वाचन अधिकृतको कर्तव्य हुनेछ।

१३. मतदान अधिकृतको काम, कर्तव्य र अधिकारः (१) ऐन तथा यस नियमावलीमा अन्यत्र उल्लिखित काम, कर्तव्य र अधिकारका अतिरिक्त मतदान अधिकृतको अन्य काम, कर्तव्य र अधिकार देहायबमोजिम हुनेछः-

(क) निर्वाचन सम्बन्धी तालीम तथा अभिमुखीकरण कार्यक्रममा भाग लिने,

(ख) निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयबाट उपलब्ध गराइएका मतपत्र लगायतका मतदान केन्द्रसम्बन्धी निर्वाचन सामग्री रुजु गरी रहेरी, बुझी जाँच गरी कैफियत देखिएमा कैफियत जनाई सामग्री बुझिलिने,

(ग) आफूलाई तोकिएको मतदान केन्द्रमा खटाइएका सहायक मतदान अधिकृत, अन्य कर्मचारी तथा सुरक्षाकर्मीसँग समन्वय गर्ने,

(घ) आफूलाई तोकिएको मतदान केन्द्रमा तोकिएको समयभित्र पुगी आयोगबाट निर्धारण गरेबमोजिम मतदान केन्द्र निर्माण गर्ने,

(ङ) सुरक्षा, भौगोलिक कठिनाई तथा अन्य कुनै मनासिब कारणले आफूलाई तोकिएको मतदान केन्द्रमा निर्वाचन सम्पन्न गराउन नसकिने भई तत्काल अर्को मतदान केन्द्र स्थापना गर्नुपर्ने अवस्था भएमा त्यसको जानकारी तुरुन्त निर्वाचन अधिकृतलाई गराउने,

(च) मतदान कार्यालय सहज तरिकाले सम्पन्न गर्न दल तथा उम्मेदवारका स्थानीय प्रतिनिधिसँग समन्वय गर्ने,

(छ) मतदान कार्यालय सुचारु रूपले अघि बढाउन मतदान कार्यको निरन्तर अनुगमन गर्ने,

(ज) मतदानको दिन मतदानको समग्र स्थितिका सम्बन्धमा समय–समयमा निर्वाचन अधिकृतलाई जानकारी गराउने,

(झ) मतदानको दिन मतदान केन्द्रमा आउने पर्यवेक्षक, पत्रकार, अनुगमनकर्ता र सुरक्षाकर्मीलाई मतदान कार्यको अवस्थाबारे जानकारी दिने,

(ञ) मतदान केन्द्रमा स्वच्छ, स्वतन्त्र र निष्पक्ष रुपमा मतदान कार्य सम्पन्न गराउने,

(ट) आचारसंहिता सम्बन्धमा देहाय बमोजिम गर्ने:-

   (१) आचारसंहिता पालना गर्नु पर्ने कर्तव्य भएका दल, उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि र मतदान प्रतिनिधिहरूलाई निर्वाचन आचारसंहिता पालना गराउने,   (२) आवश्यकता अनुसार स्थानीय तह, स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षाकर्मीको सहयोग लिई आचारसंहिता उल्लङ्घन हुन नदिने,   (३) कसैले निर्वाचन आचारसंहिता उल्लङ्घन गरेको पाइएमा त्यस्तो कार्य तुरुन्त रोक्न लगाउने,   (४) निर्वाचन आचारसंहिता उल्लङ्घन भएको सम्बन्धमा गरेको कारबाहीको जानकारी निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा तुरुन्त दिने,   (५) स्वच्छ, स्वतन्त्र र निष्पक्ष रुपमा मतदान कार्य सम्पन्न गर्न गराउन उम्मेदवार र निजका प्रतिनिधि र मतदान कार्यमा संलग्न कर्मचारीलाई प्रतिबद्धतापत्रमा हस्ताक्षर गराई आचारसंहिता कार्यान्वयन गर्ने, गराउने ।

(ठ) निर्वाचन पर्यवेक्षणको सम्बन्धमा देहाय बमोजिम गर्ने:-

   (१) निर्वाचनको लागि आयोग र निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयबाट पर्यवेक्षण गर्न अनुमति प्राप्त गरेका पर्यवेक्षक आफू खटिएको मतदान केन्द्रमा निर्वाचन पर्यवेक्षण गर्न आएमा आवश्यक सहयोग गर्ने, गराउने,   (२) पर्यवेक्षकलाई निर्वाचनको पर्यवेक्षण गर्न दिँदा मतपत्र, मतदाता नामावली, मतसङ्केत गर्न प्रयोग गरिने स्वस्तिक छाप तथा मतपेटिका जस्ता मतदान सामग्री छुन वा

मतदान भइरहेको समयमा मतदान कक्षमा प्रवेश गर्न नदिने,

तर मतदाताले आफ्नो मतसङ्केत गरी मतपत्र पठाइसकेपछि मतपेटिकामा मतपत्र खसाल्दाको दृश्य भने पर्यवेक्षकलाई हेर्न दिनु पर्नेछ ।

(ङ) मतदान कार्य समाप्त भएपछि मुचुल्का गराई मतपेटिका तथा अन्य निर्वाचन सामग्री आवश्यकता अनुसार सिल गरी सुरक्षित तरिकाले निर्वाचन अधिकारीलाई बुझाउने,

(च) निर्वाचन अधिकारीले अधिकार प्रत्यायोजन गरे बमोजिमका अन्य काम गर्ने,

(छ) प्रचलित कानूनी व्यवस्था र आयोगले समय–समयमा दिएका आदेश तथा निर्देशनको अधीनमा रही मतदान कार्य सम्पन्न गर्ने, गराउने ।

(२) मतदान अधिकारीको प्रत्यक्ष निर्देशनमा रही मतदान कार्य सम्पन्न गर्ने, गराउने मतदान अधिकारीलाई सहयोग गर्ने सहायक मतदान अधिकारीको कर्तव्य हुनेछ ।

(३) काबू बाहिरको परिस्थिति उत्पन्न भई मतदान अधिकारीले मतदान कार्य गराउन नसक्ने भएमा सहायक मतदान अधिकारीले ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम मतदान अधिकारीले गर्नुपर्ने भनी तोकिएका सम्पूर्ण काम कारबाही सम्पन्न गर्नुपर्नेछ ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम मतदान अधिकारीले कार्य सम्पादन गर्न नसकेमा सोको जानकारी मतदान अधिकारी र सहायक मतदान अधिकारीले तत्काल निर्वाचन अधिकारीलाई दिनुपर्नेछ ।

परिच्छेद–४ उम्मेदवारको मनोनयन

१४. मनोनयनपत्र दर्ता गराउन सक्नेः (१) निर्वाचनमा उम्मेदवार हुन संविधान तथा ऐन बमोजिम योग्यता पुगेको व्यक्ति आफैले र वा निजको प्रतिनिधि, प्रस्तावक र समर्थक

मार्फत निर्वाचन कार्यक्रमको सूचनामा उल्लिखित मिति र समयमा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयमा मनोनयनपत्र दर्ता गर्न वा गराउन सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा वा गराउँदा नियम ९ बमोजिमको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको एक जनाले प्रस्ताव र एक जनाले समर्थन गरी सहीछाप गरेको हुनु पर्नेछ ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम कुनै व्यक्तिको मनोनयनपत्र दर्ता गर्दा वा गराउँदा ऐनको दफा ३ बमोजिमको एउटै समूहको लागि फरक–फरक व्यक्ति प्रस्तावक र समर्थक रहेका बढीमा दुईटा मनोनयनपत्र दर्ता गराउन सकिनेछ ।

तर कुनै एउटा समूहको सदस्य पदमा एक जना उम्मेदवारको प्रस्तावक वा समर्थक भएको व्यक्ति सोही समूहको सदस्य पदमा अर्को उम्मेदवारको प्रस्तावक वा समर्थक हुन पाउने छैन ।

१५. मनोनयनपत्र साथ उम्मेदवारले पेश गर्नुपर्ने कागजातः ऐनको दफा १८ बमोजिम मनोनयनपत्र पेश गर्दा मनोनयनपत्र साथ देहायका कागजात पेश गर्नु पर्नेछः–

(क) उम्मेदवारको नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्रको प्रतिलिपि,

(ख) मतदाता नामावली ऐन, २०७३ बमोजिम कुनै गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको निस्सा,

(ग) ऐनको दफा ६३ बमोजिम दश हजार रुपैयाँ धरौटी जम्मा गरेको रसीद वा भौचर,

तर महिला, दलित वा अल्पसङ्ख्यक समुदाय वा आर्थिक रुपले विपन्न उम्मेदवारको हकमा सो धरौटी रकममा पचास प्रतिशत छुट हुनेछ र आर्थिक रुपमा विपन्न व्यक्तिले त्यस्तो छुट पाउन सम्बन्धित स्थानीय तहले आर्थिक रुपले विपन्न भनी गरेको सिफारिसपत्र पेश गर्नु पर्नेछ ।

(घ) दलको उम्मेदवारको हकमा ऐनको दफा १७ बमोजिमको औपचारिकपत्र,

(ङ) ऐनको दफा ३ को उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिमको पदको लागि उम्मेदवारी दिने व्यक्तिले सम्बन्धित गाउँपालिका, नगरपालिका वा

प्रचलित कानूनबमोजिम अधिकारप्राप्त निकायले दिएको दलित समुदायको व्यक्ति भएको प्रमाणित हुने निस्सा,

(च) ऐनको दफा ३ को उपदफा (१) को खण्ड (ग) बमोजिमको पदको लागि उम्मेदवारी दिने अपाङ्गता भएको व्यक्तिले नेपाल सरकारको अधिकारप्राप्त निकायले दिएको अपाङ्गताको प्रमाणपत्रको प्रमाणित प्रतिलिपि र अल्पसङ्ख्यक समुदायको व्यक्तिले सम्बन्धित गाउँपालिका, नगरपालिका वा प्रचलित कानूनबमोजिम अधिकारप्राप्त निकायले दिएको अल्पसङ्ख्यक समुदायको व्यक्ति भएको प्रमाणित हुने निस्सा, र

(छ) प्रस्तावक र समर्थकको नाम नियम ९ बमोजिमको सम्बन्धित प्रदेशको अन्तिम मतदाता नामावलीमा रहेको व्यहोरा खुल्ने प्रमाण,

(ज) मतदाता नम्बर,

(झ) उम्मेदवारको सम्पत्तिको विवरण (१) घर संख्याः- (२) घर रहेको स्थानः- (३) जग्गाको विवरण (जिल्ला, गाउँपालिका/नगरपालिका, वडा नं, कित्ता नं., क्षेत्रफल)-

(ञ) उम्मेदवारी दिँदा कुनै लाभको पद वा निर्वाचित पदमा बहालवाला पदाधिकारी भए निजले बहाल रहेको पदबाट राजीनामा दिएको प्रमाण,

(ट) तत्काल अष्टघर भएको प्रतिनिधिसभा सदस्य वा प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनमा समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फको बन्दसूचीमा नाम समावेश भएका व्यक्तिले त्यस्तो बन्दसूचीबाट नाम फिर्ता लिएको आयोगको पत्रको प्रतिलिपि।

१६. उम्मेदवारको नामावलीको सूची प्रकाशन गर्नेः- मनोनयनपत्र दर्ता गर्ने समय समाप्त भएपछि निर्वाचन अधिकृतले नियम १४ बमोजिम मनोनयनपत्र दर्ता गराएका उम्मेदवारको नामावलीको सूची आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ र त्यसको एकप्रति आयोगमा पठाउनु पर्नेछ।

१७. मनोनयनपत्रको जाँच गर्ने: (१) निर्वाचन अधिकृतले नियम १४ बमोजिम दर्ता भएका मनोनयनपत्रको जाँच गर्दा कुनै उम्मेदवारको विरोधमा ऐनको दफा १९ बमोजिम दाबी विरोधको उजूरी परेको रहेछ भने सो सम्बन्धमा समेत आवश्यक जाँचबुझ गरी निर्णय गर्नुपर्छ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मनोनयनपत्र जाँच गर्दा कुनै प्रदेशमा कुनै व्यक्तिको ऐनको दफा ३ बमोजिमको एकै समूहको लागि दुईवटा मनोनयनपत्र दर्ता भएकोमा दुवै मनोनयनपत्र रीतिपूर्वक रहेछन् भने निर्वाचन अधिकृतले सम्बन्धित उम्मेदवार या निजको प्रतिनिधिको इच्छा अनुसार कुनै एउटा मनोनयनपत्र कायम गर्नुपर्छ।

तर त्यस्तो उम्मेदवार, निजको प्रतिनिधि उपस्थित नभएको अवस्थामा निर्वाचन अधिकृतले कुनै एक मनोनयनपत्र कायम गर्न सक्दछ।

(३) मनोनयनपत्रको जाँच गर्दा मनोनयनपत्रमा रहेको सानातिनो भूलचुकको कारणले मात्र मनोनयनपत्र बदर हुने छैन।

स्पष्टीकरण: यस उपनियम र नियम ३० को उपनियम (२) को प्रयोजनको लागि “सानातिनो भूलचुक” भन्नाले मतदान नामावलीमा वा मनोनयनपत्रमा उम्मेदवार, प्रस्तावक, समर्थक वा निजहरूसँग सम्बन्धित व्यक्तिको नाम, थर, उमेर, बतन वा क्रमसङ्ख्याको लेखाइमा छपाईसम्बन्धी प्रावधानिक अक्षर, मात्रा वा अङ्कको सामान्य त्रुटि सम्झनुपर्छ।

१८. निविरोध निर्वाचित भएको घोषणा: (१) ऐनको दफा २५ बमोजिम कुनै उम्मेदवार निविरोध निर्वाचित भएमा निर्वाचन अधिकृतले त्यसरी निविरोध निर्वाचित भएको घोषणा गरी सोको जानकारी आयोगलाई तुरुन्त दिनुपर्छ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम निविरोध निर्वाचित भएको उम्मेदवारलाई निर्वाचन अधिकृतले मतदान गर्न तोकिएको समय समाप्त भएपछि निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र दिनुपर्छ।

१९. निर्वाचन चिन्ह: (१) निर्वाचनका लागि दल वा स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई प्रदान गरिने निर्वाचन चिन्ह आयोगले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ।

(२) यस नियम बमोजिम दलको उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा उपनियम (१) बमोजिम त्यस्तो दलको लागि निर्धारण गरिएको निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नु पर्नेछ ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम दलको लागि निर्धारण गरिएको निर्वाचन चिन्ह त्यस्तो दलका उम्मेदवार बाहेक अरु कसैले पनि प्रयोग गर्न पाउने छैन ।

(४) यस नियम बमोजिम स्वतन्त्र उम्मेदवारलाई निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्दा उपनियम (१) बमोजिम स्वतन्त्र उम्मेदवारको लागि निर्धारण गरेको निर्वाचन चिन्हको समूहबाट उम्मेदवारको नामको वर्णानुक्रमको आधारमा प्राथमिकता दिई उम्मेदवारले रोजेको निर्वाचन चिन्ह प्रदान गर्नु पर्नेछ ।

परिच्छेद–५ उम्मेदवारको प्रतिनिधि

२०. निर्वाचन प्रतिनिधिः (१) कुनै उम्मेदवारले निर्वाचनमा आफ्नो तर्फबाट गर्नुपर्ने काम गर्न एकजना निर्वाचन प्रतिनिधि नियुक्त गर्न सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम कुनै व्यक्ति निर्वाचन प्रतिनिधि हुन देहायको योग्यता भएको हुनु पर्नेछः-

(क) नेपालको नागरिक, (ख) मतदाता नामावली ऐन, २०७३ बमोजिम कुनै गाउँपालिका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको, (ग) ऐनको दफा १२ बमोजिम उम्मेदवार हुन अयोग्य नभएको, (घ) अन्य प्रचलित कानूनले अयोग्य नभएको ।

(३) निर्वाचन प्रतिनिधिको काम, कर्तव्य र अधिकार देहायबमोजिम हुनेछ:–

(क) मतदान, मतगणना वा निर्वाचन सम्बन्धी अन्य कार्यमा उम्मेदवारको प्रतिनिधित्व गर्ने, (ख) मतदान, मतगणना वा निर्वाचन सम्बन्धी अन्य कार्य गर्दा तयार गर्नुपर्ने विभिन्न मुचुल्कामा उम्मेदवारको प्रतिनिधिको रुपमा सहीछाप गर्ने,

(ग) निर्वाचन स्वच्छ, स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा सम्पन्न गर्न सहयोग पुर्याउने।

(४) उपनियम (१) बमोजिम उम्मेदवारले निर्वाचन प्रतिनिधि नियुक्त गरेको जानकारी सम्बन्धित निर्वाचन अधिकृतलाई दिनुपर्नेछ।

(५) निर्वाचन अधिकृतले निर्वाचन प्रतिनिधिलाई आयोगले तोकेर बमोजिमको परिचयपत्र दिनुपर्नेछ।

(६) निर्वाचन प्रतिनिधिले स्वच्छ, स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा मतदान कार्य सम्पन्न गर्ने गराउने व्यहोराको प्रतिबद्धतापत्रमा हस्ताक्षर गर्ने र निर्वाचनको आचारसंहिता पालना गर्नुपर्नेछ।

२१. मतदान प्रतिनिधि: (१) निर्वाचनमा मतदान सम्बन्धी कामको लागि उम्मेदवार वा निर्वाचन प्रतिनिधिले प्रत्येक मतदान केन्द्रमा एकजना मतदान प्रतिनिधि नियुक्त गर्न सक्नेछ।

तर कुनै दलको तर्फबाट एकभन्दा बढी उम्मेदवार भएकोमा सो दलका सबै जना उम्मेदवारको तर्फबाट एउटा मतदान केन्द्रमा एक जना मात्र मतदान प्रतिनिधि रहन सक्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतदान प्रतिनिधिको नियुक्ति गर्दा मतदान नामावली ऐन, २०७३ बमोजिम कुनै गाउँपालिकाका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदान नामावलीमा नाम समावेश भएको व्यक्तिलाई नियुक्त गर्नुपर्नेछ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम मतदान प्रतिनिधि नियुक्त गरेको जानकारी सम्बन्धित उम्मेदवार वा निर्वाचन प्रतिनिधिले मतदान अधिकृतलाई दिनुपर्नेछ।

(४) उपनियम (१) बमोजिम नियुक्त मतदान प्रतिनिधिलाई मतदान अधिकृतले परिचयपत्र दिनुपर्नेछ।

(५) शान्तिपूर्ण ढङ्गबाट मतदान कार्य सम्पन्न गर्न सहयोग गर्नु तथा मतदान सम्बन्धी मुचुल्कामा सहीछाप गर्नु मतदान प्रतिनिधिको कर्तव्य हुनेछ।

(६) उपनियम (१) बमोजिम नियुक्त भएको मतदान प्रतिनिधिले स्वच्छ, स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा मतदान कार्य सम्पन्न गर्ने गराउने व्यहोराको प्रतिबद्धतापत्रमा हस्ताक्षर गर्नु पर्नेछ र निर्वाचन आचारसंहिता पालना गर्नुपर्नेछ।

२२. मतगणना प्रतिनिधि: (१) मतगणना सम्बन्धी कामको लागि उम्मेदवार बा निर्वाचन प्रतिनिधिले निर्वाचन अधिकृतले तोकिदिएको संख्यामा मतगणना प्रतिनिधि नियुक्त गर्न सक्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतगणना प्रतिनिधि नियुक्त गर्दा मतदाता नामावली ऐन, २०७३ बमोजिम कुनै गाउँपालिकाका वा नगरपालिकाको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको व्यक्तिलाई गर्नु पर्नेछ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम नियुक्त भएको मतगणना प्रतिनिधिलाई उम्मेदवार बा निर्वाचन प्रतिनिधिले जुनसुकै बखत बदर गरी अर्को मतगणना प्रतिनिधि नियुक्त गर्न सक्नेछ।

(४) मतगणना प्रतिनिधिलाई मतगणनास्थलमा प्रवेश गर्नका लागि निर्वाचन अधिकृतले मतगणना प्रतिनिधिको परिचयपत्र दिनु पर्नेछ।

(५) शान्तिपूर्ण ढङ्गबाट मतगणना कार्य सम्पन्न गर्न सहयोग गर्नु तथा मतगणना गर्दा तयार गर्नुपर्ने मुचुल्कामा सहीछाप गर्नु मतगणना प्रतिनिधिको कर्तव्य हुनेछ।

(६) उपनियम (१) बमोजिम नियुक्ति भएको मतगणना प्रतिनिधिले स्वच्छ, स्वतन्त्र र निष्पक्ष रूपमा मतगणना सम्बन्धी कार्य सम्पन्न गर्न गर्ने गराउने व्यहोराको प्रतिबद्धतापत्रमा हस्ताक्षर गर्नुपर्नेछ र निर्वाचन आचारसंहिता पालना गर्नु पर्नेछ।

परिच्छेद – ६ मतदान केन्द्र, मतपत्र र मतपेटिका

२३. मतदान केन्द्र तोक्ने: (१) आयोगले ऐनको दफा ३२ को उपदफा (१) बमोजिम मतदान केन्द्र तोक्दा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय रहेको जिल्लाको सदरमुकाममा सुरक्षा तथा सुविधाको दृष्टिकोणबाट उपयुक्त स्थानमा रहने गरी तोक्नु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतदान केन्द्र तोकिएको सूचना निर्वाचन अधिकृतले आफ्नो कार्यालयमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम आयोगले मतदान केन्द्र तोक्दा निर्वाचन कार्यालयको सिफारिसको आधारमा तोक्नु पर्नेछ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम मतदान केन्द्रको सिफारिस गर्दा प्रमुख जिल्ला अधिकारीसहित सुरक्षा निकायका प्रमुख, जिल्लास्थित राजनीतिक दलका प्रतिनिधिहरूसँग छलफल तथा परामर्श गरी मतदान केन्द्र रहने उपयुक्त स्थानको पहिचान गरी गर्नु पर्नेछ।

(५) उपनियम (४) बमोजिम मतदान केन्द्रको सिफारिस गर्दा सम्भव भएसम्म विद्यालय, विद्यालय परिसरभित्र पिरनगरी मतदान केन्द्र सिफारिस गरी आयोगमा पठाउनु पर्नेछ।

(६) उपनियम (१) बमोजिम मतदान केन्द्र तोक्दा प्रदेश सभाका सदस्य र गाउँपालिकाका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष तथा नगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुखको छुट्टाछुट्टै मतदान केन्द्र तोक्नुपर्नेछ।

(७) मतदान केन्द्र तोक्दा अपनाउनु पर्ने अन्य आधारहरू आयोगले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछन्।

२४. मतदान केन्द्रको क्षेत्र तोक्नेः मतदान अधिकृतले मतदान केन्द्र रहेको ठाउँको चारैतिर साधारणतया तीनसय मिटरसम्मको क्षेत्रलाई चारकिल्ला तोकी मतदान केन्द्रको क्षेत्र तोक्नेछ र त्यसको सूचना सर्वसाधारणले देख्ने गरी मतदान केन्द्रमा प्रकाशन गर्नु पर्नेछ।

२५. मतदान केन्द्रमा हुने प्रवेश व्यवस्थापन गर्नेः (१) मतदान अधिकृतले मतदान केन्द्रमा भीड हुन, अनावश्यक रुपमा जमघट हुन वा कुनै गडबडी हुन नपाउने गरी मतदातालाई प्रवेश गर्ने व्यवस्था मिलाउनु पर्नेछ।

(२) ऐनको दफा ४० को उपदफा (१) को खण्ड (घ) बमोजिम कुनै व्यक्तिलाई मतदान अधिकृतले मतदान केन्द्रमा प्रवेश गर्ने अनुमति दिँदा नियम ९ बमोजिमको अन्तिम मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको मतदानसँग सम्बन्धित व्यक्ति यकिन गरेर प्रवेश अनुमति दिनु पर्नेछ।

२६. मतपत्रः (१) आयोगले निर्वाचनका लागि उम्मेदवारको नाम र निर्वाचन चिन्ह भएको मतपत्रको व्यवस्था गर्नु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम उम्मेदवारको नाम र निर्वाचन चिन्ह मतपत्रमा समावेश गर्दा देहायको क्रममा समावेश गर्नु पर्नेछ:–

(क) निर्वाचन हुनुभन्दा तत्काल अघि भएको प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचनमा भाग लिने दलले सो निर्वाचनमा समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ प्राप्त गरेको मत सङ्ख्याको आधारमा त्यस्तो दलको उम्मेदवारको नाम र निर्वाचन चिन्ह,

(ख) खण्ड (क) बमोजिम प्रतिनिधिसभा सदस्यको निर्वाचनमा भाग नलिने दल निर्वाचन प्रयोजनको लागि आयोगमा दर्ता भएको क्रममा बमोजिम सो दलको उम्मेदवारको नाम र निर्वाचन चिन्ह,

(ग) स्वतन्त्र उम्मेदवारको नामको वर्णानुक्रमको आधारमा त्यस्तो उम्मेदवारको नाम र निर्वाचन चिन्ह । र

(३) यस नियम बमोजिमको मतपत्र तयार गर्दा प्रदेश सभा सदस्यले मतदान गर्ने मतपत्रमा रहने विवरण र निर्वाचन चिन्ह तथा गाउँपालिकाको अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, नगरपालिकाको प्रमुख, उपप्रमुखले मतदान गर्ने मतपत्रमा रहने विवरण र निर्वाचन चिन्ह अलग–अलग रङ्गको मसीले छाप्नुपर्छ ।

(४) यस नियम बमोजिम मतपत्र छाप्दा ऐनको दफा ३ बमोजिमका अलग–अलग समूहको लागि अलग–अलग मतपत्र छापिनेछ । र

(५) प्रत्येक मतपत्रको अङ्कट्टीमा आयोगले निर्धारण गरे बमोजिम सिलसिलेवार रूपमा क्रमसङ्ख्या राखिनेछ ।

(६) मतपत्रको ढाँचा, प्रकार, रङ र किसिम आयोगले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ ।

२७. मतपत्र रुजु गर्ने: (१) निर्वाचन अधिकृतले आयोगले उपलब्ध गराएका मतपत्रहरू रुजु गर्नु पर्नेछ । र त्यसरी मतपत्र रुजु गर्दा आयोगले तोकेको ढाँचामा मतपत्रहरू छापिएको छ, छैन र प्रत्येक मतपत्रमा ऐनको दफा ३ बमोजिमका सम्बन्धित समूहका सबै उम्मेदवारको नाम र निर्वाचन चिन्ह तथा मतपत्रको अङ्कट्टीमा क्रमसङ्ख्या स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको छ, छैन यकिन गर्नु पर्नेछ । र

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतपत्र रुझु गर्दा कुनै मतपत्र आयोगले तोकेको ढाँचामा नभएको, मतपत्रमा कुनै उम्मेदवारको नाम छुट भएको, कुनै उम्मेदवारको नाम दोहोरिएको, मतपत्रको अङ्कनिटमा क्रमसङ्ख्या उल्लेख नभएको वा अन्य कुनै किसिमको प्राविधिक त्रुटि भएको पाइएमा निर्वाचन अधिकृतले त्यस्ता मतपत्र छुट्याई सोको मुचुल्का गराई राख्नु पर्नेछ। त्यसरी छुट्याइएका मतपत्रको विवरणसम्बन्धी जानकारी निर्वाचन अधिकृतले आयोगलाई तुरुन्त दिनु पर्नेछ।

२८. मतपेटिका: (१) आयोगले प्रत्येक मतदान केन्द्रमा आवश्यक सङ्ख्यामा मतपेटिकाको व्यवस्था गर्नेछ।

(२) मतदान अधिकृतले मतपेटिका बुझी लिँदा त्यस्तो मतपेटिका दुरुस्त छ, छैन हेरी बुझी लिनु पर्नेछ।

(३) मतदान अधिकृतले मतदान कार्य शुरु हुनुअघि उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि वा मतदान प्रतिनिधिको रोहबरमा मतपेटिका खोलेर दुरुस्त तथा रित्तो भए, नभएको देखाई जाँच गर्नु पर्नेछ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम मतपेटिका जाँच गरिसकेपछि मतदान अधिकृतले रित्तो मतपेटिकाको मतपत्र खसालेर खाली पारी बाँकी राखी मतपेटिकाको बिँको बन्द गरी सुरक्षा सिल लगाई आफूले सहीछाप गरी मतदान केन्द्रमा उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि वा मतदान प्रतिनिधिको सहीछाप गराई मुचुल्का तयार गर्नु पर्नेछ।

(५) उपनियम (४) बमोजिम मतपेटिकाको बिँको बन्द गरेपछि मतदान कार्य शुरु गर्दा मतदान अधिकृतले आफ्नो र मतदान केन्द्रमा उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि वा मतदान प्रतिनिधिको सहीछाप गरी गराई मुचुल्का तयार गर्नु पर्नेछ।

तर कुनै उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि वा मतदान प्रतिनिधिले सहीछाप नगरेमा सोही व्यहोरा मुचुल्कामा जनाई मतदान केन्द्रमा उपस्थित अन्य दुईजना व्यक्तिको सहीछाप गराउनु पर्नेछ।

२९. मतपेटिका बिग्रिएमा वा नासिएमा: (१) मतदान केन्द्रमा पठाइएका मतपेटिका बिग्रिएमा वा नासिएमा मतदान अधिकृतले उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि वा मतदान प्रतिनिधिको समेत सहीछाप गराई मुचुल्का तयार गर्नु पर्नेछ। निजहरूले सहीछाप

परिच्छेद–७ मतदान

३०. मतपत्र दिनेः (१) मतदान केन्द्रमा मतदान प्रवेश गरेपछि मतदान अधिकृत वा निजले खटाएका कर्मचारीले त्यस्तो मतदाताको प्रदेश सभा सदस्य र गाउँपालिकाको अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, नगरपालिकाको प्रमुख, उपप्रमुख पदमा रहेको परिचयपत्र वा सो पदमा निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र हेरी निजको नाम मतदाता नामावलीमा छ, छैन र मतदाता नामावलीमा भएको व्यहोरासँग भिड्छ, भिड्दैन यकिन गर्नुपर्छ। यसरी जाँच गर्दा मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको व्यक्ति निज नै हो भन्ने कुरामा मतदान अधिकृत विश्वस्त भएमा निजलाई मतदान गर्न मतपत्र दिनुपर्छ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम जाँच गर्दा कुनै मतदाताको व्यहोरामा लेखाई र छपाईको सानातिना भूलचूक देखिएर तापनि मतदाता नामावलीमा नाम समावेश भएको व्यक्ति निज नै हो भन्ने कुरामा मतदान अधिकृत विश्वस्त भएमा त्यस्तो मतदातालाई मतदान गर्न मतपत्र दिनुपर्छ।

(३) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम मतदातालाई मतदान गर्न मतपत्र दिनु अघि मतदान अधिकृतले त्यस्तो मतपत्रमा अनिवार्य रूपमा दस्तखत गराउनु पर्ने कर्तव्य हुनेछ र मतपत्र दिँदा मतपत्रमा दस्तखत भएको छ, छैन यकिन गरेर दिनुपर्छ।

(४) उपनियम (१) वा (२) बमोजिम मतदातालाई मतपत्र दिएपछि मतदाता नामावलीमा निजले मतदान गरेको व्यहोरा जनाइने सङ्केत गर्नुपर्छ।

(५) उपनियम (४) बमोजिम मतदाता नामावलीमा सङ्केत गरिसकेपछि मतपत्रको अधकट्टीमा मतदाताको सहीछाप गराई मतदातालाई मतपत्र दिनुपर्छ।

(६) यस नियम बमोजिम मतदातालाई मतपत्र दिनु अघि आयोगले तोके बमोजिम निजको औँलाको नङ र मासुको जोर्नीमा सुको जोर्नीमा नउड्ने मसी माकेर पेनले चिन्ह लगाई दिनु पर्नेछ ।

३१. मतदान गर्ने तरिकाः (१) मतदाताले मतपत्र लिएपछि मतदान अधिकृतको दस्तखत र आफूले मतसङ्केत गर्ने चिन्ह मतपत्रमा छ, छैन यकिन गरी मतसङ्केत गर्ने गोप्य स्थानमा गई ऐकको दफा ३ बमोजिमको सम्बन्धित समूहको आफूले रोजेको कुनै एकजना उम्मेदवारको नाम तथा निर्वाचन चिन्ह रहेको मतसङ्केत गर्ने कोठामा स्वस्तिक ( 卐 ) छाप लगाई मतसङ्केत गर्नु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतसङ्केत गरेपछि मतसङ्केत दिएpछि गरी मतपत्र पट्रयाई आयोगले तोकेको मतपेटिकाभित्र खसाल्नु पर्नेछ ।

(३) मतसङ्केत गर्ने गोप्य स्थानमा एकपटकमा एकजना मतदातालाई मात्र प्रवेश गर्न दिनु पर्नेछ ।

(४) कुनै मतदाता मतसङ्केत गर्ने गोप्य स्थानमा मतपत्रमा मतसङ्केत गर्ने र मतपत्र पट्रयाउन लाग्ने समयभन्दा बढी समयभित्र बसेको छ भनेर मतदान अधिकृतलाई लागेमा निजले सो गोप्य स्थानको निरीक्षण गर्न र त्यहाँ रहेको मतदातालाई बाहिर पठाउन सक्नेछ ।

(५) कुनै मतदाताले मतपत्र बुझी लिएपछि मतदान नगर्ने निश्चय गरेमा सो मतपत्र मतदान अधिकृतलाई फिर्ता दिनु पर्नेछ ।

(६) उपनियम (५) बमोजिम कसैले मतदान नगरी मतपत्र फिर्ता गरेमा मतदान अधिकृतले सोको अभिलेख राखी त्यस्तो मतपत्र छुट्टै राखी बन्दी गरी राख्नु पर्नेछ ।

(७) मतदान अधिकृतले मतदानको लागि तोकिएको समयभित्र मतदान केन्द्रभित्र प्रवेश गरिसकेको मतदातालाई मतदान समय समाप्त भए पनि तानि मतदान गर्न अनुमति दिनु पर्नेछ ।

३२. विद्युतीय उपकरणको प्रयोगः (१) यस नियमावलीमा अन्यत्र जुनसुकै कुराले लेखिएको भए पनि तानि मतदान गर्न प्रयोजनको लागि कुनै वा सबै प्रदेशमा आयोगले विद्युतीय उपकरणको प्रयोग गर्ने व्यवस्था गर्न सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम आयोगले विद्युतीय उपकरण प्रयोग गर्ने व्यवस्था गरेको प्रदेशमा मतदाताले मतदान गर्दा विद्युतीय उपकरणको प्रयोग गर्नु पर्नेछ ।

(३) विद्युतीय उपकरण प्रयोग गर्ने कार्यविधि आयोगले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ ।

३३. मतपेटिका बन्द गर्ने: (१) मतदान अधिकृतले मतदानको काम समाप्त भएपछि मतपेटिकामा मतपत्र खसालेर प्वाल आयोगद्वारा निर्धारित तरिका बमोजिम बन्द गरी सुरक्षणसिल लगाई आफूले सहीछाप गरी मतदान केन्द्रमा उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधी वा मतदान प्रतिनिधिको सहीछाप गराई मुचुल्का तयार गर्नु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम तयार गरिएको मुचुल्कामा उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधी र मतदान प्रतिनिधीले सहीछाप नगरेमा सोही व्यहोरा जनाई मतदान केन्द्रमा उपस्थित अन्य दुईजना व्यक्तिको सहीछाप गराउनु पर्नेछ ।

३४. मतपत्रको फाँटवारी राख्ने: मतदानको कार्य सम्पन्न भएपछि मतदान अधिकृतले प्रयोग भएका र प्रयोग नभएका मतपत्रको फाँटवारी तयार गरी राख्नु पर्नेछ ।

३५. बाँकी मतपत्र र कागजात सिलबन्दी गर्ने: मतदानको कार्य सम्पन्न भएपछि मतदान अधिकृतले देहायका मतपत्र र अन्य कागजात छुट्टाछुट्टै खाममा सिलबन्दी गरी खामको बाहिर सोको विवरण उल्लेख गर्नु पर्नेछ र सो खाममा आफूले सहीछाप गरी मतदान केन्द्रमा उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधी र मतदान प्रतिनिधिको समेत सहीछाप गराई मुचुल्का तयार गर्नु पर्नेछ । सो खाममा उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधी वा मतदान प्रतिनिधीले सहीछाप गर्न नचाहेमा मतदान केन्द्रमा उपस्थित अन्य दुईजना व्यक्तिको सहीछाप गराउनु पर्नेछ:–

(क) प्रयोग नभएका मतपत्र, (ख) रद्द गरिएका मतपत्र, (ग) मतपेटिका बाहिर रहेका मतपत्र, (घ) मत नदिने निश्चय गरी मतदाताले मतदान अधिकृतलाई फिर्ता दिएका मतपत्र,

(ङ) निविदा मतपत्र,

(च) प्रयोग भएका मतपत्रका अधकट्टी,

(छ) आयोग वा निर्वाचन अधिकृतको निर्देशन अनुसार सिलबन्दी गरी राख्नुपर्ने अन्य कुनै कागजात।

३६. मतपेटिका र निर्वाचन सम्बन्धी कागजात बुझाउनेः (१) मतदान अधिकृतले मतदान कार्य सम्पन्न भएपछि नियम ३३ बमोजिम सुरक्षासिल लगाईएका मतपेटिका, नियम ३५ बमोजिमका मतपत्र तथा निर्वाचन सम्बन्धी कागजात राखेका सिलबन्दी खाम र अन्य निर्वाचन सामग्री तथा कागजात जतिसक्दो चाँडो सुरक्षित रुपमा निर्वाचन अधिकृतलाई बुझाउनु पर्नेछ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम मतपेटिका, निर्वाचन सम्बन्धी सामग्री तथा कागजात बुझेपछि निर्वाचन अधिकृतले मतदान अधिकृतलाई सोको भरपाई दिनु पर्नेछ।

३७. मतपेटिका जाँच गर्नेः (१) निर्वाचन अधिकृतले उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि वा मतदान प्रतिनिधिको रोहबरमा मतपत्र रहेको मतपेटिकाको देहाय बमोजिम जाँच गर्नु पर्नेछः-

(क) प्रत्येक मतदान केन्द्रको मतपेटिका खोलिएका वा फोरिएका छ, छैन,

(ख) मतपेटिकामा मतदान केन्द्रको नाम, संकेत सङ्ख्या र मतपेटिकाको सङ्ख्या उल्लेख गरिएको छ, छैन,

(ग) मतपेटिका बन्दर गरेको ठाउँमा लगाएको सुरक्षासिल दुरुस्त छ, छैन।

(२) निर्वाचन अधिकृतले उपनियम (१) बमोजिम मतपेटिका जाँच गरेको मुचुल्का गराई राख्नु पर्नेछ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम मतपेटिका जाँच गर्दा कुनै कैफियत देखिएमा सोही व्यहोरा खुलाई मुचुल्का तयार गराई आफूले सहीछाप गरी उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधिको तथा मतदान प्रतिनिधिको सहीछाप गराई राख्नु पर्नेछ। यसरी मुचुल्का तयार भएपछि त्यस्ता मतपेटिका सुरक्षित स्थानमा राख्नु पर्नेछ।

परिच्छेद–८

मतगणना र निर्वाचन परिणाम

३८. निर्धारित समयमा मतगणना प्रारम्भ गर्ने: (१) निर्वाचन अधिकृतले ऐनको दफा ४८ बमोजिम प्रकाशित सूचनामा तोकिएको स्थान, मिति र समयमा उपस्थित उम्मीदवार, निर्वाचन प्रतिनिधिको र मतगणना प्रतिनिधिको रोहबरमा मतगणना प्रारम्भ गर्नु पर्नेछ।

तर उम्मीदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि र मतगणना प्रतिनिधि उपस्थित नभएको कारणबाट मतगणना प्रारम्भ गर्न बाधा पर्ने छैन।

(२) निर्वाचन अधिकृतले मतगणना प्रारम्भ गरेको मुचुल्का गराई राख्नु पर्नेछ।

(३) यस नियम बमोजिम मतगणना प्रारम्भ भएको जानकारी निर्वाचन अधिकृतले आयोगलाई तुरुन्त दिनु पर्नेछ।

३९. मतगणना: (१) नियम ३८ बमोजिम मतगणना प्रारम्भ भएको मुचुल्का गरिसकेपछि मतपेटिकामा लगाएको सुरक्षासिलिटोडी मतपेटिकामा रहेका सबै मतपत्रहरू गणना गर्ने स्थानमा खन्याउनु पर्नेछ।

(२) मतगणना गर्दा बदर मतपत्र र सदर मतपत्रहरू छुट्याई अलग–अलग राख्नु पर्नेछ।

(३) उपनियम (२) बमोजिम छुट्याइएका मतपत्रमध्ये सबैभन्दा पहिले बदर मतपत्र र त्यसपछि सदर मतपत्र गणना गरी त्यताका मतपत्रको सङ्ख्या यकिन गरी सम्बन्धित मतदान केन्द्रमा खसेको मतपत्रको कुल सङ्ख्या उल्लेख गरी मुचुल्का बनाउनु पर्नेछ।

(४) निर्वाचन अधिकृत र निजले खटाएका कर्मचारीले मतगणना गर्दा सदर र बदर मतपत्र उम्मीदवार, निर्वाचन प्रतिनिधि र मतगणना प्रतिनिधिलाई देखाउनु पर्नेछ।

तर सो मतपत्र निजलाई छुन वा समाउन दिन हुँदैन।

(५) सम्बन्धित प्रदेशको सबै मतदान केन्द्रको मतगणनाको कार्य सम्पन्न भईसकेपछि निर्वाचन अधिकृतले मतगणनाको तालिका तयार गर्नु पर्नेछ। यसरी तालिका तयार गरेपछि सोको मुचुल्का गराई राख्नु पर्नेछ।

(६) निर्वाचन अधिकृतले गणना गरिसकेका मतपत्रमध्ये सदर र बदर मतपत्र छुट्टाछुट्टै खाम वा थैलोमा सिलबन्दी गरी राख्नु पर्नेछ । यसरी सिलबन्दी गर्दा आफूले सहीछाप गरी उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधिको वा गणना प्रतिनिधिको सहीछाप गराउन चाहेमा निजहरूलाई समेत सहीछाप गराउन दिनु पर्नेछ ।

(७) मतगणनाको कार्य सम्पन्न भएपछि निर्वाचन अधिकृतले मतगणना कार्य सम्पन्न भएको मुचुल्का गर्नु पर्नेछ र सो मुचुल्कामा आफूले सहीछाप गरी मतगणनास्थलमा उपस्थित उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधिको र मतगणना प्रतिनिधिको समेत सहीछाप गराउनु पर्नेछ ।

(८) यस नियम बमोजिम तयार गरिएको मुचुल्का र मतगणना तालिकामा उम्मेदवार, निर्वाचन प्रतिनिधिको र मतगणना प्रतिनिधिको सहीछाप नगरेमा सोही व्यहोरा जनाई मतगणनास्थलमा उपस्थित अन्य दुई जना व्यक्तिको सहीछाप गराउनु पर्नेछ ।

४०. छुट्टाछुट्टै मतगणना गर्नेः नियम ३९ बमोजिम मतगणना गर्दा ऐनको दफा ३ बमोजिमका समूहको छुट्टाछुट्टै मतगणना गर्नु पर्नेछ ।

४१. निर्वाचन परिणामको घोषणाः निर्वाचन अधिकृतले मतगणना गर्दा प्रदेश सभा सदस्यले दिएको मत र गाउँपालिकाका अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, नगरपालिकाका प्रमुख, उपप्रमुखले दिएको मत अलग–अलग गणना गरी ऐनको दफा ५६ बमोजिमको मतभारले गुणन गरी दुवै प्रकारका मतपत्रबाट पाएको मत जोडी उम्मेदवारले पाएको कुल मत यकिन गर्नु पर्नेछ र ऐनको दफा ३ बमोजिमको सम्बन्धित समूहको लागि भएको निर्वाचनमा सबैभन्दा बढी मत पाउने उम्मेदवारलाई निर्वाचित भएको घोषणा गर्नु पर्नेछ ।

४२. प्रतिवेदन दिनु पर्नेः निर्वाचन अधिकृतले निर्वाचनको परिणाम प्रकाशन गरिसकेपछि देहाय बमोजिमको विवरण समावेश भएको प्रतिवेदन तयार गरी आयोग समक्ष पेश गर्नु पर्नेछः-

(क) मतदाताको सङ्ख्या, (ख) उम्मेदवारको विवरण, (ग) खसेको कुल मत सङ्ख्या, (घ) सदर र बदर मत सङ्ख्या,

(ङ) प्रत्येक उम्मेदवारले प्राप्त गरेको मत सङ्ख्या, (च) निर्वाचित उम्मेदवारको विवरण, (छ) निर्वाचनमा खटिएका कर्मचारीको विवरण, (ज) निर्वाचनमा भएको खर्चको विवरण, (झ) आयोगले तोकेको अन्य विवरण ।

परिच्छेद–९ विविध

४३. निविदा मतपत्र दिने कार्यविधि: (१) कुनै मतदाताले आफ्नो नामबाट अरु कसैले मतपत्र लिई सकेको तर मतदान गरिसकेको तर आफु नै वास्तविक मतदाता हो भनी दाबी गर्न चाहेमा निजले मतदान अधिकृत समक्ष आफु प्रदेश सभा सदस्य वा गाउँपालिकाको अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, नगरपालिकाको प्रमुख वा उपप्रमुख पदमा रहेको परिचयपत्र वा सो पदमा निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र संलग्न राखी आफु नै वास्तविक मतदाता भएको दाबी गर्न सक्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम दाबी गरिएको अवस्थामा मतदान अधिकृतले दाबीकर्ताको दाबी बमोजिम निज वास्तविक मतदाता हो होइन भनेर कुरा यकिन गर्नुपर्नेछ । दाबीकर्ताले आफु प्रदेश सभा सदस्य वा गाउँपालिकाको अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, नगरपालिकाको प्रमुख, उपप्रमुख पदमा रहेको परिचयपत्र वा सो पदमा निर्वाचित भएको प्रमाणपत्र प्रस्तुत गरेमा सोको प्रतिलिपि मतदान अधिकृतले लिनुपर्नेछ ।

(३) उपनियम (१) बमोजिम प्रमाणबाट दाबीकर्ता वास्तविक मतदाता हो भन्ने कुरामा मतदान अधिकृत विश्वस्त भएमा मतदान अधिकृतले सो कुरा जनाई अभिलेख राखी निर्णय गर्नु पर्नेछ ।

(४) उपनियम (३) बमोजिम निर्णय गरेपछि मतदान अधिकृतले निविदा मतपत्रको लगत तयार गरी सो लगतमा दाबीकर्ताको सहीछाप समेत गराई मतपत्रमा मतदान अधिकृतले सही गर्ने ठाउँको बायाँतिरको खाली ठाउँमा “निविदा मतपत्र” लेखी सो मतपत्र दाबीकर्ता मतदातालाई मतसङ्केत गर्न दिनु पर्नेछ ।

(५) उपनियम (३) बमोजिम दिइएको मतपत्रमा दाबीकर्ता मतदाताले नियम ३१ को उपनियम (१) र (२) बमोजिम मतसङ्केत गरी सो मतपत्र छुट्टै खामबन्दी गर्न मतदान अधिकृतलाई दिनु पर्नेछ ।

(६) उपनियम (५) बमोजिम दाबीकर्ता मतदाताले दिएको मतपत्र मतपेटिकाभित्र रखाली निवर्द्धार मतपत्र राख्ने छुट्टै खाममा राख्नु पर्नेछ र त्यस्तो खाम मतदान अधिकृतले आफ्नो जिम्मामा राख्नु पर्नेछ ।

(७) मतदान अधिकृतले दाबीकर्ताको विवरण, दाबीकर्ताको प्रमाणको विवरण र निर्णयसमेतको छुट्टै अभिलेख राख्नु पर्नेछ ।

४४. अयोग्यता सम्बन्धी उजूरीः ऐन तथा यस नियमावली बमोजिम निर्वाचित कुनै व्यक्ति सो पदको लागि अयोग्य रहेको भनी त्यस्तो पदमा उम्मेदवारी दिएको कुनै व्यक्तिले निर्वाचन परिणाम घोषणा भएको पैँतीस दिनभित्र आफैले वा वारिस मार्फत सर्वोच्च अदालतको संवैधानिक इजलासमा उजूरी दिन सक्नेछ ।

४५. जफत भएको धरौटी दाखिला गर्नेः ऐनको दफा ६४ बमोजिम जफत भएको धरौटी रकम निर्वाचन कार्यालयले सङ्घीय सञ्चित कोषमा दाखिला गरी सोको बैङ्क भौचर स्वेस्तासहित राख्नु पर्नेछ ।

४६. निर्वाचन प्रचार प्रसार खर्चः (१) निर्वाचनमा उम्मेदवारले अनुसूची–१ बमोजिमको हद भन्दा बढी नहुने गरी खर्च गर्नु पर्नेछ ।

(२) उपनियम (१) बमोजिम गरेको खर्चको विवरण शीर्षक अनुसार अनुसूची–२ बमोजिम तयार गरी निर्वाचन परिणाम घोषणा भएको मितिले तीस दिनभित्र आयोग वा सम्बन्धित निर्वाचन कार्यालयमा पठाउनु पर्नेछ ।

(३) यस नियम बमोजिम निर्वाचन प्रचार प्रसार खर्चको विवरण नबुझाउने उम्मेदवारलाई आयोगले निर्वाचन आयोग सम्बन्धी प्रचलित सङ्घीय कानून बमोजिम जरिवाना गर्नेछ ।

४७. मुचुल्काको ढाँचा: यस नियमावली बमोजिम तयार गर्नुपर्ने मुचुल्काको ढाँचा आयोगद्वारा स्वीकृत निर्देशिकामा निर्धारण गरिए बमोजिम हुनेछ ।

४८. खारेजी र बचाउ: (१) राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन नियमावली, २०७४ खारेज गरिएको छ ।

(२) राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन नियमावली, २०७४ बमोजिम भए गरेका काम कारबाहीहरू यसै नियमावली बमोजिम भए गरेको मानिनेछ ।

अनुसूची– १

(नियम ४६ को उपनियम (१) सँग सम्बन्धित)

राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचनको खर्च सीमा

१. राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचनमा उम्मेदवारले तीन लाख पचास हजार रुपैयाँसम्म खर्च गर्न सक्नेछ ।

२. प्रकरण १ मा उल्लेखित खर्च देहायका शीर्षकमा गर्न सकिनेछ:-

अनुसूची– २ (नियम ४६ को उपनियम (२) सँग सम्बन्धित)

निर्वाचन खर्चको विवरण

श्री निर्वाचन आयोग, काठमाडौँ ।

श्री निर्वाचन कार्यालय, .............जिल्ला ।

राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन अन्तर्गत प्रदेश नं. ..... बाट राष्ट्रिय सभा सदस्य पदको लागि ............................. (उम्मेदवारको नाम, थर) उम्मेदवार भएकोमा सो सम्बन्धमा मैले/निज उम्मेदवारले गरेको सम्पूर्ण खर्चको विवरण राष्ट्रिय सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७५ को दफा ६५ तथा आयोगद्वारा स्वीकृत निर्वाचन आचार संहिता बमोजिम प्रस्तुत गरेको छु । निर्वाचन खर्चको विवरण देहाय बमोजिम छः-

सहीछाप:

नाम, थर:

मिति:

उम्मेदवार/निर्वाचन प्रतिनिधि