अन्तः शुल्क ऐन, २०५८

अन्तः शुल्क ऐन, २०५८ लालमोहर र प्रकाशन मिति २०५८।१०।१७

संशोधन गर्ने ऐन प्रमाणीकरण र प्रकाशन मिति १. गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानून संशोधन गर्ने ऐन, २०६६ $\phi$ २०६६।१०।७ २. केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७२ २०७२।११।१३ ३. केही नेपाल कानूनलाई संशोधन, एकीकरण, समायोजन र खारेज गर्ने ऐन, २०७४ $\ast$ २०७४।०६।३० ४. आर्थिक ऐन, २०७५ २०७५।०३।३२ ५. केही नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ २०७५।११।१९ ६. आर्थिक ऐन, २०७६ २०७६।०३।३० ७. आर्थिक ऐन, २०७७ २०७७।०३।१५ ८. आर्थिक ऐन, २०७८ २०७८।०६।१३ ९. आर्थिक ऐन, २०७९ २०७९।०३।३१ १०. आर्थिक ऐन, २०८० २०८०।०३।३१ ११. आर्थिक ऐन, २०८१ २०८१।०४।०१ १२. आर्थिक ऐन, २०८२ २०८२।०३।३० १३. आर्थिक ऐन, २०८३ २०८३।०३।३०

२०५८ सालको ऐन नं. १७ $\phi$..................

अन्तः शुल्क सम्बन्धी कानूनलाई संशोधन र एकीकरण गरि बनेको ऐन

प्रस्तावनाः मुलुकको आर्थिक विकासको लागि आवश्यक राजस्व सङ्कलन गर्ने प्रक्रियालाई प्रभावकारी बनाई राजस्व परिचालन बढाउन नेपाल $\phi$............. मा उत्पादन भएका वा पैठारी हुने वस्तु वा प्रदान गरिने सेवामा अन्तःशुल्क लगाउने र असुल उपर गर्ने सम्बन्धमा व्यवस्था भएका कानूनलाई समयानुकूल बनाई संशोधन र एकीकरण गरि वाञ्छनीय भएकोले,

$\phi$ यो ऐन संवत् २०६५ साल जेठ १५ गतेदेखि लागू भएको। $\ast$ यो ऐन संवत् २०७५ साल भाद्र १ गतेदेखि लागू भएको। $\phi$ गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानून संशोधन गर्ने ऐन, २०६६ द्वारा खारेज गरिएको।

---

श्री ५ महाराजाधिराज ज्ञानेन्द्र वीर विक्रम शाहदेवको शासनकालको पहिलो वर्षमा संसदले यो ऐन बनाएको छ।

१. संक्षिप्त नाम र प्रारम्भः (१) यस ऐनको नाम “अन्तःशुल्क ऐन, २०५८” रहेको छ।

(२) यो ऐन तुरुन्त प्रारम्भ हुनेछ।

२. परिभाषाः विषय वा प्रसङ्गले अर्को अर्थ नलागेमा यस ऐनमा, –

(क) “अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवा” भन्नाले यस ऐन वा अन्य प्रचलित कानून बमोजिम अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवा सम्झनु पर्छ।

(क१) “अन्तःशुल्क टिकट” भन्नाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुमा विभागले तोकेको ढाँचामा प्रयोग हुने सुरक्षा चिह्न अंकित टिकट सम्झनु पर्छ र सो शब्दले विद्युतीय माध्यमबाट प्रदान गरिने सुरक्षा अंकित चिह्न वा विभागले तोकेको अन्य कुनै संकेत चिह्न वा डिजिटल अन्तःशुल्क टिकटलाई समेत जनाउँछ।

(ख) “वस्तु” भन्नाले चल वा अचल दुवै किसिमको सम्पत्ति सम्झनु पर्छ।

(ग) “सेवा” भन्नाले वस्तु बाहेकको जुनसुकै कुरा सम्झनु पर्छ।

(घ) “प्रतिष्ठान” भन्नाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन, पैठारी, सञ्चय वा बिक्री वितरण गर्ने वा अन्तःशुल्क लाग्ने सेवा प्रदान गर्ने उद्देश्यले प्रचलित कानून बमोजिम स्थापना भएका फर्म, कम्पनी वा संस्था सम्झनु पर्छ।

(ङ) “इजाजतपत्र” भन्नाले दफा ९ बमोजिम दिइएको इजाजतपत्र सम्झनु पर्छ।

(च) “अन्तःशुल्क अधिकृत” भन्नाले यस ऐनको प्रयोजनको निमित्त नेपाल सरकारले तोकेको अधिकृत सम्झनु पर्छ।

(छ) “उत्पादन” भन्नाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु निर्माण गर्ने, प्रशोधन गर्ने, बनाउने वा तयार गर्ने कार्य सम्झनु पर्छ।

(ज) “उत्पादक” भन्नाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन गर्न इजाजतपत्र प्राप्त गरेको व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्था सम्झनु पर्छ र सो शब्दले अन्तःशुल्क लाग्ने सेवा प्रदान गर्ने व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्था समेतलाई जनाउनेछ।

$\Pi$ आर्थिक ऐन, २०७७ द्वारा थप। $\subset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। $\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित।

---

(ज१) "सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु" भन्नाले सुती वा सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तुका तत्वहरू मिश्रित गरी वा एक्सट्रयाक्टेड वा सेन्थेटिक निकोटिन प्रयोग गरी तयार पारिएको धुम्रपान गर्ने, चपाउने, मुखमा राख्ने पानमसला, गुट्खा, खैनी वा यस्तै पदार्थहरू सम्झनु पर्छ र सो शब्दले चुरोट, बिँडी, सिगार, विद्युतीय चुरोट (भेप), निकोटिन पाउच, हुक्का फ्लेवर सम्झनु पर्छ र सो शब्दले विभागले सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु भनी तोकेका अन्य वस्तुलाई समेत जनाउँछ।

(झ) “व्यक्ति” भन्नाले कुनै व्यक्ति, प्रतिष्ठान, सङ्घ, साझेदारी संस्था, सहकारी, संयुक्त व्यवसाय, गुठी वा कम्पनीको सञ्चालक, प्रोप्राइटर र मुख्य भै काम गर्ने प्रतिनिधि वा एजेन्ट सम्झनु पर्छ र सो शब्दले नाफाको उद्देश्य मिली वा नमिली अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको उत्पादन वा पैठारी गरी थोक वा खुद्रा वा जुनसुकै रुपमा बिक्री वितरण गर्ने निकाय वा त्यस्तो निकायको शाखा, उपशाखा वा त्यस्तै अन्य कारोबार गर्ने स्थान समेतलाई जनाउनेछ।

(ञ) “कारखाना मूल्य” भन्नाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुमा अन्तःशुल्क वा अन्य कुनै कर नजोडी त्यस्तो वस्तु उत्पादन गर्दा लाग्ने खर्च र प्रतिष्ठानको नाफा मात्र जोडी निर्धारण भएको मूल्य सम्झनु पर्छ।

(ट) “मूल्य” भन्नाले, – (१) उत्पादन गर्ने वस्तुको हकमा कारखाना मूल्य, (२) सेवाको हकमा बीजक बमोजिमको मूल्य, (३) पैठारी हुने वस्तुको हकमा दफा ७ को उपदफा (२) बमोजिम निर्धारण भएको मूल्य।

(ठ) “पैठारी” भन्नाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु प्रचलित कानून बमोजिम विदेशबाट नेपाल भित्र ल्याउने कार्य सम्झनु पर्छ।

(ड) “बीजक” भन्नाले यस ऐन बमोजिम मूल्य उल्लेख गरी दिइने बिल, रसिद पूजी वा भरपाई सम्झनु पर्छ।

(ढ) “विभाग” भन्नाले आन्तरिक राजस्व विभाग सम्झनु पर्छ।

$\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। $\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\phi$ गणतन्त्र सुदृढीकरण तथा केही नेपाल कानून संशोधन गर्ने ऐन, २०६६ द्वारा खारेकिएको। $\approx$ आर्थिक ऐन, २०८० द्वारा संशोधित।

---

(ण) “महानिर्देशक” भन्नाले विभागको महानिर्देशक सम्झनु पर्छ। $\supset$(ण१) “मदिरा” भन्नाले अन्न, फलफूल वा अन्य कुनै स्टार्चयुक्त वस्तुलाई जीव रासायमनिक प्रक्रियाद्वारा कुहाइ वा अन्य कुनै तरिकाबाट तयार पारिएको शून्य दशमलव पाँच प्रतिशतभन्दा बढी अल्कोहल भएको पदार्थ सम्झनु पर्छ र सो शब्दले रक्सी, जाँड, छ्याङ, हिस्की, रम, जिन, ब्राण्डी, भोड्का, बियर, वाइन, सेरी, सेम्पेन, साइडर, पेरी, मिड्, माल्तिन, साके, सोजु, भर्माउथ, मदिरा मिश्रित तयारी पेय, तयारी ककिटेल, काबोनेते वाइन तथा मदिरा, स्प्रिट्ज, स्याण्डी, औद्योगिक अल्कोहल, रेक्टिफाइड स्प्रिट, माल्ट स्प्रिट, साइलेन्ट स्प्रिट, जिनेचर स्प्रिट, ई.एन.ए. र हेड्स स्प्रिट सम्झनु पर्छ र सो शब्दले विभागले मदिराजन्य वस्तु भनी तोकेको अन्य वस्तुलाई समेत जनाउँछ। $\Uparrow$(ण२) “तयारी मदिरा” भन्नाले आयतनमा सन्ताउन्न दशमलव शून्य छ प्रतिशतभन्दा कम अल्कोहलको मिश्रणबाट बनेका सबै प्रकारका मादक पदार्थ सम्झनु पर्छ। $\Uparrow$(ण३) “एल.पी.” भन्नाले लण्डन प्रुफमा शुद्ध ईथानोलको शक्ति सम्झनु पर्छ। $\Uparrow$(ण४) “एल.पी. लिटर” भन्नाले प्रति लिटरमा सन्ताउन्न दशमलव शून्य छ प्रतिशत शुद्ध ईथानोलको मात्रा सम्झनु पर्छ। $\Uparrow$(ण५) “यू.पी.” भन्नाले लण्डन प्रुफभन्दा कम शक्ति सम्झनु पर्छ। $\Uparrow$(ण६) “ओ.पी.” भन्नाले लण्डन प्रुफभन्दा बढी शक्ति सम्झनु पर्छ। $\Uparrow$(ण७) “भौतिक नियन्त्रण प्रणाली” भन्नाले अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले तोकेको कर्मचारीको नियन्त्रणमा अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन, निष्कासन, पैठारी तथा निकासी गरिने प्रणाली सम्झनु पर्छ। $\beta$(ण७क) “जोखिममा आधारित छनौतपूर्ण निष्कासन नियन्त्रण प्रणाली” भन्नाले भौतिक नियन्त्रण प्रणाली अन्तर्गत रहेका प्रतिष्ठानहरूलाई जोखिम विश्लेषणका आधारमा छनौट गरी अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले तोकेको कर्मचारीको सीमित नियन्त्रणमा अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन, निष्कासन, पैठारी तथा निकासी गरिने प्रणाली सम्झनु पर्छ।

$\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। $\Uparrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। $\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप।

---

(ण८) “स्वयं निष्काशन प्रणाली” भन्नाले भौतिक नियन्त्रण प्रणालीमा आधारित बाहेकका अन्तःशुल्क लाग्ने अन्य वस्तु वा सेवाको उत्पादन, निष्काशन, पैठारी तथा निकासी गरिने प्रणाली सम्झनु पर्छ। (ण९) “अन्तःशुल्क निर्धारण” भन्नाले यस ऐन बमोजिम गरिने अन्तःशुल्क निर्धारण सम्झनु पर्छ। (ण१०) “बिगो” भन्नाले यस ऐन बमोजिम अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको मूल्य र त्यसमा लाग्ने अन्तःशुल्क जोडी कायम गरिएको कुल रकम सम्झनु पर्छ। (ण११) “विद्युतीय माध्यम” भन्नाले कम्प्युटर, इन्टरनेट, इमेल, फ्याक्स, विद्युतीय क्यास मेसिन, फिस्कल प्रिन्टर सम्झनु पर्छ र सो शब्दले विद्युतीय भुक्तानीको माध्यम तथा विभागले तोकेको अन्य स्वीकृत माध्यमलाई समेत जनाउँछ।

(त) “तोकिएको” वा “तोकिए बमोजिम” भन्नाले यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियममा तोकिएको वा तोकिए बमोजिम सम्झनु पर्छ।

३. अन्तःशुल्क लाग्नेः अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवा प्रतिष्ठानबाट उत्पादन गरी निष्काशन, पैठारी र सेवा बिक्री गर्दा अनुसूचीमा उल्लेख भए बमोजिमको अन्तःशुल्क लाग्नेछ।

३क. अन्तःशुल्क निर्धारण र असुलीः (१) यस ऐन बमोजिम लाग्ने अन्तःशुल्कको निर्धारण र असुल गर्ने दायित्व अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको उत्पादन गर्ने उत्पादकको हुनेछ।

तर पैठारी हुने वस्तुको अन्तःशुल्कको निर्धारण र असुली सम्बन्धित भन्सार कार्यालयले गर्नेछ।

(२) कुनै वस्तुको उत्पादन वा पैठारीका अतिरिक्त बिक्री वितरणको तहमा समेत अन्तःशुल्क लाग्ने भएमा यस ऐन बमोजिम लाग्ने अन्तःशुल्कको निर्धारण र असुली गर्ने दायित्व पैठारीकर्ता वा बिक्रेताको हुनेछ।

(३) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन गर्दा खपत भएको कच्चा पदार्थमा तिरेको अन्तःशुल्क तयारी वस्तु निष्काशन गर्दा तिर्नुपर्ने अन्तःशुल्कमा कट्टा गर्न पाइनेछ।

तर स्वयं निष्काशन प्रणाली लागू हुने सूतीजन्य पदार्थ उत्पादन गर्ने उद्योगहरू बाहेक अन्य उद्योगले कच्चा पदार्थ खरिद वा पैठारी गर्दा तिरेको अन्तःशुल्क तयारी वस्तु बिक्री गर्दा तिर्नुपर्ने अन्तःशुल्कमा कट्टा गर्न पाइनेछ।

$\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\Uparrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप।

---

(४) आगजनी, चोरी, दुर्घटना, प्राकृतिक विपद् वा ध्वंशात्मक गतिविधिको कारण हानि नोक्सानी भएको वा उपयोगको म्याद सकिएको कारणले मौज्दातमा रहन गएको वस्तुमा तिरोको अन्तःशुल्क विभागले तोके बमोजिम कट्टी गर्न पाइनेछ।

(५) यस दफा बमोजिम अन्तःशुल्क कट्टा गर्दा $\omega$ भन्सार महसुल माफी भएका कच्चा पदार्थ र पार्टपुर्जा पैठारी गर्दा तिरोको अन्तःशुल्क कट्टा गर्न पाइने छैन।

३ख. अन्तःशुल्क नलाग्नेः (१) दफा ३ बमोजिम अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवामा देहायको अवस्थामा अन्तःशुल्क लाग्ने छैनः–

(क) नेपालबाहिर निकासी गरेमा वा स्वीकृति प्राप्त करमुक्त पसल (बण्डेड वेयर हाउस र ड्यूटी फ्री सप) लाई मदिरा वा चुरोट बाहेकका अन्य वस्तु बिक्री गरेमा,

(ख) स्वीकृति प्राप्त बण्डेड वेयर हाउसले नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालयले सिफारिस गरेको कूटनीतिक तथा महसुल सुविधा प्राप्त व्यक्ति वा निकायलाई चुरोट वा मदिरा बिक्री गरेमा,

तर,

(१) बण्डेड वेयर हाउसले चुरोट तथा मदिरा बाहेकका अन्य वस्तु अन्तःशुल्क नलगाई बिक्री वितरण गर्न बाधापर्ने छैन।

(२) बण्डेड वेयर हाउसबाट बिक्री गरिने अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु पैठारी गर्दा $\approx$ वा नेपालभित्र उत्पादन भएको वस्तु खरिद गर्दा त्यस्तो वस्तुमा लाग्ने अन्तःशुल्क बराबरको रकम नगद धरौटी वा बैङ्क प्रत्याभूति राख्नु पर्नेछ।

(२) उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिमको नगद धरौटी वा बैङ्क प्रत्याभूतिको फुकुवा वा फिर्ता प्रक्रिया विभागद्वारा तोकिए बमोजिम हुनेछ।

(३) नेपालभित्र उत्पादन भएको वा तयार भएको मालवस्तु नेपालबाहिर निर्यात भइसकेपछि सम्बन्धित पक्षले लिन अस्वीकार गरी वा अन्य कुनै कारणले पुनः पैठारी गरी ल्याएको अवस्थामा त्यस्तो मालवस्तु पैठारी भएको तीन महिनाभित्र निकासी गर्ने भएमा यसरी

$\nabla$ आर्थिक ऐन, २०८१ द्वारा संशोधित। $\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। $\omega$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा खारेकिएको। $\uparrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। $\approx$ आर्थिक ऐन, २०८० द्वारा संशोधित।

---

फिर्ता ल्याउँदाका बखत लाग्ने अन्तःशुल्क धरौटीमा राखी त्यस्तो मालवस्तु पुनः निकासी भएपछि धरौटी रकम सम्बन्धित भन्सार कार्यालयले फिर्ता दिनेछ।

(४) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन गरी विदेश निकासी गर्ने उद्योगले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु निकासी गरेको परिमाण उत्पादन गर्दा प्रयोग भएको कच्चा पदार्थ खरिद वा पैठारी गर्दा तिरेको अन्तःशुल्क दफा ३क. को उपदफा (३) बमोजिम वस्तु निष्काशन गर्दा तिर्नुपर्ने अन्तःशुल्क रकममा कट्टा गर्न पाउनेछ।

(५) उपदफा (४) बमोजिम कट्टा गर्दा मिलान हुन नसकेको अन्तःशुल्क रकम फिर्ता पाउनको लागि अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष दाबी गर्न सक्नेछ।

(६) उपदफा (५) बमोजिम फिर्ता दाबी भएको अन्तःशुल्क रकम अन्तःशुल्क अधिकृतले छानबिन तथा परीक्षण गर्दा त्यस्तो दाबी मनासिब देखिएमा फिर्ताका लागि दाबी गरेको साठी दिनभित्र फिर्ता दिनु पर्नेछ।

(७) उपदफा (५) बमोजिम अन्तःशुल्क फिर्ता दाबी गर्नको लागि सूतीजन्य र मदिराजन्य पदार्थ तथा पानमसालाको निकासीमा कम्तिमा पन्ध्र प्रतिशत मूल्य अभिवृद्धि भएको हुनु पर्नेछ।

(८) उपदफा (५) बमोजिम फिर्ता दाबी गर्दा विवरण बुझाउनुपर्ने अवधि समाप्त भएको मितिले एक वर्ष भित्र फिर्ताको लागि दाबी नगरेमा र उपदफा (७) बमोजिमको मूल्य अभिवृद्धि नभएको अवस्थामा यस दफा बमोजिमको अन्तःशुल्क फिर्ता हुने छैन।

४. अन्तःशुल्क असुलीः (१) यस ऐनमा अन्यथा व्यवस्था गरिएकोमा बाहेक यस ऐन बमोजिम अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवामा देहायको अवस्थामा अन्तःशुल्क असुल गरिनेछः–

(क) भौतिक नियन्त्रण प्रणाली तथा जोखिममा आधारित छनौटपूर्ण निष्कासन नियन्त्रण प्रणाली लागू हुने उद्योगले उत्पादन गर्ने वस्तुको हकमा प्रतिष्ठानबाट उत्पादन गरी बिक्रीका लागि निष्कासन गर्दाका बखत,

तर माइलो ब्रुअरीको हकमा जमित क्षमताको तोकिए बमोजिम प्रतिलित्बी दरलाई आधार मानी हुन आउने मासिक अन्तःशुल्क अग्रिम बुझाउनु पर्नेछ।

(ख) स्वयं निष्कासन प्रणालीमा आधारित वस्तु वा सेवाको हकमा बीजक जारी गर्दाको बखत,

$\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित।

---

(ग) पैठारी हुने वस्तुको हकमा त्यस्तो वस्तु नेपालभित्र प्रवेश गर्दाको बखत भन्सार बिन्दुमा,

(घ) पैठारी हुने सेवाको हकमा विभागद्वारा तोकिए बमोजिम।

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि कुनै वस्तु वा सेवाको हकमा त्यस्तो वस्तु उत्पादन गरेको वा सेवा प्रदान गरेको अवस्थामा नै अन्तःशुल्क असुल गर्नुपर्ने गरी विभागले तोक्न सक्नेछ।

४क. अन्तःशुल्क बुझाउने दायित्वः यस ऐन बमोजिम अन्तःशुल्क बुझाउने दायित्व देहाय बमोजिमको व्यक्तिमा हुनेछः–

(क) नेपालभित्र उत्पादन हुने वस्तु वा सेवाको हकमा उत्पादक,

(ख) पैठारी हुने वस्तुमा सो वस्तु प्राप्त गर्ने बिल अफ लेडिङ्ग, एयर वे बिल, बीजक वा जाँचपासको लागि दिइएको निवेदनमा उल्लेख भएको व्यक्ति,

(ग) अन्तःशुल्क लाग्ने पदार्थ लिलाम भएकोमा सो लिलाम सक्ने व्यक्ति,

(घ) करमुक्त पसल (ड्यूटी फ्री सप) बाट बिक्री भएको मदिरा वा चुरोट बाहेकका वस्तु पुनः बिक्री वा अन्य प्रयोजनमा प्रयोग भएमा पुनः बिक्री गर्ने वा प्रयोग गर्ने व्यक्ति,

(ङ) कुनै वस्तु वा सेवा अन्तःशुल्क नलाग्ने अवस्थाबाट लाग्ने अवस्थामा परिवर्तन भएमा त्यस्तो वस्तुको स्वामित्व कायम रहने व्यक्ति,

(च) खण्ड (क) देखि (ङ) मा उल्लेख भएदेखि बाहेक अन्य अवस्थामा विभागले तोकेको व्यक्ति।

४ख. अन्तःशुल्क दाखिला गर्ने म्यादः (१) यस ऐन बमोजिम असुल भएको अन्तःशुल्क देहाय बमोजिम दाखिला गर्नुपर्नेछः–

(क) भौतिक नियन्त्रण प्रणालीमा आधारित वस्तुको हकमा त्यस्तो वस्तु निष्काशन गर्दाका बखत,

(ख) स्वयं निष्काशन प्रणाली अन्तर्गत उत्पादन तथा बिक्री वितरण हुने वस्तु वा सेवाको हकमा बीजक जारी भएपछिको महिनाको पच्चीस गतेभित्र,

(ग) पैठारी हुने वस्तुको हकमा त्यस्तो वस्तु नेपालभित्र प्रवेश गर्दाका बखत,

---

(घ) पैठारी हुने सेवाका हकमा विभागले तोके बमोजिम।

(२) उपदफा (१) को खण्ड (ख) बमोजिमको म्यादमभर अन्तःशुल्क भुक्तानी नगरेमा भुक्तानी गर्न बाँकी अन्तःशुल्क रकममा प्रति दिन शून्य दशमलव शून्य पाँच प्रतिशतका दरले विलम्ब शुल्क लाग्नेछ।

१४ग. अन्तःशुल्क छुट हुनेः (१) कूटनीतिक सुविधा प्राप्त व्यक्ति वा निकायले परराष्ट्र मन्त्रालयको सिफारिसमा पैठारी गर्ने वस्तुमा अन्तःशुल्क छुट हुनेछ।

(२) उपदफा (१) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि देहायको अवस्थामा समेत अन्तःशुल्क छुट हुनेछः–

(क) विदेशी नियोग तथा दातृ संस्थाले कूटनीतिक सुविधा वा महसुल सुविधामा पैठारी गरेका सुरु उत्पादन वर्षले दश वर्ष ननाघेका सवारी साधन कुनै आयोजनाको स्वीकृत वार्षिक कार्यक्रम अनुरूप आयोजनालाई नै हस्तान्तरण गरी सरकारी नम्बर प्लेटमा परिवर्तन गर्दा वा कुनै आयोजनाको नाममा पूर्ण वा आंशिक महसुल सुविधामा (लगत वा बैङ्क ग्यारेन्टीमा पैठारी भएको बाहेक) पैठारी भएका सुरु उत्पादन वर्षले दश वर्ष ननाघेका सवारी साधन आयोजना समाप्ति पछि अर्थात् मन्त्रालयको स्वीकृति लिई स्थानीय तह, सामुदायिक विद्यालय, सामुदायिक अस्पताल वा सरकारी निकायलाई हस्तान्तरण गर्दा,

(ख) कूटनीतिक नियोग, परियोजना, व्यक्ति र अन्य सरकारी निकाय तथा गैरसरकारी सङ्घ संस्थाले महसुल सुविधामा पैठारी गरेको सुरु उत्पादन वर्षले दश वर्ष नाघेको वा कूटनीतिक नियोग र कूटनीतिक कर्मचारीले प्रयोग गरेको दुर्घटना वा प्राविधिक कारणले सञ्चालन हुन नसक्ने पुराना सवारी साधन अर्थात् मन्त्रालयको स्वीकृति लिई पुनः प्रयोग हुन नसक्ने गरी स्क्याप गरी रजिष्ट्रेशन रद्द गर्न चाहेमा त्यस्तो सवारी साधनमा,

(ग) निजी प्रयोजनको लागि आंशिक भन्सार महसुल सुविधामा पैठारी गरिएका सवारी साधनका धनीको मृत्यु भइ उक्त सवारी साधनलाई निजको पति वा पत्नीको नाममा नामसारी गर्दा।

---

(घ) संयुक्त राष्ट्र संघको अनुरोधमा शान्ति स्थापनाथि खटिने सैनिक, सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीको उप्रकाका प्रयोगका लागि लगतमा राखी लगेका आमौद पसिन्दल क्याररयर, सवारी साधन, हात हतियार लगायत सबै प्रकारका मालवस्तु।

(३) नब्बे प्रतिशत वा सोभन्दा बढी स्वदेशी श्रुता वा परु (कवाइली) वस्तु प्रयोग गरी उत्पादन गर्ने उद्योगलाई त्यस्तो उत्पादनमा लाग्ने अन्तःशुल्क छुट हुनेछ।

४घ. बिक्री वितरणमा नियन्त्रणः (१) नेपाल सरकारले आवश्यक ठानेको अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको बिक्री वितरणमा नियन्त्रण गरी तोकिए बमोजिम व्यवस्थित गर्न सक्नेछ।

(२) होटल, रेस्टुरेन्ट तथा पार्टी प्यालेस व्यवसायी बाहेक मदिराको कारोबार गर्ने व्यवसायीले मदिरा र सूतीजन्य तथा निकोतिनयुक्त वस्तुको मात्र कारोबार गर्न पाउनेछ।

(३) सूतीजन्य पदार्थको कारोबार गर्ने इजाजतपरवालाले अलग्गै स्थानबाट त्यस्तो पदार्थको कारोबार गर्नुपर्नेछ।

(४) उपदफा (२) र (३) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि डिपार्टमेन्टल स्टोरले मदिरा र सूतीजन्य पदार्थको कारोबार अलग्गै बिक्री कक्ष राखी गर्नुपर्नेछ।

४ङ. उपहार तथा नगद छुट सम्बन्धी व्यवस्थाः मदिरा, बियर वा सूतीजन्य पदार्थ सम्बन्धी उद्योग र त्यस्तो वस्तुको पैठारीकर्ता तथा तिनका बिक्रेताले कुनै पनि प्रकारको उपहार कार्य सञ्चालन गर्न वा त्यस्ता उद्योगले मूल्य अभिवृद्धि करमा दर्ता भएका बाहेक अन्य बिक्रेतालाई त्यस्तो उत्पादन बिक्री गर्दा छुट दिन पाइने छैन। त्यस्तो कार्य गरेको पाइएमा इजाजतपत्रको सर्त उल्लंघन गरेको मानिनेछ।

५. अन्तःशुल्क अधिकृत नियुक्त गर्न वा तोक्न सक्नेः यस ऐनको प्रयोजनको निमित्त नेपाल सरकारले आवश्यक संख्यामा अन्तःशुल्क अधिकृत नियुक्त गर्न सक्नेछ र नेपाल सरकारले आवश्यक देखेमा नेपाल सरकारको अन्य कुनै अधिकृतलाई पनि अन्तःशुल्क अधिकृतको कार्य गर्ने गरी तोक्न सक्नेछ।

६. अन्तःशुल्क अधिकृतको अधिकारक्षेत्रः अन्तःशुल्क अधिकृतको अधिकारक्षेत्र नेपाल सरकारले तोके बमोजिम हुनेछ।

---

$\text{†}$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। $\text{‡}$ आर्थिक ऐन, २०७८ द्वारा संशोधित। $\text{§}$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\text{©}$ आर्थिक ऐन, २०७७ द्वारा खिवकिएको।

---

७. अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको मूल्य निर्धारणः (१) नेपालभित्र उत्पादन हुने कुनै वस्तु वा सेवामा मूल्यको आधारमा अन्तःशुल्क लाग्ने भएमा देहाय बमोजिमको मूल्यलाई आधार मानी अन्तःशुल्क लगाइनेछः–

(क) उत्पादकले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु बिक्री गर्दा निर्धारण गरेको कारखाना मूल्य,

(ख) सेवाको हकमा सेवा बिक्री गर्दाको मूल्य, वा

(ग) विभागले उत्पादन लागत वा अन्य उपयुक्त आधारमा तोकी दिएको मूल्य।

(२) नेपालभित्र पैठारी हुने वस्तुको सम्बन्धमा त्यस्तो वस्तुमा भन्सार महसुल लिने प्रयोजनको लागि निर्धारण गरिएको मूल्यमा भन्सार महसुल समेत थप गरी कायम हुन आएको मूल्यमा अन्तःशुल्क लगाइनेछ।

(३) सेवामा बीजक बमोजिम मूल्य निर्धारण गरी अन्तःशुल्क असुल उपर गरिनेछ।

(४) अन्तःशुल्क अधिकृतले अन्तःशुल्क असुल उपर गर्ने प्रयोजनको लागि आवश्यकतानुसार पुनः मूल्य निर्धारण वा अतिरिक्त मूल्य निर्धारण गर्न सक्नेछ।

८. इजाजतपत्र लिनु पर्नेः (१) यस ऐन बमोजिम इजाजतपत्र नलिई कसैले पनि अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन, निकासी, पैठारी, बिक्री वा सञ्चय गर्न वा अन्तःशुल्क लाग्ने सेवा कसैलाई प्रदान गर्न हुँदैन।

(२) उपदफा (१) बमोजिमको इजाजतपत्र लिन चाहने व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्थाले तोकिए बमोजिमको ढाँचामा तोकिएको दस्तुर संलग्न गरी अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष इजाजतपत्रको लागि निवेदन दिनु पर्नेछ।

९. इजाजतपत्र सम्बन्धी व्यवस्थाः (१) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम इजाजतपत्र नलिई कसैले पनि अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन, निकासी, पैठारी, बिक्री वा सञ्चय गर्न वा अन्तःशुल्क लाग्ने सेवा कसैलाई प्रदान गर्न हुँदैन।

तर नेपाल सरकार, परराष्ट्र मन्त्रालयको सिफारिसमा कूटनीतिक सुविधा अन्तर्गत अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको पैठारी गर्दा र स्वयं निष्काशन प्रणाली अन्तर्गत सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु बाहेकका वस्तुको निकासी, पैठारी, बिक्री वा सञ्चय गर्न अन्तःशुल्क इजाजतपत्र लिनु पर्ने छैन।

$\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\approx$ आर्थिक ऐन, २०८० द्वारा संशोधित। $+$ आर्थिक ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित।

---

(२) उपदफा (१) बमोजिमको इजाजतपत्र लिन चाहने व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्थाले तोकिए बमोजिमको ढाँचामा तोकिएको दस्तुर संलग्न गरी अन्त:शुल्क अधिकृत समक्ष इजाजतपत्रको लागि निवेदन दिनु पर्नेछ।

(३) उपदफा (२) बमोजिम अन्त:शुल्क अधिकृत समक्ष इजाजतपत्रको लागि निवेदन परेमा त्यस्तो निवेदन उपर आवश्यक जाँचबुझ गरी उपयुक्त देखिएमा तोकिए बमोजिमको ढाँचामा विभाग वा विभागले तोकेको अन्त:शुल्क अधिकृतले इजाजतपत्र दिनु पर्नेछ।

(४) उपदफा (३) बमोजिम दिइएको इजाजतपत्रको अवधि एक आर्थिक वर्षसम्म कायम रहने।

(५) इजाजतपत्र नवीकरण गराउन $\blacktriangle$.. इजाजतपत्रवालाले उपदफा (४) बमोजिमको अवधि समाप्त भएपछि तोकिए बमोजिमको दस्तुर दाखिला गरी श्रावण महिनाभित्र नवीकरण गराउनु पर्ने।

तर,

(क) कुनै इजाजतपत्रवालाले चाहेमा तीन आर्थिक वर्षका लागि एकैपटक नवीकरण दस्तुर दाखिला गरी नवीकरण गराउन सक्नेछ।

(ख) $\square$ मदिरा, सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु उत्पादन, निकासी, पैठारी, बिक्री वा सञ्चय गर्ने, खाँसारी उद्योग तथा खुदो र गुड़ पैठारी गर्ने इजाजतपत्रवालाले तोकिए बमोजिमको नवीकरण दस्तुर दाखिला गरी नवीकरण गराउनु पर्नेछ।

$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\text{$\

---

*(६क) उपदफा (५) बमोजिमको अवधिभित्र नवीकरण नगराउने उत्पादन र पैठारी गर्ने इजाजतपत्रवालाले त्यस्तो अवधि नाघेको पहिलो तीन महिना भित्र नवीकरण दस्तुरको पचास प्रतिशत, त्यसपछिको दोस्रो तीन महिनाभित्र शतप्रतिशत र त्यसपछिको सो आर्थिक वर्षको बाँकी अवधि र इजाजतपत्रको प्रत्येक अवधिको लागि दुईसय प्रतिशतका दरले जरिवाना बुझाउनु पर्नेछ। $\square$..................

*(६ख) $\blacktriangle$...

(७) कुनै व्यक्तिले उपदफा (१) बमोजिमको इजाजतपत्र नलिई कारोबार गरेकोमा इजाजतपत्र बापत र त्यसको नवीकरण बापत लाग्ने दस्तुरबाट उन्मुक्ति पाउने छैन।

९क. इजाजतपत्र स्थगन गर्न सक्ने: (१) इजाजतपत्रवालाले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको कारोबार गर्न छाडेमा पन्ध्र दिनभित्र त्यसको कारण सहित इजाजतपत्र स्थगन गर्नको लागि अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ।

(२) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन प्राप्त भएमा अन्तःशुल्क अधिकृतले इजाजतपत्रवालाको इजाजतपत्र स्थगन गर्नुपर्ने वा नपर्ने निर्णय गरी इजाजतपत्र स्थगन गर्नुपर्ने देखिएमा त्यस्तो इजाजतपत्र स्थगन गरी निवेदन प्राप्त भएको पन्ध्र दिनभित्र सोको जानकारी इजाजतपत्रवालालाई दिनु पर्नेछ।

(३) उपदफा (२) बमोजिम इजाजतपत्र स्थगन भएको इजाजतपत्रवालाले इजाजतपत्र स्थगन भएपछिको अर्को महिनादेखि दफा १०क. बमोजिमको विवरण पेश गर्नुपर्ने छैन।

(४) उपदफा (२) बमोजिम इजाजतपत्र स्थगन भएको अवधिभरको लागि इजाजतपत्रवालाले दफा ९ बमोजिम इजाजतपत्र नवीकरण गर्नुपर्ने छैन।

(५) इजाजतपत्रवालाले उपदफा (२) बमोजिम स्थगन भएको इजाजतपत्रबाट वस्तु वा सेवाको कारोबार सुरु गर्न चाहेमा अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष निवेदन दिनु पर्नेछ र त्यस्तो निवेदन प्राप्त भएपछी अन्तःशुल्क अधिकृतले कारोबार शुरु गर्न इजाजत दिनु पर्नेछ।

९ख. इजाजतपत्र निलम्बन गर्न सक्ने: (१) अन्तःशुल्क लाग्ने मदिरा, चुरोट वा सूर्तीजन्य वस्तुको उत्पादन गर्ने इजाजतपत्रवालाले आफूले उत्पादन गरेको त्यस्तो वस्तुमा अन्तःशुल्क टिकट

$\square$ आर्थिक ऐन, २०७४ द्वारा खारेज गरिएको। $\ast$ आर्थिक ऐन, २०७८ द्वारा थप। $\blacktriangle$ आर्थिक ऐन, २०८२ द्वारा खारेज गरिएको। $\text{↑}$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप।

---

नलगाई वा नक्कली वा प्रयोग भएको टिकट पुनः प्रयोग गरी त्यस्तो वस्तुको उत्पादन, निष्कासन वा बिक्री वितरण गरेमा वा त्यस्तो वस्तुको उत्पादनको लागि आवश्यक कच्चा पदार्थको अभिलेख नदेखाई उत्पादन र भण्डारण गरी अन्तःशुल्क छलेको कुरा प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट देखिएमा अन्तःशुल्क अधिकृतले त्यस्तो इजाजतपरवालाको इजाजतपत्र तीन महिनासम्म निलम्बन गर्न सक्नेछ। $\beta$ तर निलम्बन अवधिमा अन्तःशुल्क इजाजतपत्र नवीकरण गर्नु पर्ने समयसीमा समाप्त हुने भएमा इजाजतपत्र नवीकरण गर्न बाधा परेको मान्ने छैन।

(२) उपदफा (१) बमोजिम इजाजतपत्र निलम्बन भएको अवधिभर इजाजतपरवालाले आफूले उत्पादन गरी आएको वस्तु उत्पादन, बिक्री वा निष्कासन गर्न पाउने छैन।

(३) कसैले यस दफा बमोजिमको कार्य गरेको प्रमाणित भएमा त्यस्तो कार्यलाई यस ऐन बमोजिम कसूर गरेको मान्ने छ।

१०. इजाजतपत्र रद्द गर्न सक्नेः दफा ९ को $\succ$ उपदफा (३) बमोजिम दिइएको इजाजतपत्र विभागले देहायको अवस्थामा रद्द गर्न सक्नेछः–

(क) इजाजतपत्रमा तोकिएको शर्त तथा बन्देज उल्लंघन भएको पाइएमा,

(ख) सार्वजनिक हित विपरीत हुने देखिएमा। $\dagger$(ग) अन्तःशुल्क नतिरेमा,

$\dagger$(घ) इजाजतपरवाला संस्था विघटन भएमा वा इजाजतपरवालाले आफ्नो इजाजतपत्र रद्द गर्न निवेदन दिएमा, $\dagger$(ङ) दफा ९ बमोजिम नवीकरण नगराएमा।

$\dagger$१०क. अन्तःशुल्क विवरण दिनु पर्नेः दफा ३क. बमोजिम अन्तःशुल्क निर्धारण र असुल गर्नुपर्ने दायित्व भएका व्यक्तिले प्रत्येक महिनाको अन्तःशुल्क लाग्ने कारोबारको विवरण त्यस्तो महिना समाप्त भएको पच्चीस दिनभित्र अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष वा दफा १०ग. को उपदफा (३) मा व्यवस्था भए बमोजिम वा हुलाकबाट रजिष्ट्री गरी तोकिए बमोजिमको अन्तःशुल्क विवरण पेश गर्नु पर्नेछ। उक्त महिनामा अन्तःशुल्क लाग्ने कारोबार गरेको वा नगरेको जे सुकै भए तापनि त्यस्तो विवरण पेश गर्नु पर्नेछ।

$\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\succ$ केही नेपाल ऐनलाई संशोधन गर्ने ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\dagger$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप।

---

१०ख. लेखा राख्नु पर्नेः (१) दफा १०क. बमोजिम अन्तःशुल्क विवरण पेश गर्नुपर्ने व्यक्तिले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको उत्पादन, बिक्री, त्यस्तो वस्तु वा सेवाको उत्पादनका लागि प्रयोग हुने कच्चा पदार्थ, सहायक कच्चा पदार्थ आदिको खरिद, खपत तथा अन्तिम मौज्दातको मूल्य तथा परिमाण खुल्ने तोकिए बमोजिमका विवरण सहितको लेखा अद्यावधिक राख्नु पर्नेछ र त्यस्तो लेखा अन्तःशुल्क अधिकृतले निरीक्षण गर्न माग गरेका बखत उपलब्ध गराउनु पर्नेछ।

(२) उपदफा (१) बमोजिमको खरिद, उत्पादन, निष्काशन, बिक्री र मौज्दात खाता सम्बन्धित अन्तःशुल्क अधिकृतद्वारा प्रमाणित गराई लेखा राख्ने प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्नु पर्नेछ।

$^{B}$तर स्वयम् निष्कासन प्रणाली लागु हुने सुतीजन्य तथा निकोतिनयुक्त वस्तु बाहेकका अन्य वस्तुको हकमा इजाजतपरवालाको आधिकारिक व्यक्तिबाट प्रमाणित गराई राख्नु पर्नेछ।

(३) इजाजतपरवालाले कारोबारको लेखा छ वर्षसम्म सुरक्षित राख्नु पर्नेछ।

(४) यस ऐनको कार्यान्वयनको निमित्त अन्तःशुल्क अधिकृतले लिखित रूपमा सूचना दिई अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको कारोबारको सम्बन्धमा जानकारी माग गर्न सक्नेछ।

$^{C}$१०ग. कम्प्युटरबाट प्रशोधित अभिलेख प्रमाणको रुपमा ग्राह्य हुनेः (१) प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अन्तःशुल्कको प्रयोजनको लागि अन्यथा प्रमाणित भएकोमा बाहेक विभाग वा अन्तर्गतका कार्यालय वा अन्तःशुल्क प्रशासन गर्न तोकिएको कार्यालयमा रहेका कम्प्युटरबाट प्रशोधित कुनै व्यक्तिको अन्तःशुल्क सम्बन्धी अभिलेख प्रमाणको रुपमा ग्राह्य हुनेछ।

(२) अन्तःशुल्क लाग्ने तोकिएका वस्तु वा सेवाको उत्पादन सम्बन्धी तथ्याङ्क विद्युतीय माध्यमबाट विभाग वा विभागले तोकेको कार्यालयमा स्वतः प्राप्त हुने गरी व्यवस्था गर्न सक्नेछ।

(३) विभागले विद्युतीय माध्यमबाट अन्तःशुल्क विवरण पेश गर्ने र अन्तःशुल्क भुक्तानी गर्ने सम्बन्धमा आवश्यक व्यवस्था गर्न सक्नेछ।

$^{C}$१०घ. अन्तःशुल्क अधिकृतले अन्तःशुल्क निर्धारण गर्न सक्नेः (१) देहायको कुनै अवस्थामा अन्तःशुल्क अधिकृतले अन्तःशुल्क निर्धारण गर्न सक्नेछः–

(क) म्यादभित्र अन्तःशुल्क विवरण पेश नगरेमा,

---

$^{B}$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $^{C}$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप।

---

(ख) अधुरो वा त्रुटिपूर्ण अन्तःशुल्क विवरण पेश गरेमा,

(ग) झुट्टा अन्तःशुल्क विवरण पेश गरेमा,

(घ) अन्तःशुल्कको रकम कम देखाएको वा ठीक नभएको भन्ने विश्वास गर्नुपर्ने आधार भएमा,

(ङ) बिक्री मूल्यमा न्यून बीजकीकरण गरेको भन्ने विश्वास गर्नुपर्ने आधार र कारण भई दफा ७ को उपदफा (४) बमोजिम पुनः मूल्य निर्धारण वा अतिरिक्त मूल्य निर्धारण गर्नुपर्ने भएमा,

(च) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको उत्पादन प्रतिलिखित तोकिएकोमा सो अनुसारको उत्पादन प्रतिलिखित नपुगेमा,

(छ) मदिराको कच्चा पदार्थ, स्प्रिट उत्पादन प्रक्रियामा रहेको पदार्थ, निष्कासन हुनु अघिको तयारी मदिरा र निष्कासन गरेको मदिराको अल्कोहलको मात्रा घोषित अल्कोहल क्षमतामा शून्य दशमलव पाँच प्रतिशत भन्दा घटी बढी फरक परेमा।

(ज) अन्तःशुल्क छलेमा,

(झ) इजाजतपत्र नलिई कुनै व्यक्तिले अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको कारोबार गरेमा,

(ञ) अन्तःशुल्क टिकटको मौज्दात किताब अनुसार हुनुपर्ने मौज्दात भन्दा बढी वा घटी मौज्दात फेला परेमा।

(२) उपदफा (१) बमोजिम अन्तःशुल्क निर्धारण गर्दा अन्तःशुल्क अधिकृतले सम्बन्धित व्यक्तिलाई आफ्नो सफाई पेश गर्नु दिनको म्याद दिनुपर्नेछ।

(३) उपदफा (१) बमोजिम गरिएको अन्तःशुल्क निर्धारणको सम्बन्धमा विभागले अनुगमन गर्न सक्नेछ। अनुगमन गर्दा कुनै त्रुटि देखिएमा महानिर्देशकले पुनः अन्तःशुल्क निर्धारण गर्न आदेश दिन सक्नेछ।

---

आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। आर्थिक ऐन, २०७९ द्वारा संशोधित। आर्थिक ऐन, २०७९ द्वारा थप।

---

(४) उपदफा (१) बमोजिम अन्तःशुल्क निर्धारण गर्ने वा दफा १०क. बमोजिम पेश गरेको अन्तःशुल्क विवरण जाँच गर्ने प्रयोजनका लागि अन्तःशुल्क अधिकृतलाई देहाय बमोजिमको अधिकार हुनेछः–

(क) अन्तःशुल्क दायित्वसँग सम्बन्धित वस्तु, स्थान, कागजात, लेखा तथा अभिलेख जाँच गर्ने,

(ख) कुनै व्यक्तिको कारोबार स्थल वा यस ऐन अन्तर्गत कसुर मानिने कार्यसित सम्बन्धित प्रमाण हुनसक्ने सम्भावना भएका अन्य स्थलमा खानतलासी लिने वा सिलबन्दी गर्ने,

(ग) आफ्नो कर्तव्यपालनको सिलसिलामा कुनै अभिलेख, किताब, खाता कागजात तयार गर्ने वा तिनिहरूमा विवरण भर्ने व्यक्तिसँग जानकारी माग गर्ने,

(घ) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु तथा सेवाको कारोबारस्थल वा त्यससँग सम्बन्धित अन्य स्थलमा रहेको कुनै कागजात, किताब तथा अभिलेखलाई कब्जा गर्ने वा अन्यत्र लैजाने,

(ङ) कारोबार सञ्चालन गर्ने स्थान वा कार्यालय वा अन्य कुनै उपयुक्त स्थानमा अन्तःशुल्कको लेखापरीक्षण गर्ने,

(च) अन्तःशुल्क अधिकृतले बैङ्क तथा वित्तीय संस्था लगायत कुनै व्यक्तिसँग अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको कारोबारको सम्बन्धमा कुनै कुराको जानकारी माग गर्ने।

(५) यस दफा बमोजिम अन्तःशुल्क अधिकृतले माग गरेको सूचना दिनु बैङ्क तथा वित्तीय संस्था वा सम्बन्धित व्यक्तिको कर्तव्य हुनेछ।

१०ङ. विशेषज्ञको सेवा लिन सक्नेः विभागले यस ऐनको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि आवश्यकता अनुसार मदिरा विशेषज्ञ, ब्रुइड्ड विशेषज्ञ, रसायन विज्ञ लगायतका अन्य विशेषज्ञको सेवा लिन सक्नेछ।

१०च. अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु तथा सेवाको उत्पादन प्रतिलिखि तोक्न सक्नेः (१) एनहाइड्रस इथानोल, रेक्टिफाइड स्पिरिट वा इ.एन.ए. उत्पादन गर्ने उद्योगले प्रयोग गर्ने अन्न, मोलासिस् वा खुदोबाट प्राप्त हुने इथानोल, स्पिरिट वा इ.एन.ए. को उत्पादन प्रतिलिखि दरको निर्धारण तोकिए बमोजिम हुनेछ।

---

(२) उपदफा (१) बमोजिम तोकिएको प्रतिलखिदर भन्दा घटी उत्पादन भएको देखिएमा त्यस्तो फरक परिमाणको इथानोल, स्पिरिट वा इ.एन.ए. बाट सो प्रतिष्ठानले उत्पादन गर्ने उच्चतम कोटिको मदिरा उत्पादन भएको मानिनेछ।

(३) विभागले अन्तःशुल्क लाग्ने अन्य वस्तु तथा सेवाको उत्पादन प्रतिलखिदर तोक्न सक्नेछ।

११०ख. अल्कोहलको मात्रा जाँच गर्नेः अन्तःशुल्क अधिकृतले जुनसुकै बखत मदिराको कच्चा पदार्थ, स्पिरिट उत्पादन प्रक्रियामा रहेको पदार्थ, निष्कासन हुनु अघिको तयारी मदिरा स्वीकृति लिई निष्काशन गरेको मदिरा र चुलाईमा जाने पदार्थको अल्कोहलको मात्रा वा गुणस्तरको परीक्षण विभागको प्रयोगशाला वा विभागले तोकेको प्रयोगशालाबाट गर्न सक्नेछ। अल्कोहलको मात्रा घोषित अल्कोहल क्षमतामा शून्य दशमलव पाँच प्रतिशत भन्दा घटी बढी फरक वा गुणस्तरमा उल्लेखनीय रुपमा फरक पाउन पाइने छैन।

११०ज. बक्यौता अन्तःशुल्कको असुलीः यस ऐन बमोजिमको म्यादमभर बुझाउनुपर्ने अन्तःशुल्क कुनै व्यक्तिले नबुझाएमा सम्बन्धित अन्तःशुल्क अधिकृतले देहायका कुनै वा सबै तरिका अपनाई असुल गर्न सक्नेछः–

(क) त्यस्तो व्यक्तिलाई फिर्ता गर्नु पर्ने कुनै रकम भए त्यसमा कट्टा गरे र,

(ख) नेपाल सरकार वा नेपाल सरकारको स्वामित्वमा भएको कुनै संगठित संस्था, प्रदेश सरकार वा प्रदेश सरकारको स्वामित्वमा भएको कुनै संगठित संस्था वा स्थानीय तहबाट त्यस्तो व्यक्तिले पाउने रकमबाट कट्टा गर्न लगाएर,

(ग) त्यस्तो व्यक्तिको बैङ्क, वित्तीय वा अन्य संस्थामा रहेको हिसाबबाट कट्टा गर्न लगाएर,

स्पष्टीकरणः यस खण्डको प्रयोजनको लागि “हिसाव” भन्नाले बैङ्क, वित्तीय वा अन्य संस्थामा रहेको निक्षेप तथा लगानीलाई समेत सम्मन्नु पर्छ।

(घ) त्यस्तो व्यक्तिको बिक्री, निकासी, पैठारी र अन्य व्यवसाय रोक्का गरे र,

(ङ) त्यस्तो व्यक्तिको चल तथा अचल सम्पत्ति कब्जा गरे र,

(च) त्यस्तो व्यक्तिको चल तथा अचल सम्पत्ति सबै वा केही एकै पटक वा पटक पटक गरी तोकिए बमोजिम लिलाम बिक्री गरे र,

$\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\Sigma$ आर्थिक ऐन, २०८१ द्वारा थप। $\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित।

---

(छ) मौज्दातमा रहेको वस्तु लिलाम गरे ।

॥१०ि. विलम्ब शुल्क: दफा ४ को उपदफा (१) को खण्ड (क) को अवस्थामा बाहेक अन्तःशुल्क निर्धारण भएको वा अन्य कुनै कारणले यस ऐन बमोजिमको म्यादभित्र बुझाउनुपर्ने अन्तःशुल्क रकम कुनै व्यक्तिले नबुझाएमा बुझाउन बाँकी रहेको अन्तःशुल्क रकममा प्रति दिन शून्य दशमलव शून्य पाँच प्रतिशतका दरले विलम्ब शुल्क लाग्नेछ।

॥१०ञ. अन्तःशुल्क छल्ने योजना विरुद्धको व्यवस्था: यस ऐनमा अन्य जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि अन्तःशुल्कको फाइदा लिने उद्देश्यले कुनै व्यक्तिले देहायको कुनै कार्य गरेमा यस ऐन बमोजिम लाग्ने अन्तःशुल्क छल्न दुरुत्साहन गरेको मानी महानिर्देशकले त्यस्तो व्यक्तिको अन्तःशुल्क निर्धारण तथा असुल उपर गर्न अन्तःशुल्क अधिकृतलाई आदेश दिन सक्नेछः–

(क) यस ऐनमा भएको व्यवस्थाको दुरुपयोग गरी अन्तःशुल्क छल्ने उद्देश्यले कुनै योजना तथा कार्य गरी अन्तःशुल्कको दायित्व कम गरेमा, वा

(ख) अन्तःशुल्क दायित्व कम गर्ने उद्देश्यले कुनै कार्य गरेमा वा सो गर्ने उद्देश्यले सम्झौता गरेमा।

$\Sigma$१०ञ१. अन्तःशुल्क टिकटको प्रयोग: (१) नेपालभरि उत्पादन तथा पैठारी हुने विभागले तोकेको अन्तःशुल्कजन्य वस्तुमा अन्तःशुल्क टिकट प्रयोग गर्नु पर्नेछ।

(२) अन्तःशुल्क टिकटको ढाँचा विभागले निर्धारण गरे बमोजिम हुनेछ।

$\beta$(३) डिजिटल अन्तःशुल्क टिकटको प्रयोग विभागले तोके बमोजिम हुनेछ।

॥१०ट. अन्तःशुल्क टिकट परीक्षण गर्ने: मदिरा, बियर वा चुरोट र अन्य अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन वा पैठारीमा प्रयोग गरिने अन्तःशुल्क टिकट सक्कली वा नक्कली सम्बन्धमा अन्तःशुल्क अधिकृतले परीक्षण गर्न सक्नेछ।

$\Sigma$स्पष्टीकरणः यस दफाको प्रयोजनको लागि "नक्कली अन्तःशुल्क टिकट" भन्नाले,-

(१) विभागबाट स्वीकृत सुरक्षा संकेत चिह्न, विशेषता वा गुणस्तर बमोजिम नभएको वा फरक भएको,

(२) एउटा उद्योग वा प्रतिष्ठानको लागि जारी भएको अन्तःशुल्क टिकट अर्को उद्योग वा प्रतिष्ठानबाट प्रयोग गरिएको,

---

$\Omega$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। $\Sigma$ आर्थिक ऐन, २०८१ द्वारा थप। $\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप।

---

(३) विभागको स्वीकृत बेगर एउटा वर्ग (क्याटोगरी) को उत्पादनको लागि जारी भएको अन्त:शुल्क टिकट अर्को वर्ग (क्याटोगरी) को उत्पादनमा प्रयोग भएको,

(४) एक पटक प्रयोग भइसकेको अन्त:शुल्क टिकट पुनः प्रयोग गरेको,

(५) च्यातिएको वा टुङ्ग्याइएको वा झुट्टा (फेक) क्युआर कोड भएको।

$\beta$ १०इ. ट्रयाक एण्ड ट्रेस प्रणालीको प्रयोग : (१) मदिरा तथा सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तुको उत्पादन, भण्डारण, सञ्चय, निष्कासन, बिक्री वितरण र ओसार पसार प्रक्रियालाई विद्युतीय प्रणालीबाट नियन्त्रण तथा नियमन गर्न विभागले ट्रयाक एण्ड ट्रेस प्रणाली लागू गर्न सक्नेछ।

(२) ट्रयाक एण्ड ट्रेस प्रणालीको सञ्चालन, व्यवस्थापन र अनुपालन विधि विभागले तोके बमोजिम हुनेछ।

$\Sigma$ १०ठ. नष्ट गर्न सक्नेः (१) विभागले तोकेको विशेषता वा मापदण्ड अनुरूप नभएको कारण प्रयोग नगर्ने निर्णय गरी मौज्दातमा राखिएको, लगत नभएको, ओस लागेको, ढुसी परेको, धमिराले खाएको, च्यातिएको, नेपाल सरकारको निशाना छाप परिवर्तन भएको कारण प्रयोग गर्न उपयुक्त नभएका, सिरियल नम्बर नमिल्नेका, सिरियल नम्बर नभएको, साइज तथा आकार नमिल्नेको, आगलागीको कारण आंशिक रुपमा जलेको, ध्वंसात्मक गतिविधिको कारण क्षति पुगेको वा अन्य कुनै कारणले प्रयोग गर्न नमिल्ने अवस्थामा रहेको अन्त:शुल्क टिकट तोकिएको समितिले परिमाण यकीन गरी नष्ट गर्न सक्नेछ।

तर परिमाण यकीन गर्न नसकिने पुराना टिकटको हकमा यथास्थितिको मुचुल्का बनाई समितिले नष्ट गर्न सक्नेछ।

(२) उपभोगको म्याद समाप्त भएका सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु, चुरोट, बियर, वाइन तथा अन्य उपभोगमा आउन नसक्ने अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु तोकिए बमोजिम नष्ट गर्न सकिनेछ।

११. यथेष्ट आधार देखिएमा तलासी लिनेः अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु अन्तःशुल्क छली प्रतिष्ठानबाट $\Rightarrow$ निष्काशन गरी वा विदेशबाहिर पैठारी गरी लैजान लागेको छ भन्ने मनासभ माफिकको शङ्का लागेमा अन्तःशुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीले जुनसुकै व्यक्ति वा सवारी

$\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\Sigma$ आर्थिक ऐन, २०८१ द्वारा थप। $\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित।

---

साधनलाई रोक्का गर्न र अन्त: शुल्क तिरेको प्रमाण माग गर्न सक्नेछ। अन्त:शुल्क महसुल तिरेको प्रमाण पेश गर्न नसकेमा अन्त:शुल्क छलेको मानिनेछ।

१२. खानतलासी, कब्जा वा गिरफ्तर गर्न सकिने: (१) कुनै व्यक्ति, फर्म, कम्पनी वा संस्थाले इजाजतपत्र नलिई अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तु वा उत्पादन, पैठारी, बिक्री वा सञ्चय गरी वा अन्त:शुल्क लाग्ने सेवा प्रदान गरी व्यवसाय सञ्चालन गरेमा वा दफा ११ बमोजिम अन्त:शुल्क छलेको भन्ने कुराको जानकारी अन्त:शुल्क अधिकृत वा निजले खटाएका कर्मचारीले पाएमा त्यस्ता अधिकृत वा कर्मचारीले त्यस्तो कार्य भइरहेको प्रतिष्ठान, घर, जग्गा, सवारी साधन वा स्थानको खानतलासी लिन सक्नेछ।

(२) उपदफा (१) बमोजिम खानतलासी लिँदा यस ऐन विपरीत अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन, बिक्री, पैठारी, सञ्चय वा ओसारपसार गर्ने कार्य वा अन्त:शुल्क लाग्ने सेवा प्रदान गरी व्यवसाय सञ्चालन गर्ने काम गरेको पाइएमा त्यस्तो काममा सरिक भएको व्यक्तिलाई खानतलासी लिने अधिकृत वा कर्मचारीले पुजी दिई गिरफ्तर गरी त्यहाँ प्राप्त वस्तुको मुचुल्का खिचा गरी कब्जामा लिनु पर्नेछ।

(३) यस ऐन अन्तर्गतको कुनै कसूर कुनै प्रतिष्ठान, घर, जग्गा सवारी साधन वा स्थानमा भइरहेको छ र तुरुन्तै केही कारबाही नगरेमा अभियुक्त भागी जाने वा कसूरको सबुत प्रमाण गायब हुने सम्भावना देखेमा अन्त:शुल्क अधिकृत वा निजले खटाएको कर्मचारीले सो कुराको पहिचान खिचा गरी आफैंले वा आफ्नो मातहतका कर्मचारीद्वारा जुनसुकै बखत देहायका कामहरु गर्न गराउन सक्नेछः–

(क) त्यस्तो प्रतिष्ठान, घर, जग्गा, सवारी साधन वा स्थानमा प्रवेश गर्न,

(ख) त्यसरी प्रवेश गर्दा बाधा अवरोध भएमा त्यस स्थानमा रहे बसेका मानिसलाई त्यहाँबाट हट्न मनासिब मावफिकको मौका दिई झ्याल ढोका फोरी प्रवेश गर्न,

(ग) कसुरसाँग सम्बन्धित अन्त:शुल्क लाग्ने वस्तु र सो बमोजिमको कसुर प्रमाणित गर्न सहायक हुने अन्य वस्तु कब्जा गर्न र सो स्थानलाई सिलबन्दी गर्न,

(घ) इजाजतपत्र निलम्बन गर्न, र तर त्यस्तो निलम्बन सात दिनभन्दा बढी अवधिको लागि गर्न पाइने छैन र त्यसरी निलम्बन गरेको साठी दिनभित्र तत्सम्बन्धी आवश्यक निर्णय गरी सक्नु पर्नेछ।

---

(ङ) कसूर गरेको भनी शङ्का लागेको व्यक्तिलाई गिरफ्तार गर्ने। •(३क) उपदफा (३) को खण्ड (ङ) बमोजिम कुनै व्यक्तिलाई गिरफ्तार गरिएकोमा गिरफ्तार गरिएको व्यक्ति सहित त्यस्तो गिरफ्तारीको स्वीकृतिको लागि अन्तःशुल्क अधिकृत समक्ष पेश गर्नु पर्नेछ। $\Rightarrow$(४) यस दफा बमोजिम कुनै प्रतिष्ठान, घर, जग्गा, सवारी साधन वा स्थानमा प्रवेश गर्दा वा खानतलासी लिँदा सम्बन्धित महानगरपालिका, उपमहानगरपालिका, नगरपालिका वा गाउँपालिकाका प्रतिनिधिमण्डललाई रोहवरमा राख्नु पर्नेछ।

(५) यस ऐन बमोजिम कसैलाई गिरफ्तार गरेकोमा वा कुनै व्यक्ति, प्रतिष्ठान, घर, जग्गा, सवारी साधन वा स्थानको खानतलासी गरेकोमा वा अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा अन्य वस्तु कब्जा गरेकोमा त्यसरी खानतलासी वा गिरफ्तार गर्ने अन्तःशुल्क अधिकृतले त्यसको प्रतिवेदन विभागको महानिदेशक समक्ष सो गिरफ्तार, खानतलासी वा वस्तु कब्जा गरेको मितिले चौबीस घण्टाभित्र छिटो साधनद्वारा पठाउनु पर्नेछ। अन्तःशुल्क अधिकृत बाहेक निजको मातहतका अन्य कर्मचारीले त्यस्तो काम गरेमा निजले त्यसको प्रतिवेदन त्यस्तो काम गरेको मितिले चौबीस घण्टाभित्र अन्तःशुल्क अधिकृत वा विभाग समक्ष पठाउनु पर्नेछ।

(६) यस ऐन बमोजिम कसूरको तहकीकातको सम्बन्धमा अन्तःशुल्क अधिकृतलाई प्रचलित कानून बमोजिम प्रहरीलाई भए सरहको अधिकार हुनेछ।

(७) खानतलासी, गिरफ्तार वा कब्जा गर्ने काममा अन्तःशुल्क अधिकृतले सहयोगको निमित्त स्थानीय प्रशासन वा प्रहरीसाँग अनुरोध गरेमा स्थानीय प्रशासन वा प्रहरीले तत्काल सहायता प्रदान गर्नु पर्नेछ।

१३. कसूरको सूचना दिनु पर्नेः $\Rightarrow$(१) कसैले यस ऐन विपरित कुनै काम हुन लागेको, भइरहेको वा भइसकेको कुरा थाहा पाएमा सोको जानकारी आन्तरिक राजस्व कार्यालय, .... वा नजिकको प्रहरी कार्यालयमा लिखित वा मौखिकरूपमा दिन सक्नेछ। त्यसरी प्राप्त लिखित सूचना वा मौखिकरूपमा प्राप्त भएको सूचनालाई लिखितरूपमा तयार गरी सम्बन्धित आन्तरिक राजस्व कार्यालय वा ....मा पठाउनु पर्नेछ।

(२) सूचना दिने व्यक्तिले आफ्नो नाम गोप्य राख्न चाहेमा सांकेतिक भाषामा आफ्नो परिचय दिन सक्नेछ।

• केही नेपाल कानूनलाई संशोधन, एकीकरण, समायोजन र खारेज गर्ने ऐन, २०७४ द्वारा थप। $\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित।

---

(३) सूचना दिँदा सूचना दिने व्यक्तिले आफूले थाहा पाएको स्रोत खुलाउन बाध्य हुने छैन।

(४) यस दफा बमोजिमको कसूरको सूचना दिने सुराकीलाई सूचनाको सत्यताको आधारमा विभागद्वारा तोकिएको कार्यविधि बमोजिम महानिर्देशक वा कार्यविधिमा तोकिएको अधिकारीले तत्काल दश हजार रुपैयाँसम्म सुराकी खर्च दिन सक्नेछ।

१४. पुरस्कारः (१) यस ऐन विपरीत कुनै काम हुन लागेको, भइरहेको वा भइसकेको कुराको सूचना वा सुराकीको आधारमा मुद्दा चली मुद्दाको अन्तिम निर्णय भएपछि कसुरदारबाट बरामद भएको अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुबाट असुल भएको अन्तःशुल्क बाहेकको रकमबाट देहाय बमोजिमको रकम सम्बन्धित आन्तरिक राजस्व कार्यालय वा ...बाट त्यस्तो सूचना वा सुराकी दिने सरकारी कर्मचारी वा व्यक्तिलाई पुरस्कार स्वरूप प्रदान गरिनेछः–

(क) सुराकी दिने व्यक्तिलाई बिगोको दश प्रतिशत,

(ख) वस्तु मात्र प गरी पेश गर्ने व्यक्तिलाई बिगोको बीस प्रतिशत,

(ग) वस्तु तथा मानिस सहित प गरी पेश गर्ने व्यक्तिलाई बिगोको तीस प्रतिशत,

तर सूचना वा सुराकी दिने व्यक्ति एकभन्दा बढी भएमा त्यस्ता व्यक्तिहरु बीच पुरस्कारको बाँडफाँड समानुपातिक रुपले गरिनेछ।

(२) कुनै कर्मचारी वा प्रहरीले सुराक पाई बरामद गरेको वस्तु व्यक्ति सहित पठाउ गरेमा त्यस्तो कर्मचारी वा प्रहरीलाई बिगोको पच्चीस प्रतिशत दिइनेछ।

तर वस्तु मात्र पठाएमा पठाएको वस्तुको मूल्यको पच्चीस प्रतिशत मात्र पुरस्कार स्वरूप प्रदान गरिनेछ। त्यसरी पुरस्कार दिँदा एक पटकमा प्रति व्यक्ति पन्ध्र हजार रुपैयाँभन्दा बढी भएमा सो अमा नबढ्ने गरी दिइनेछ।

१५. सूचना वा मद्दत नदिने व्यक्तिलाई दण्ड सजायः यस ऐन विपरीत कार्य हुन लागेको, भइरहेको वा भइसकेको कुरा थाहा पाएपछि सो कुराको सूचना दिनुपर्ने वा आन्तरिक राजस्व कार्यालय वा ...ले मागेको बखत मद्दत दिनुपर्ने कर्तव्य भएको कुनै व्यक्तिले जानी जानी त्यस्तो सूचना वा मद्दत नदिएमा निजलाई कसूरको प्रकृति हेरी तीन महिनासम्म कैद वा दश हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना वा दुवै सजाय हुनेछ।

१६. दण्डः (१) कसैले देहायको कसुर गरेमा त्यस्तो व्यक्तिलाई त्यस्तो कसुरको निमित्त बिगो जफत गरी बिगो बमोजिम जरिवाना वा एक वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछः–

---

(क) यस ऐन बमोजिम तिर्नुपर्ने अन्तःशुल्क दबाएमा, छिपाएमा वा छलेमा,

(ख) इजाजतपत्र नलिई अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु उत्पादन वा पैठारी $\text{६}$ वा सेवा प्रदान गरेमा,

(ग) कुनै व्यक्तिले झुट्टा लेखा वा कित्ते कागज तयार गरी यस ऐन विपरीत कुनै कसुर गरेमा,

$\text{७}$(घ) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियमावली वा विभागले तोकेको शर्त विपरीत हुने गरी मदिराको उत्पादन, बोतलबन्दी तथा बिक्री वितरण गरेमा,

(ङ) मदिरा, बियर, चुरोट वा सुर्तीजन्य वस्तु र अन्य अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको उत्पादन वा पैठारीमा प्रयोग गरिने अन्तःशुल्क टिकट नक्कली बनाई प्रयोग गरेमा, उत्पादन गरेमा वा ओसार पसार वा भण्डारण गरेमा।

(२) मदिरा, चुरोट र सुर्तीजन्य वस्तु उत्पादन वा पैठारी गर्ने इजाजतपत्रवालाले देहायका कसुर गरी अन्तःशुल्क दबाए, छिपाए वा छलेमा त्यस्तो कसुरको निम्मित भिगो जफत गरी भिगोको दुई सय प्रतिशत जरिवाना वा एक लाख रुपैयाँमध्ये जुन बढी हुन्छ सो जरिवाना वा एक वर्षसम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछः–

(क) अन्तःशुल्क दबाए, छिपाए वा छलेमा,

(ख) नक्कली अन्तःशुल्क टिकटको प्रयोग गरी $\text{६}$ वा अन्तःशुल्क टिकटको प्रयोग नगरी मदिरा, चुरोट र सुर्तीजन्य वस्तुको उत्पादन, निष्कासन, बिक्री वितरण, भण्डारण वा पैठारी गरेमा,

$\text{८}$(ख१) ट्रेक एण्ड ट्रेस अनुपालना सम्बन्धमा विभागले तोकेका शर्तहरू पालना नगरेमा वा ट्रेक एण्ड ट्रेस प्रणालीमा अनाधिकृत पहुँच गरे, गराएमा,"

(ग) स्वीकृति नलिएको ब्राण्डमा उत्पादन तथा निष्कासन गरेमा,

$\text{९}$(ग१) अर्काको नामको ब्राण्ड प्रयोग गरी वा ब्राण्ड नखोली उत्पादन, निष्कासन, भण्डारण वा बिक्री वितरण गरेमा

$\text{६}$ आर्थिक ऐन, २०७९ द्वारा थप। $\text{७}$ आर्थिक ऐन, २०७७ द्वारा संशोधित। $\text{८}$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\text{९}$ आर्थिक ऐन, २०७८ द्वारा थप।

---

^(ग२) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियमावली वा विभागले तोकेको शर्त विपरीत मदिरा तथा सुर्तीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तुको उत्पादन, बोतलिङ्ग, बट्टाबन्दी, प्याकिङ्ग तथा बिक्री वितरण गरेमा,

(घ) रम, जिन, ब्राण्डी, व्हिस्की, हीस्की भनी मदिरा उत्पादन गर्ने प्रतिष्ठानले २५ यू.पी. र ३० यू.पी. शक्तिभन्दा फरक हुने गरी उत्पादन गरेको पाईएमा ।

(३) उपदफा (१) को खण्ड (ङ) र उपदफा (२) बमोजिम बिगो कायम गर्दा त्यस्तो टिकट प्रयोग भएको वा हुनसक्ने वस्तुको शक्ति, परिमाण वा आकारका आधारमा अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुको ¤ब्राण्ड नखुलेको हकमा ७० यु.विप. शक्तिको मदिराको मूल्य कायम गरी सोमा लाग्ने अन्तःशुल्क समेत जोडी कायम गरिनेछ। बिगो कायम गर्नुपर्ने वस्तु तथा सेवा बिक्री भइसकेको अवस्थामा सो वस्तु तथा सेवाको बिक्री मूल्यलाई आधार मानी बिगो कायम गरिनेछ।

(४) कुनै व्यक्तिले देहायको कुनै कसुर गरेमा अन्तःशुल्क अधिकृतले देहाय बमोजिम जरिवाना गर्न सक्नेछः–

(क) दफा ७ को उपदफा (४) बमोजिम पुनः मूल्य निर्धारण वा अतिरिक्त मूल्य निर्धारण भएमा थप हुने अन्तःशुल्क रकमको शत प्रतिशत रकम,

(ख) इजाजतपत्र नलिई अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवा बिक्री वा सञ्चय गरेमा पाँच हजार रुपैयाँदेखि पन्ध्र हजार रुपैयाँसम्म,

(ग) दफा १०क. को व्यवस्था उल्लंघन गरेमा लाग्ने अन्तःशुल्कको प्रतिदिन शून्य दशमलव शून्य पाँच प्रतिशत वा प्रति विवरण एक हजार रुपैयाँमध्ये जुन बढी हुन्छ सो रकम,

(घ) दफा १०ख. को उपदफा (१) बमोजिमको लेखा अद्यावधिक नराखेमा दश हजार रुपैयाँ र कारोबारको लेखा निरीक्षण गर्न नदिएमा पटकपटकै पाँच हजार रुपैयाँ,

(ङ) दफा १०ख. को उपदफा (२) उल्लंघन गरेमा पाँच हजार रुपैयाँ,

(च) दफा १०ख. को उपदफा (३) उल्लंघन गरेमा दश हजार रुपैयाँ,

^ आर्थिक ऐन, २०८२ द्वारा थप। ¤ आर्थिक ऐन, २०७८ द्वारा थप।

---

(छ) दफा १०घ. को उपदफा (३) बमोजिमको अनुगमन गर्ने कार्यमा बाधा विरोध गरेमा पटकै पिच्छे पाँच हजार रुपैयाँ,

(ज) दफा १०छ. बमोजिम जाँच गर्दा अल्कोहलको मात्रा $\text{^}$घोषित अल्कोहल क्षमतामा शून्य दशमलव पाँच प्रतिशत भन्दा घटी बढी भएमा राजस्व चुहावट भएको रकमको शत प्रतिशत रकम,

(झ) अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तु वा सेवाको उत्पादन प्रतिलिभिध तोकिएकोमा त्यस अनुसारको उत्पादन प्रतिलिभिध नपुगेमा थप हुने अन्तःशुल्क रकमको शत प्रतिशत रकम,

(ञ) दफा ४घ. को उपदफा (१) को उल्लङ्घन गरेमा पटकै पिच्छे दश हजार रुपैयाँ,

(ट) $\text{v}$प्रतिष्ठानले आफूले उत्पादन गरेको स्वयं निष्कासन प्रणाली अन्तर्गतका वस्तु तथा सेवाको बिक्री गर्दा अन्तःशुल्क असुल नगरेमा वा कम असुल गरेमा लाग्ने अन्तःशुल्क असुल गरी असुल नभएको वा कम असुल भएको अन्तःशुल्क रकमको शत प्रतिशत रकम,

(ठ) $\text{x}$...........उपदफा (३) को उल्लङ्घन गरी अन्तःशुल्क क्रेडिट दाबी गरेमा त्यसरी क्रेडिट दाबी गरेको अन्तःशुल्क रकमको शत प्रतिशत रकम,

(ड) दफा ४घ. को उपदफा (२) को उल्लङ्घन गरेमा पहिलो पटकका लागि दश हजार रुपैयाँ र त्यसपछि प्रत्येक पटकका लागि बीस हजार रुपैयाँ।

(ढ) इजाजतपरवालाले मदिरा, चुरोट र सुतीजन्य वस्तुमा अधिकतम खुद्रा मूल्य, उत्पादन मिति र व्याच नम्बर नखुलाएमा त्यस्तो वस्तु जफत गरी विगो बमोजिमको रकम वा एक लाख रुपैयाँमध्ये जुन बढी हुन्छ सो रकम।

(ण) मदिरा (बियर, वाइन, साइडर बाहेक) को बोतलमा अन्तःशुल्क टिकटको सुरक्षाको लागि प्रयोग गर्नुपर्ने पारदर्शी प्लास्टिकको खोल (श्रिंक क्याप) को प्रयोग नगरेमा त्यस्तो वस्तु जफत गरी विगो बमोजिमको रकम वा एक लाख रुपैयाँमध्ये जुन बढी हुन्छ सो रकम।

$\text{^}$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। $\text{v}$ आर्थिक ऐन, २०८१ द्वारा संशोधित। $\text{x}$ आर्थिक ऐन, २०७९ द्वारा खारेज गरिएको।

---

(त) स्वीकृति नलिई वा अर्काको ब्राण्डको नक्कल गरी मदिरा, चुरोट र सूतीजन्य वस्तुको उत्पादन, निष्कासन वा बिक्री वितरण गरेमा त्यस्तो वस्तु जफत गरी विगो बमोजिमको रकम वा एक लाख रुपैयाँमध्ये जुन बढी हुन्छ सो रकम।

(थ) $\oslash$...............

(द) वाइन उत्पादन गर्ने प्रतिष्ठानले पेटेन्ट स्टील तैन्क वा काठको भाँडो (भ्याट) मा राखी फर्मेन्टेसन नगरेमा पटकै पिच्छे एक लाख रुपैयाँ।

(ध) अन्तःशुल्क अधिकृतले मदिरा, चुरोट, सूतीजन्य वस्तु, मदिराको कच्चा पदार्थको रुपमा प्रयोग हुने मोलासेस र स्पिरिट तथा अन्य अन्तःशुल्क लाग्ने पदार्थ उत्पादन गर्ने इजाजतपरवालाको मौज्दात परीक्षण गर्दा $\nabla$ तोकिएको खरिद खाता वा मौज्दात खातामा उल्लेख भएकोभन्दा बढी वस्तु मौज्दात फेला परेमा यस्तो वस्तु आम्दानी बाँध्न लगाई त्यसरी बढी फेला परेको वस्तुको बजार मूल्य कायम गरी त्यस्तो मूल्यको शतप्रतिशतले हुने रकम,

$\Pi$(ध१) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियमावली बमोजिम दिइएको स्वीकृति विपरीत स्पिरिट तथा इथानोल प्रयोग गरेको पाइएमा त्यसरी प्रयोग भएको स्पिरिटबाट उत्पादन हुन सक्ने मदिराको उच्चतम दरबन्दी अनुसार लाग्ने अन्तःशुल्क बराबरको रकम।

$\Xi$(ध२) अन्तःशुल्क टिकटको घटी मौज्दात फेला परेमा लाग्ने अन्तःशुल्क रकमको शतप्रतिशत रकम र बढी मौज्दात फेला परेमा बढी भए जति टिकट मौज्दात आम्दानी बाँध्न लगाई एक लाख रुपैयाँ,

$\beta$(ध३) ऐनको दफा १७क. बमोजिम दिइएको म्यादमभर बक्यौता अन्तःशुल्क नतिरेमा तिनि बाँकी बक्यौता अन्तःशुल्कमा वार्षिक पाँच प्रतिशतका दरले थप ब्याज रकम,

$\beta$(ध४) करमुक्त पसलबाट वा अन्तःशुल्क छुट सुविधामा खरिद गरेको मदिरा बिक्री वितरण गरेमा वा व्यापारिक प्रयोजनमा प्रयोग गरेमा त्यस्तो मदिरा जफत गरी विगो बमोजिमको जरिवाना वा एक लाख रुपैयाँ मध्ये जुन बढी हुन्छ सो रकम।

$\oslash$ आर्थिक ऐन, २०७७ द्वारा खारेकिएको। $\Pi$ आर्थिक ऐन, २०७७ द्वारा थप। $\Xi$ आर्थिक ऐन, २०७९ द्वारा थप। $\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप।

---

(न) यस दफामा उल्लेख गरिएदेखि बाहेक यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम, निर्देशिका र मापदण्ड उल्लंघन गरेमा पटकै पिच्छे दश हजार रुपैयाँ।

(५) यो ऐन अन्तर्गतको कसूरसँग प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रुपमा प्रयोग हुन आएको भाँडावर्तन, वस्तु वा सेवा उत्पादन गर्न प्रयोग गरिएको ज्यावल, मेसिन, उपकरण र सवारी साधन समेत अन्तःशुल्क अधिकृतले जफत गर्नेछ।

तर त्यस्तो कसूर गर्ने व्यक्तिले सवारी धनीको अनुमति बिना सवारी साधन त्यस्तो काममा प्रयोग गरेको भएमा सवारी साधन जफत नगरी सवारी धनीलाई पच्चीस हजार रुपैयाँ जरिवाना र सवारी चालकलाई कसूरको प्रकृति हेरी पन्धर हजार रुपैयाँसम्म जरिवाना वा तीन महिनासम्म कैद वा दुवै सजाय हुनेछ।

(६) उपदफा (५) मा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि बाहिरको सवारीमा दर्ता गरी सवारी साधनको मालिकले नै प्रयोग गरेको पाइएमा त्यस्तो सवारी जफत हुनेछ।

(७) अन्तःशुल्क अधिकृतले उपदफा (१) मा उल्लिखित दण्ड जरिवानाका अतिरिक्त नब्बे दिनमा नबढ्ने गरी दफा ९ बमोजिम दिइएको इजाजतपत्र निलम्बन समेत गर्न सक्नेछ।

(८) उपदफा (१) र (२) मा लेखिएको कसुरको उद्योग वा दुरुत्साहन गर्नेलाई मुख्य कसुरदारलाई हुने सजायको आधा सजाय हुनेछ।

(९) अन्तःशुल्क अधिकृतले उपदफा (२) मा उल्लिखित सजायका अतिरिक्त दफा ९ बमोजिम दिइएको इजाजतपत्र छ महिनासम्म निलम्बन गर्न वा दफा १० बमोजिम इजाजतपत्र रद्द गरी त्यस्तो उद्योग वा प्रतिष्ठान दर्ता खारेज गर्न सम्बन्धित निकायमा लेखी पठाउन सक्नेछ।

१७. सम्पत्ति रोक्का तथा लिलाम बिक्री गर्नेः (१) यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम अन्तःशुल्क अधिकृतले कुनै व्यक्तिको सम्पत्ति जफत गर्नुपर्ने मनासिब माफिकको कारण पनि आएमा त्यस्तो सम्पत्ति अन्य कुनै व्यक्तिलाई हक हस्तान्तरण वा स्वामित्व परिवर्तन हुन नसक्ने गरी रोक्का राख्न सक्नेछ।

---

$\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित। $\ddagger$ आर्थिक ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित। $\beta$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\Omega$ आर्थिक ऐन, २०७८ द्वारा संशोधित। $\because$ आर्थिक ऐन, २०७७ द्वारा संशोधित।

---

(२) यसरी रोक्का रहेको सम्पत्ति सड्ने, मक्कने, नष्ट हुने वा त्यसको मूल्य घट्ने देखिएमा अन्तःशुल्क अधिकृतले त्यस्तो वस्तु तुरुन्त लिलाम बिक्री गरी आएको रकमको आम्दानी बाँध्नु पर्नेछ। रोक्का रहेको सम्पत्ति पछि सम्बन्धित व्यक्तिले फिर्ता पाउने ठहरिएमा लिलाम बिक्रीबाट प्राप्त भएको रकम मात्र निजलाई फिर्ता दिइनेछ। सम्बन्धित व्यक्तिले वस्तु नै फिर्ता पाउँ भनी दाबी गर्न पाउने छैन।

(३) जफत गरिएका वस्तुहरु परीक्षण गर्दा उपयोग गर्न मिल्ने देखिएमा लिलाम बिक्री गरी आएको रकम राजस्व दाखिला गर्नु पर्नेछ।

तर परीक्षणबाट त्यस्ता वस्तुहरु उपयोग गर्न नमिल्ने भएमा विभागले तोके बमोजिम नष्ट गर्नु पर्नेछ।

१७क. किस्ताबन्दीमा तिर्ने व्यवस्थाः कुनै करदाताले बक्यौता अन्तःशुल्क किस्ताबन्दीमा बुझाउन पाउँ भनी लिखित अनुरोध गरेमा एक वर्षको लागि किस्ताबन्दीमा बुझाउने गरी अनुमति प्रदान गर्न सकिनेछ।

१८. अदालतलाई भए सरहको अधिकार हुनेः (१) यस ऐनको प्रयोजनको लागि अन्तःशुल्क अधिकृतलाई सम्बन्धित व्यक्तिलाई टिकाउने, बयान गराउने, प्रमाण बुझ्ने र लिखितहरु पेश गर्न लगाउने, थुनामा राख्ने वा जमानीमा छोड्ने सम्बन्धमा प्रचलित कानून बमोजिम अदालतलाई भए सरहको अधिकार हुनेछ।

(२) यस ऐन बमोजिम कारबाही गर्दा अन्तःशुल्क अधिकृतले संक्षिप्त कार्यविधि ऐन, २०२८ बमोजिमको कार्यविधि अपनाउनु पर्नेछ।

१९. प्रशासकीय पुनरावलोकन तथा पुनरावेदन सम्बन्धी व्यवस्थाः (१) अन्तःशुल्क अधिकृतले अन्तःशुल्क निर्धारण तथा असुलीका सम्बन्धमा गरेको निर्णय उपर चित्त नबुझेमा त्यस्तो सूचना पाएको मितिले तीस दिनभित्र प्रशासकीय पुनरावलोकनको लागि महानिदेशक समक्ष निवेदन दिन सक्नेछ।

तर, दफा १६ को उपदफा (१), (२) र (५) बमोजिमको कसुरमा अन्तःशुल्क अधिकृतले कैद गर्ने गरी गरेको निर्णय उपर पैंतीस दिनभित्र राजस्व न्यायाधिकरणमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ।

$\text{†}$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। $\text{⇒}$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\text{‡}$ आर्थिक ऐन, २०८२ द्वारा संशोधित।

---

(२) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन दिने म्याद गुजिन गएमा त्यस्तो म्याद गुज्नेको मितिले सात दिनभित्र म्याद गुजिन गएको कारण खोली म्याद थपको लागि महानिदेशक समक्ष निवेदन दिन सक्नेछ र त्यस्तो निवेदनमा उल्लिखित कारण मनासिब देखिएमा महानिदेशकले म्याद गुज्नेको मितिबाट तीस दिनको म्याद थप गर्न सक्नेछ।

(३) उपदफा (१) बमोजिम परेको निवेदन उपर छानबिन गर्दा निवेदकको जिकिर मनासिब देखिन आएमा स्पष्ट कारण खोली पछि खसा गरी महानिदेशकले कर निर्धारण आदेश बदर गरी पुनः कर निर्धारण गर्न सम्बन्धित अन्तःशुल्क अधिकृत वा अन्य कुनै अधिकृतलाई आदेश दिन सक्नेछ।

(४) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन परेको मितिले साठी दिनभित्र त्यस्तो निवेदन उपर महानिदेशकले निर्णय गर्नु पर्नेछ।

(५) उपदफा (१) बमोजिम निवेदन दिने व्यक्तिले निर्धारित अन्तःशुल्क रकममध्ये विवाद रहित अन्तःशुल्क र जरिवानाको सम्पूर्ण रकम तथा विवादित अन्तःशुल्क र जरिवाना रकमको $\text{*} \text{एक चौथाई रकम दाखिल गर्नु पर्नेछ।}$

(६) उपदफा (४) बमोजिमको म्यादभित्र महानिदेशकले निर्णय नगरेमा निर्धारित म्याद नाघेपछि वा गरेको निर्णय उपर चित्त नबुझेमा त्यस्तो निर्णयको सूचना पाएको मितिले पैंतीस दिनभित्र सम्बन्धित व्यक्तिले राजस्व न्यायाधिकरणमा पुनरावेदन गर्न सक्नेछ।

$\text{+}$(६क) उपदफा (६) बमोजिम राजस्व न्यायाधिकरणमा पुनरावेदन दिँदा निर्धारित अन्तःशुल्क रकममध्ये विवादरहित अन्तःशुल्क रकम बुझाई विवादित अन्तःशुल्क रकम र जरिबानाको पचास प्रतिशत रकम धरौटी राख्नु पर्ने वा त्यस्तो रकम बापत बैङ्क जमानत दिनु पर्नेछ।

$\text{+}$(६ख) उपदफा (६क) बमोजिम धरौटी वा बैङ्क जमानतको गणना गर्दा $\text{\textasciicircum} \dots \dots \dots \dots$ विभागमा प्रशासकीय पुनरावलोकनको लागि दाखिल गरेको पच्चीस प्रतिशत अन्तःशुल्क रकमलाई समेत गणना गर्नु पर्नेछ।

$\text{*}$ आर्थिक ऐन, २०७६ द्वारा संशोधित। $\text{+}$ आर्थिक ऐन, २०७८ द्वारा थप। $\text{\textasciicircum}$ आर्थिक ऐन, २०८० द्वारा खारेकिएको।

---

(६ग) उपदफा (६क) बमोजिम सम्बन्धित कार्यालयको नाममा कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालयमा रहेको धरौटी खातामा दाखिला गरेको बैङ्क भौचर वा त्यस्तो रकम बराबरको बैङ्क जमानतपत्र पुनरावेदनपत्र साथ पेश गर्नु पर्नेछ।

(७) यस दफा बमोजिम प्रशासकीय पुनरावलोकनको निवेदन वा पुनरावेदन दिने व्यक्तिले सोको एक प्रति पत्र दिनुभित्र सम्बन्धित कार्यालयमा दर्ता गराउनु पर्नेछ।

(८) उपदफा (१) बमोजिम पुनरावलोकनको निवेदन वा पुनरावेदन दिएको कारणबाट दफा १६ को उपदफा (१) मा उल्लिखित निर्णयको कार्यान्वयनमा असर परेको मानिने छैन।

२०. अधिकार प्रत्यायोजन नहुनेः दफा १५ र १६ बमोजिम अन्तःशुल्क अधिकृतलाई प्राप्त अधिकार प्रत्यायोजन हुन सक्ने छैन।

२१. जफत गर्ने कारबाही स्थगित रहने अवस्थाः यो ऐन वा यस ऐन अन्तर्गत बनेका नियमहरु बमोजिम अन्तःशुल्क अधिकृतबाट कुनै व्यक्तिको सम्पत्ति जफत गर्ने गरी निर्णय भै सो निर्णय उपर पुनरावेदन परेकोमा पुनरावेदन हेर्ने अधिकारीले पुनरावेदनको कारबाही किनारा नगरे सम्म सो सम्पत्ति जफत गर्ने कारबाही स्थगित राख्ने आदेश अन्तःशुल्क अधिकृतलाई दिन सक्नेछ।

तर दफा १७ को उपदफा (२) को अवस्थामा यो दफाको व्यवस्था लागू हुने छैन।

२२. बाँकी रकम सरकारी बाँकी सरह असुल गर्नेः यो ऐन र यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियम बमोजिम कुनै व्यक्तिले नेपाल सरकारलाई तिर्नु पर्ने बुझाउनुपर्ने रकम नतिरी नबुझाई बाँकी रहेकोमा त्यस्तो रकम निजबाट अन्तःशुल्क अधिकृतले सरकारी बाँकी सरह असुल उपर गर्नेछ।

२२क. अन्तःशुल्क सरह मानिनेः यस ऐन बमोजिम लाग्ने दस्तुर, विलम्ब शुल्क वा जरिवाना वा आर्थिक ऐन बमोजिम लाग्ने स्वास्थ्य जोखिम कर यस ऐन बमोजिम लाग्ने अन्तःशुल्क सरह मानिनेछ।

२३. विभाग जिम्मेवार हुनेः यस ऐनको कार्यान्वयन तथा प्रशासन गर्ने कामको लागि विभाग जिम्मेवार हुनेछ।

---

६ आर्थिक ऐन, २०७९ द्वारा थप। ↑ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। β आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा थप। $\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित।

---

२३क. पूर्वदेश: (१) कुनै व्यक्तिले यो ऐन लागू हुने अवस्थाबारे द्विविधा निराकरणका लागि विभाग समक्ष लिखित निवेदन दिएमा विभागले सो व्यक्तिलाई लिखित रूपमा सूचित गरी पूर्वदेशद्वारा धारणा जारी गर्न सक्नेछ।

(२) यस्तो पूर्वदेश माग भएको विषयमा जारी भएको मिति पश्चातका प्रबन्ध तथा निवेदनमा उल्लेख भएका विषयमा मात्र लागू हुनेछ।

(३) अदालतमा विचाराधीन रहेका विषय र अदालतबाट व्याख्या भई आदेश भएका विषयमा पूर्वदेशको निवेदन परी जारी भएमा त्यस्तो पूर्वदेश स्वतः निष्कृय भएको मानिनेछ।

२४. अन्तःशुल्क सम्बन्धी व्यवस्था यसै ऐन बमोजिम हुने: प्रचलित कानूनमा जुनसुकै कुरा लेखिएको भए तापनि आर्थिक ऐनले यस ऐनमा संशोधन गरी अन्तःशुल्क लगाउने, निर्धारण गर्ने, बढाउने, घटाउने, छुट दिने वा मिनाहा दिने सम्बन्धी व्यवस्था गरेकोमा बाहेक अन्य कुनै पनि ऐनले यस ऐन बमोजिमका अन्तःशुल्कका व्यवस्थाहरुमा कुनै पनि संशोधन, परिवर्तन गर्न वा अन्तःशुल्क सम्बन्धी अन्य व्यवस्था गर्न सक्ने छैन।

२५क. निर्देशिका र मापदण्ड बनाउन सक्ने : यो ऐन र यस ऐन अन्तर्गत बनेको नियमको अधीनमा रही विभागले आवश्यक निर्देशिका र मदिरा, सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु तथा अन्य अन्तःशुल्क लाग्ने वस्तुहरूको नियमन र नियन्त्रण गर्ने प्रयोजनका लागि उत्पादन, अन्तःशुल्क गुणस्तर र बिक्री वितरण सम्बन्धी मापदण्ड बनाउन सक्नेछ।

२६. खारेजी र बचाउ: (१) अन्तःशुल्क ऐन, २०१५ खारेज गरिएको छ।

(२) अन्तःशुल्क ऐन, २०१५ अन्तर्गत भए गरेका सम्पूर्ण काम कारबाहीहरु यसै ऐन बमोजिम भए गरेको मानिनेछन्।

$\dagger$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा थप। $\Rightarrow$ आर्थिक ऐन, २०७५ द्वारा संशोधित। $\supset$ आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा संशोधित।

द्रष्टव्य: (क) केही नेपाल कानून संशोधन गर्ने ऐन, २०६३ द्वारा रूपान्तर गरिएका शब्दहरु: “श्री ५ को सरकार” को सट्टा “नेपाल सरकार”। (ख) आर्थिक ऐन, २०८२ द्वारा रूपान्तर गरिएका शब्दहरु:- “दण्ड” को सट्टा “सजाय”। (ग) आर्थिक ऐन, २०८३ द्वारा रूपान्तर गरिएका शब्दहरू:- “सुतीजन्य वस्तु” शब्दहरूको सट्टा “सुतीजन्य तथा निकोटिनयुक्त वस्तु”। ठाउँ ठाउँमा रहेका “करतादा सेवा कार्यालय” भन्ने शब्दहरू खिवकिएका छन्।

---

अनुसूची (दफा ३ सँग सम्बन्धित) अन्त:शुल्क दरबन्दी

---

०८.०२ अन्य काष्ठफलहरु, ताजा वा सुकाएको, खबटा फुटाएको वा नफुटाएको, बोक्रा ताछेको वा नताछेको। ०८०२.८०.०० -सुपारी (अरिका नि) हरु प्रति कि.ग्रा. रु.१००।-

०८.०३ प्लान्टन जातका (तरकारीको रुपमा प्रयोग गरिने) केराहरु लगायत ताजा वा सुकाइएका केराहरु। ०८०३.१०.०० -प्लान्टन जातका (तरकारीको रुपमा प्रयोग गरिने) केराहरु ५ ०८०३.९०.०० -अन्य ५

०८.०४ खजूर (छोहोरा), अंखिर, भुइँकटर, एभोकाडो, अम्बा, आँप, म्याङ्गोस्टिन, ताजा वा सुकेको। -अखिरः ०८०४.२०.१० ---ताजा ५ ०८०४.२०.९० ---अन्य १० ०८०४.३०.०० -भुइँकटर ५ ०८०४.४०.०० -एभोकाडो ५ -अम्बा, आँप र म्याङ्गोस्टिन: ०८०४.५०.१० ---अम्बा ५ ०८०४.५०.२० ---आँप ५ ०८०४.५०.३० ---म्याङ्गोस्टिन ५

०८.०९ खुपानी (एप्रिकोट), चेरी (पैयाँफल), आरु (नेक्टारिन आरुसमेत), आलुबखरा (प्लम) र चु्रो (स्लो), ताजा। ०८०९.१०.०० -खुपानी (एप्रिकोट) १०

०८.१२ अस्थायी रुपमा सुरक्षित गरिएको तर त्यही स्थितिमा तुरुन्त खाना उपयुत नहुने खालका फलफूल र काष्ठफलहरू। ०८१२.१०.०० -पैयाँ (चेरिज) १०

---

---

१५.१७ मागािरिन (कृत्रिम नौनी); शीर्षक १५.१६ अन्तरगतका खान हुने बोसो, तेल र तिनका तैलांशबाहेक यस भागका जीवजन्तुजन्य वानस्पतिक वा सूक्ष्मजैविक (माइक्रोबियल) विभिन्न बोसो वा तेल वा तिनका तैलांशहरूको खान हुने मिश्रण वा तयारी वस्तुहरू । १५१७.९०.०० -अन्य १०

१६.०१ १६०१.००.०० मासु, अफल मासु, रगत वा कीराहरूका ससेज र यस्तै प्रकारका उत्पादनहरू; यी उत्पादनहरूमा आधारित तयारी खाद्य परिकारहरू। १५

१६.०२ अन्य तयार गरिएको वा सुरक्षित गरिएको मासु, अफल मासु, रगत र कीराहरू। -शीर्षक ०१.०५ का घर पालुवा चराहरूको: १६०२.३१.०० --टर्कीको १५ १६०२.३२.०० --कुखुरा जातका चरा (फाउल) हरूको १५ १६०२.३९.०० --अन्य १५ -सुँगुरको: १६०२.४१.०० --फिला र फिलको टुक्रा १५ १६०२.४९.०० --अन्य, मिश्रणहरु समेतको १५

१६.०३ १६०३.००.०० मासु, माछा वा झिंगेमाछा जातका जीव, बाह्यरी खबटा हुने जीव वा अन्य ढाडमा हाड नहुने जलचरहरूको सार र रस। १५

१६.०४ तयारी वा सुरक्षित माछा; क्यामभएर र माछाको फुलबाट तयार गरेका क्यामभएरका प्रतिस्थापकहरु। -माछा, मसङ्गो वा टुकाहरूमा, तर भुजुरी नपारेको: १६०४.११.०० --साल्मोन १५

---

---

---

---

---

१९०४.३०.०० -बलगर गहुँ (उसिनेर सुकाएको एक किसिमको गहुँ) १० -अन्यः १९०४.९०.९० ---अन्य १० १९.०५ कोको परेको वा नपरेको पाउरोटी, पेष्ट्री, केक, बिस्कुट र अरु रोटी सम्बन्धी सामान; कम्युनियम, वेफर्स (पकाएको रोटी बिकाँको काम गर्ने), औषधि भर्न हुने खाली क्याप्सुल, (एम्प्टी क्यासे), सिलिङ (आकृति अवधि) वेफर्स, राइस पेपर (तोफु, मंचा बनाउने पीठोको रोटी जस्तो पदार्थ) र अन्य यस्तै उत्पादन। १९०५.१०.०० -झुरुम झुरुम हुने रोटी (क्रिप्स ब्रेड) २२ १९०५.२०.०० -अदुवा हालेको रोटी (जिन्जर ब्रेड) र यस्तै रोटी -गुलीयो बिस्कुटहरू; वेफलहरू र वेफरहरू: १९०५.३१.०० --गुलीयो बिस्कुटहरु २२ १९०५.३२.०० --वेफलहरू र वेफरहरू २२ १९०५.४०.०० -दोहोराएर सेकाई कडा बनाइएको रोटी (रस्क), सेकाएको रोटी र यस्तै सेकाएका उत्पादनहरू -अन्यः १९०५.९०.१० ---पिज्जा १५ १९०५.९०.२० ---कुरकुरे, कुरमुरे, लेज, खचजवल प्रति किलो रु.७५।- १९०५.९०.३० ---पापड ५ १९०५.९०.५० ---अन्य उल्लेख नभएका बिस्कुटहरु २२ १९०५.९०.६० ---केक, कुकिज र पेष्ट्री २२ १९०५.९०.७० ---पाउरोटी २२ ---कुरमुरे, चटपटे प्रकृमका अन्य क्रिस्प सेभरी खाद्य उत्पादनहरुः

---

१९०५.९०.८१ ----फ्राई नगरिएका प्रति किलो रु.२०।- १९०५.९०.८९ ----अन्य प्रति किलो रु.१३०।- १९०५.९०.९० ---अन्य २२

२०.०१ भिनेगार (सिरका) वा एसिटिक एसिडद्वारा तयार गरिरिएको वा सुरक्षित गरिरिएको वनस्पति, फलफूल, काष्ठ फल र खान हुने अन्य बोट बिरुवाका अङ्गहरु। २००१.१०.०० -काँक्रााहरू र ककिरीहरू, १५ २००१.९०.०० -अन्य १५

२०.०२ सिरका (भिनेगार) वा एसिटिक एसिडबाहेक अन्य तरिकाबाट तयार वा सुरक्षित गरिरिएको गोलभेडा। २००२.१०.०० -गोलभेडाहरू, मसङ्गो वा टुक्राहरू १५ २००२.९०.०० -अन्य १५

२०.०३ सिरका (भिनेगार) वा एसिटिक एसिड बाहेक अन्य तरिकाबाट तयार वा सुरक्षित गरिरिएको च्याउ र जमीनमुनि फल्ने च्याउ (ट्रफल)। २००३.१०.०० -अग्यारिकास जातका च्याउहरू १५ २००३.९०.०० -अन्य १५

२०.०४ सिरका (भिनेगार) वा एसिटिक एसिडबाट भन्दा भिन्न किसिमबाट तयार वा सुरक्षित गरिरिएका अन्य हिमीकृत (फ्रजन) वनस्पतिहरू, शीर्षक २०.०६ का उत्पादनहरू बाहेक। -आलुहरु: २००४.१०.१० ---फ्रेन्च फ्राई १५ २००४.१०.९० ---अन्य १५ २००४.९०.०० -अन्य वनस्पति र वनस्पतिका मिश्रणहरु १५

---

---

---

---

-अङ्गुरको रस (ग्रेप जूस) (अङ्गुरको काँचो रस) (ग्रेप मष्ट) समेत: २००९.६१.०० --ब्रिक्स मूल्य ३० ननाघेको प्रति लिटर रु.१४।- २००९.६९.०० --अन्य प्रति लिटर रु.१४।-

-स्याउको रस (जुस) : २००९.७१.०० --ब्रिक्स मूल्य २० ननाघेको प्रति लिटर रु.१४।- २००९.७९.०० --अन्य प्रति लिटर रु.१४।-

-अन्य कुनै एउटै फलफूल, काष्ठफल वा वनस्पतिको रस (जुस): २००९.८१.०० --क्र्यानबेरी (भ्याक्सिनियम म्याक्रोकार्पम, भ्याक्सिनियम अक्सिकोकस) को रस(जुस); लिङ्गनबेरी (भ्याक्सिनियम भाइट्स-आइडिया) को रस(जुस): --अन्यः २००९.८९.१० ---आँपको रस(जुस) प्रति लिटर रु.१४।- २००९.८९.९० ---अन्य प्रति लिटर रु.१४।-

२००९.९०.०० -रस (जुस)का मिश्रणहरु प्रति लिटर रु.१४।-

---

---

---

---

---

---

---

-अङ्गुरको वाइन वा अङ्गुरको माकिलाई आसवन (डिस्टिलिङ्ग) गरी निकालिएका स्पिरिटहरूः २२०८.२०.१० ---ब्राण्डीको कच्चा पदार्थको रुपमा प्रयोग हुने सबै प्रकारका मादक द्रबहरु (स्प्रिट समेत) प्रति लिटर रु.२३५।- ---अन्यः २२०८.२०.९१ ----१५ यु.पि. शक्तिको (४८.५ प्रतिशत अल्कोहलको मात्रा भएको) तयारी ब्राण्डी प्रति लिटर रु.१८६०।- प्रति एल.पि. लिटर रु.२१८८।- २२०८.२०.९२ ----२५ यु.पि. शक्तिको (४२.८ प्रतिशत अल्कोहलको मात्रा भएको) तयारी ब्राण्डी प्रति लिटर रु.१३९०।- प्रति एल.पि. लिटर रु.१४५३।- २२०८.२०.९३ ----३० यु.पि. शक्तिको (३९.९४ प्रतिशत अल्कोहलको मात्रा भएको) तयारी ब्राण्डी प्रति लिटर रु.१२९०।- प्रति एल.पि. लिटर रु.१४४३।- २२०८.२०.९९ ----अन्य प्रति लिटर रु.१८६०।- प्रति एल.पि. लिटर रु.२१८८।- -व्हिस्कीहरुः २२०८.३०.१० ---व्हिस्कीको कच्चा पदार्थको रुपमा प्रयोग हुने मादक द्रबहरु (स्प्रिट समेत) प्रति लिटर रु.२३५।- ---अन्य:

---

---

---

---

---

---

---

---फिल्टर भएको: २४०२.२०.२१ ----७० मि.मि. सम्म लम्बाइको प्रति एम रु.१८४५।- २४०२.२०.२२ ----७० भन्दा बढी ७५ मि.मि. सम्म लम्बाइको प्रति एम रु.२४९०।- २४०२.२०.२३ ----७५ भन्दा बढी ८५ मि.मि. सम्म लम्बाइको प्रति एम रु.३२७५।- २४०२.२०.२४ ----८५ मि.मि. भन्दा बढी लम्बाइको प्रति एम रु.४५७८।- -अन्य: २४०२.९०.१० ---तयारी बिडी प्रति एम रु.१००।- २४०२.९०.२० ---सबै प्रकारका सिगार प्रति खिल्ली रु.३५।- २४०२.९०.९० ---अन्य प्रति खिल्ली रु.३५।-

२४.०३ अन्य निर्मित (म्यानुफ्याक्चर्ड) सुर्ती र निर्मित (म्यानुफ्याक्चर्ड) सुर्तीका प्रतिस्थापकहरू; “समरुपी (होमोजीनाइज्ड)” वा “पुनर्निर्मित (रिकन्स्ट्रक्टेड)” सुर्ती; सुर्तीको सार र सत्त्वहरू। -कुनै पनि अनुपातमा सुर्तीको प्रतिस्थापक भएको वा नभएको धूमपान गर्ने सुर्ती: २४०३.११.०० --यस भागको उपशीर्षक द्रष्टव्य १ मा उल्लिखित तमाखु (वाटर पाइप टोबाको) प्रति कि.ग्रा. रु.२१००।- --अन्य: २४०३.१९.१० ---पाइप टोबाको प्रति कि.ग्रा. रु.२१००।- २४०३.१९.२० --चुरोट तथा बिडीको लागि प्रशोधित सुर्ती प्रति कि.ग्रा. रु.३६०।- २४०३.१९.९० ---अन्य प्रति कि.ग्रा. रु.३६०।- -अन्य:

---

---

---

---

---

३२१४.१०.०० -काँचकमी (ग्लेजियर) को पुटिन, ग्राफ्िीङ्ग पुटिन, रेजिन सिमेन्टहरू, सन्धिबन्धक (कवकङ्ग) यौगिकहरू र अन्य खोतो (मास्टिक)हरू; चित्रकार (पेन्टर) को भरौत (फिलिङ्ग)हरू ५ ३२१४.९०.०० -अन्य ५ ३३.०२ उद्योगमा कच्चापदार्थको रूपमा प्रयोग गरिने खालका सुगन्धयुक्त तत्त्वहरूका मिश्रणहरू र एक वा बढी त्यस्ता तत्त्वहरूको आधार भएका मिश्रणहरू (अल्कोहलयुक्त घोलहरू समेत); पेय पदार्थहरूको उत्पादनका निमित्त प्रयोग हुने खालका सुगन्धयुक्त तत्त्वहरूमा आधारित अन्य तयारी वस्तुहरू। -खाद्य वा पेय उद्योगमा प्रयोग हुने खालकोः ३३०२.१०.१० ---मद्यसारीय (अल्कोहोलिक) घोल (सोल्यूसन) हरुमा प्रयोग हुने सुगन्धयुक्त तत्त्वहरु (ओडोरेरफेस सब्सिान्सेज) ५ ३३.०३ ३३०३.००.०० सुगन्धित सामग्री (पर्फ्युम) हरू र हल्का सुगन्धित पानी (ट्वाइलेट वाटर) हरू १५ ३३.०४ सौन्दर्य वा रूपसज्जा (मेक-अप) का तयारी वस्तुहरू र छालाको सुरक्षा निमित्तका तयारी वस्तुहरू (औषधिहरू बाहेक), धूप अवरोधक (सनस्क्रिन) वा घामद्वारा छाला रङ्गाउने (सनट्यान) तयारी वस्तुहरू समेत; हात र नङको उपचार (मेनिक्योर) वा खुट्टा र नङको उपचार (पेडिक्योर) सम्बन्धी तयारी वस्तुहरू। ३३०४.१०.०० -ओठ सजाउने तयारी वस्तुहरू १५ ३३०४.२०.०० -आँखा सजाउने तयारी वस्तुहरू १५

---

-नङ र हातको प्रसादन (मेनिक्योर) वा नङ र खुट्टाको प्रसादन (पेडिक्योर) सम्बन्धी तयारी वस्तुहरू: ३३०४.३०.१० ---नङ पोलिस १५ ३३०४.३०.९० ---अन्य १५ -आँखा सजाउने तयारी वस्तुहरू: ३३०४.९१.०० --कम्प्रेस्ड (कम्प्रेसि) गरेको वा नगरेको पाउडर १५ --अन्यः ३३०४.९९.१० ---अनुहारमा लगाउने क्रिम १५ ३३०४.९९.३० ---शरीरमा लगाउने लोसन १५ ३३०४.९९.५० ---छालाको सुरक्षाको लागि प्रयोग गरिने खुद्रा बिक्री प्याकमा रहेको पेट्रोलियम जेली १५ ३३०४.९९.९० ---अन्य १५ ३३.०५ कपालमा प्रयोग गरिने सामानहरु। ३३०५.१०.०० -स्याम्पूहरु १५ ३३०५.२०.०० -स्थायी रुपमा कपाल सिधा गर्ने वा हल्का घुमाउरो बनाउने तयारी वस्तुहरु १५ ३३०५.३०.०० -कपाल रङ्गाउने प्रलाप (ल्याकर) हरू १५ -अन्यः ३३०५.९०.१० ---कपालमा लगाउने तेल १५ ३३०५.९०.२० ---कपालमा लगाउने रङ्ग १५ ३३०५.९०.३० ---कपालमा लगाउने क्रिम १५ ३३०५.९०.४० ---कपालमा लगाउने कन्डिसनर १५ ३३०५.९०.९० ---अन्य १५

---

३३.०६ मुख वा दाँतको स्वास्थ्य र सरसफाइ (हाइजिन) निमित्तका तयारी वस्तुहरू, कृत्रिम दन्त स्थिरक लेदो र चूर्ण समेत; अलग अलग खुद्रा प्याकेजहरूमा भएको दाँतहरूको चेप सफा गर्न प्रयोग गरिने तन्तु (डेन्टल फ्लस)। ३३०६.१०.०० -दन्त मञ्जनहरू (डेन्टिफ्रिसेस) १५ ३३०६.२०.०० -दाँतहरूको चेप सफा गर्न प्रयोग गरिने तन्तु (डेन्टल फ्लस) १५ ३३०६.९०.०० -अन्य १५

३३.०७ दाह्री बनाउनुभन्दा पहिला, दाह्री बनाउँदा र दाह्री बनाई सकेपछि लगाउने (प्रिसेभ, शेभिङ्ग र आफ्टरसेभ) तयारी वस्तुहरू, व्यक्तिगत गन्ध हटाउने, नुहाउने तयारी वस्तुहरू, रौं खुइल्याउने वस्तुहरू र अन्यत्र उल्लेख वा समावेश नभएका अन्य सुगन्धित, शृङ्गारिक वा सर सफाइका तयारी वस्तुहरू; सुगन्धित वा विसंक्रामक गुणहरू भएको वा नभएको कोठाको गन्ध हटाउने (डिओडोराइजर) वस्तुहरू। ३३०७.१०.०० -दाह्री बनाउनुभन्दा पहिला, दाह्री बनाउँदा र दाह्री बनाई सकेपछि लगाउने (प्रिसेभ, शेभिङ्ग र आफ्टरसेभ) तयारी वस्तुहरू १५ ३३०७.२०.०० -व्यक्तिगत गन्ध हटाउने र पसीना रोक्ने वस्तुहरु २० ३३०७.३०.०० -सुगन्धित नुहाउने लवणहरू र नुहाउने तयारी वस्तुहरू १५ -कोठा सुगन्धित पार्ने वा कोठाको गन्ध हटाउने तयारी वस्तुहरू, धार्मिक कृत्यहरूमा प्रयोग हुने सुगन्धयुक्त तयारी वस्तुहरू समेतः

---

३३०७.४१.०० --"अगरबत्ती" र बालेपछि सुगन्धित हुने अन्य तयारी वस्तुहरू। १५ ३३०७.४९.०० --अन्य १५ ३३०७.९०.०० -अन्य १५ ३४.०१ साबुन; साबुन भएका वा नभएका, साबुनको रूपमा प्रयोग निमित्तका छड वा डण्डी (बार) केक, ढाले र बनाइएका टुक्राहरू वा आकृतिको स्वरूपमा भएका सतह-सक्रिय प्राङ्गारिक उत्पादन र तयारी वस्तुहरू; साबुन भए वा नभएका, नुहाउने (छाला सफा गर्ने) निमित्तका, तरल वा क्रिमको स्वरूपमा भएका र खुद्रा बिक्रीको लागि प्रस्तुत गरिएका सतह-सक्रिय प्राङ्गारिक उत्पादन वा तयारी वस्तुहरू; साबुन वा अपमार्जक पदार्थ (डिटर्जेन्ट) ले संसिक्त (इम्प्रेग्नेटेड), लेपित (कोटेड) वा आच्छादित (कभर्ड) भएका कागत, गद्दा (प्याडिङ), जमोठ (फेल्ट) र नबुुनिएका वस्तु (नन्बुभेन) हरू। -छड, केक, ढाले र बनाइएका टुक्राहरु वा आकृतिको स्वरुपमा भएका साबुन र सतह सविया प्राङ्गारिक उत्पादनहरु र तयारी वस्तुहरु, साबुन वा अपमार्जक पदार्थ (डिटर्जेन्ट) ले संसिक्त, लेपित वा आच्छादित कागत, गद्दा, जमोठ र नबुुनिएका वस्तुहरु: ३४०१.११.०० --शारीरिक सफाई (ट्वाइलेट) को प्रयोगको लागि (औषधियुक्त उत्पादनहरू समेत) ५ ३४०१.१९.०० --अन्य ५ -अन्य स्वरूपका साबुन:

---

---

---

---

३९.१७ प्लास्टिका, नलीहरू, पाइपहरू र होजहरू र तिनका जडानहरू (जस्तै जोनीहरू, एल्बोहरू फ्लान्जहरू)।

३९१७.१०.०० -कडा बनाइएको (हार्डेन्ड) प्रोटिन वा कोशीय पदार्थहरूका कृत्रिम आन्द्राभूधीहरू (ससेजका खोलहरू) ५

-नलीहरु, पाइपहरु र होजहरु, दह्रोः ३९१७.२१.०० --इथाइलीनको पोलिमरहरुको ५ ३९१७.२२.०० --प्रोपिलिनको पोलिमरहरुको ५ ३९१७.२३.०० --भिनायल क्लोराइडको पोलिमरहरुको ५ ३९१७.२९.०० --अन्य प्लास्टिकाको ५

-अन्य नलीहरु, पाइपहरु र होजहरु: ३९१७.३१.०० --न्यूनतम धड्काको चाप (बर्स्ट प्रेसर) २७.६ एमपीए भएको लचकदार नलीहरु, पाइपहरु र होजहरु ५ ३९१७.३२.०० --अन्य, सबल नगराइएका वा अन्य पदार्थहरूसाँग संयोजन नगरिएका, जडानहरू बिनाका ५ ३९१७.३३.०० --अन्य, सबल नगराइएका वा अन्य पदार्थहरूसाँग संयोजन नगरिएका, जडानहरू सहितका ५ ३९१७.३९.०० --अन्य ५ ३९१७.४०.०० -जडान सामग्री (फिटिङ) हरू ५

३९.१८ टाइलहरूको रूपमा वा रोलहरूमा भएका आफै टाँसिने वा नटाँसिने प्लास्टिकका भुईँ ढाक्ने वस्तु (फ्लोर कभरिङ्ग) हरू; यस भागको द्रष्टव्य ९ मा परिभाषित भित्ता वा भित्रीछत ढाक्ने प्लास्टिकका वस्तुहरू। -भिनायल क्लोराइडका पोलिमरकोः

---

---

३९२०.४३.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.४३.९० ---अन्य ५ --अन्यः ३९२०.४९.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.४९.९० ---अन्य ५ -एकेलिक पोलिमरहरुकोः --पोलि (मिथाइल मिथाक्रिलेट) कोः ३९२०.५१.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.५१.९० ---अन्य ५ --अन्यः ३९२०.५९.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.५९.९० ---अन्य ५ -पोलिकाबोनेटहरू, अलकिड रेजिनहरू, पोलिइथिलिन एस्टरहरू वा अन्य पोलिस्टरहरूको: --पोलिकाबोनेटहरुकोः ३९२०.६१.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.६१.९० ---अन्य ५ --पोलि (इथाइलिन टेरफ्थालेट) को ३९२०.६२.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.६२.९० ---अन्य ५ --असंत्ृप्त पोलिस्टरहरुकोः ३९२०.६३.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.६३.९० ---अन्य ५ --अन्य पोलिस्टरहरुकोः ३९२०.६९.१० ---मुद्रण गरिएको ५ ३९२०.६९.९० ---अन्य ५ -सेलुलोज वा यसका रासायनिक व्युत्पन्नहरुकोः --पुनरुत्पादित सेलुलोजकोः ३९२०.७१.१० ---मुद्रण गरिएको ५

---

---

---

---

---

-परिधान सामग्रीहरू र सहायक परिधान सामग्रीहरू (क्लोदडिङ एक्सेसरीज) (पन्जाहरू, मिटनहरू र मिटहरू समेत): ---पन्जाहरू: ३९२६.२०.१९ ----अन्य ५ ---गाउन: ३९२६.२०.२९ ----अन्य ५ ---एप्रोन: ३९२६.२०.३९ ----अन्य ५ ---फेस सिल्ड: ३९२६.२०.४९ ----अन्य ५ ३९२६.२०.९० ---अन्य ५ ३९२६.३०.०० -फर्निचर, काउचहरू र यस्तैका जडानहरू, ५ ३९२६.४०.०० -लघु प्रतिमा (स्ट्याच्युएट) हरू र अन्य आलङ्कारिक सामग्रीहरू ५ -अन्य: ---अन्य: ३९२६.९०.९१ ----तिरपाल र पालहरु ५ ३९२६.९०.९२ ----लेवल र ट्यागहरु ५ ३९२६.९०.९४ ----कपडा झुण्ड्याउने ह्याङ्गरहरु ५ ३९२६.९०.९५ ----प्लास्टिकको कृत्रिम घाँस (टर्फ) ५ ३९२६.९०.९९ ----अन्य ५ ४८.०३ ४८०३.००.०० ट्वाइलेट वा फेसियल टिस्यु स्टक, टावेल वा नेपकिन स्टक र गार्हस्थ वा सरसफाइको प्रयोजनमा प्रयोग हुने खालको यस्तै किसिमको कागत, सेलुलोज वाट्टिङ्ग र सेलुलोज रेशा (फाइबर) हरुका जालीहरु (वेब), रोल वा ताउ (शीट) मा भएको, खुम्च्याइएको (क्रेप्ड) वा नखुम्च्याइएको, चाउरी पारिएको (क्रिङ्कल्ड) ५

---

वा नपारिएको, उत्थितलङ्कृत गरिएको (एम्बोस्ड) वा नगरिएको, छिद्रित (परफोरेटेड) वा अछिद्रित, सतह रङ्गाइएको (सफेस कलरड) वा नरङ्गाइएको, सतह सङ्गारिएको (सफेस डेकोरेटेड) वा नसङ्गारिएको, छापिएको वा नछापिएको।

४८.१४ भित्ते कागत (वालपेपर) र यस्तै भित्ता ढाक्ने वस्तुहरू; कागतका विण्डो ट्रान्सप्यारेन्सीहरू (वातायन पारदशिकी)।

४८१४.२०.०० -मोहात्तर्फ (फेस साइड) दानादार, उत्थितलङ्कृत (एम्बोस्ड), रङ्गिन, नमुना मुद्रित, वा अन्य किसिमले सजावट गरिएको प्लास्टिकको पत्रले लेपन गरिएको वा ढाकिएको कागतले बनेको भित्ते कागत (वालपेपर) र यस्तै भित्ता ढाक्ने वस्तुहरू १०

४८१४.९०.०० -अन्य १०

४८.१८ घरायसी वा सरसफाइको प्रयोजनका निम्ति प्रयोग हुने खालको, ३६ से.मी. भन्दा कम चौडाईको रोलमा भएको, वा नाप वा आकारमा काटिएको ट्वाइलेट पेपर र यस्तै किसिमका कागत, कोसीय गद्दा (सेलुलोज वाडिङ) वा कोसीय रेशाका जालीहरू (वेब्स अफ सेलुलोज फाइबर्स); कागतको पल्प, कागत, कोसीय गद्दा वा कोसीय रेशाका जालीहरू (वेब्स अफ सेलुलोज फाइबर्स) का हाते रुमालहरू, सफाइका तन्तुपत्र (क्लिनिङ्ग टिस्यु)हरू, तौलियाहरू, टेबुलपोशहरू, टेबुल रुमालहरू (सम्पिएट्स), तन्नाहरू र यस्तै घरायसी प्रयोग, सरसफाइ सम्बन्धी (स्यानिटरी) वा अस्पताल सम्बन्धी सामानहरू, पोशाकका सामग्री (आर्टिकल्स अफ एपारेल) र परिधान सहायक वस्तुहरू ८०

---

(क्लोइडेक्स एक्सेसरीज)। ४८१८.१०.०० -ट्वाइलाइट पेपर ५ ४८१८.२०.०० -हाते रुमालहरू, सफाइका वा मुख सफाइका तन्तुपत्र (ब्लिन्डिङ वा फेसियल टिस्यु) र तौलियाहरू (टवेल्स) ५ ४८१८.३०.०० -टेबलपोश र टेबल रुमालहरू (सभिएट्स) ५ ४८१८.५०.०० -पोशाक र परिधान सहायक सम्बन्धी वस्तुहरु ५ ४८१८.९०.०० -अन्य ५

४८.२३ नाप र आकारमा काटिएका, अन्य कागत, कागतगाता, कोशीय गद्दा (सेल्यूलोज वाट्टिङ) र कोशीय रेशाका जालीहरू (वेब्स अफ सेल्यूलोज फाइबर्स); कागतको पल्प (पेपर पल्प), कागत, कागतगाता (पेपरबोर्ड), कोशीय गद्दा (सेल्यूलोज वाट्टिङ) वा कोशीय रेशाका जालीका अन्य सामानहरू। -कागत वा कागतगाताका तश्तरी (ट्रे) हरू, थाल (डिश) हरू, थाली (प्लेट) हरू, कप (कचौरा) हरू र यस्तैः ४८२३.६१.०० --बाँसका १० ४८२३.६९.०० --अन्य १० ४८२३.७०.०० -कागतको पल्पका ढलाई गरेर वा मथेर बनाइएका वस्तुहरू १०

६३.०५ वस्तुहरु संपुर्ण (प्याकिङ्ग) गर्न प्रयोग हुने खालको बोरा र झोला। -मानव निर्मित कपडा पदार्थको: ६३०५.३३.०० --अन्य, पोलिइथाइलिन वा पोलिप्रोपिलिनका पट्टी वा यस्तै वस्तु ५

६६.०१ छाताहरू र घाम छेक्ने छाताहरू (हिड्ने वा टेक्ने लट्ठी भएको छाता, बर्गैंचे छाता र त्यस्तै छाताहरू समेत)।

---

---

---

७०.०७ सुरक्षित काँच (सेफ्टी ग्लास), कडा (टफ) बनाएको (तापीय उपचार गरिएको वा टेम्पर्ड) वा पटलित (ल्यामिनेटेड) काँच मिलाइएका। -कडा बनाएको (तापीय उपचार गरिएको) सुरक्षित काँचः ७००७.११.०० --गाडी, वायुयान, अन्तरिक्षयान वा जलयानमा समावेशनका लागि उपयुक्त आकार र नापका ५ ७००७.१९.०० --अन्य ५ -पटलित सुरक्षित काँच : ७००७.२१.०० --गाडी, वायुयान, अन्तरिक्षयान वा जलयानमा समावेशनका लागि उपयुक्त आकार र नापका ५ ७००७.२९.०० --अन्य ५ ७०.०८ ७००८.००.०० काँचको बहुमितीय अवरोधक इकाइ (मल्टिपल वाल्ड इन्सुलेटेड युनिट)। ५ ७०.०९ फ्रेम भएको वा नभएको काँचको ऐना, पछामिको दृश्य देखिने ऐना समेत। ७००९.१०.०० -गाडीको पृष्ठदृश्य देखिने ऐना ५ -अन्य: ७००९.९१.०० --फ्रेम नहालेको ५ ७००९.९२.०० --फ्रेम हालेको ५ ७०.१० वस्तुको ओसारपसार वा प्याकिङ्ग गर्नमा प्रयोग हुने किसिमका काँचका कारखाना, बोतल, फ्ल्यास्क, जार, भाँडाकुँडा, साना सिसी (फायल), एम्पुल र अन्य कन्टेनरहरू; काँचका संरक्षण गर्ने (प्रिजर्भिङ) जारहरू; काँचका ठेली, बुजो, ढक्कन र बन्द गर्ने अन्य बिकोहरू।

---

---

-कुण्डली (क्वायल) मा नभएका, शित- बेलन (कोल्ड-रोल्ड वा कोल्ड रिड्यूस्ड) बाहेक अन्य काम नगरिएकाः ७२०९.२५.०० --३ मि.मि. वा बढी मोटाइका प्र.मे.टन रु.४५००।- ७२०९.२६.०० --१ मि.मि. भन्दा बढी तर ३ मि.मि. प्र.मे.टन रु.४५००।- भन्दा कम मोटाइका ७२०९.२७.०० --०.५ मि.मि. वा बढी तर १ प्र.मे.टन रु.४५००।- मि.मि.नघट्ने मोटाइका ७२०९.२८.०० --०.५ मि.मि. भन्दा कम मोटाइका प्र.मे.टन रु.४५००।- ७२०९.९०.०० -अन्य प्र.मे.टन रु.४५००।- ७२.१० फलाम वा अमिश्रित इस्पातका फ्ल्याट- रोल्ड उत्पादनहरू, ६०० मि.मि. वा सोभन्दा बढी चौडाई भएको, आच्छादन, जलप वा लेपन गरिएको। -अन्य किसिमबाट जस्ता (जिङ्क) को जलप वा लेप लगाइएकोः ७२१०.४१.०० --कर्तकीकृत वा खोल्सा र डण्डी प्र.मे.टन रु.४५००।- बनाइएको (कोरुगेटेड) ७२.११ फलाम वा अमिश्रित इस्पातका फ्ल्याट- रोल्ड उत्पादनहरू, ६०० मि.मि. भन्दा कम चौडाई भएको, आच्छादन, जलप वा लेपन नगरिएको। -ताप-बेल्त (हट-रोल्ड) बाहेक अन्य काम नगरिएकोः ७२११.१३.०० --चारै मोहोडामा वा क्लोज्ड बक्स पासमा प्र.मे.टन रु.७५००।- बेल्तिएको (रोल्ड), १५० मि.मि. भन्दा बढी चौडाईको र ४ मि.मि.मा नघटने गरी मोटाई भएको, कुण्डली (क्वायल) मा नभएको र उच्चावच बुट्टा (प्याटर्न इन रिलिफ) नभएको। ७२११.१४.०० --अन्य, ४.७५ मि.मि. वा बढी मोटाइको प्र.मे.टन रु.७५००।-

---

---

७२१४.२०.०० - बेलन प्रक्रियाकै क्रममा उत्पन्न भएका भङ्गुर (इण्डेन्टेसन), धर्सा (रिब), खाँच (ग्रुभ) वा अन्य विकृति (डिफोर्मेसन)हरू भएका वा बेलन क्रियापछिको बटारिएका: प्र.मे.टन रु. २५००।- ७२१४.३०.०० - अन्य, फ्री कटिङ्ग स्टील (चाहेको आकारमा सजिलै काट्न सकिने किसिमको इस्पात) को प्र.मे.टन रु. २५००।-

• अन्य : ७२१४.९१.०० -- आयताकार (वर्गाकार बाहेक) को तिर्यक-छेदन (क्रस-सेक्सन) को प्र.मे.टन रु. २५००।- -- अन्य : ७२१४.९९.१० --- पुन:बेलनयोग्य इण्डी र छडहरू, अधिकतम लम्बाइ १८०० मिमि., चौडाइ ६०० मिमि. र मोटाइ ५ मिमि. र सोभन्दा बढी भएको प्र.मे.टन रु. २५००।- ७२१४.९९.९० --- अन्य प्र.मे.टन रु. २५००।- ७२.१५ फलाम वा अमिश्रित इस्पातका अन्य इण्डी र छडहरू। ७२१५.१०.०० - फ्री कटिङ्ग स्टील (चाहेको आकारमा सजिलै काट्न सकिने किसिमको इस्पात) को, शीत-निर्मित (कोल्ड फर्म्ड) वा शीत-परिरुक्त्त (कोल्ड-फिनिश्ड) बाहेक अन्य काम नगरिएको प्र.मे.टन रु. २५००।- ७२१५.५०.०० - अन्य, शीत निर्मित (कोल्ड फोर्म्ड) वा शीत-परिरुक्त्त (कोल्ड फिनिश्ड) बाहेक अन्य काम नगरिएको प्र.मे.टन रु. २५००।- ७२१५.९०.०० - अन्य प्र.मे.टन रु. २५००।- ७२.१६ फलाम वा अमिश्रित इस्पातका एङ्गल (कोण) शेप (आकार) र सेक्सन (खण्ड)हरू।

---

७२१६.१०.०० -यू, आइ वा एच खण्डहरू, ताप-बेल्त (हट-रोल्ड), ताप-अनुकुल्त (हट-ड्रोन) वा ताप-निष्कर्पित (हट-एक्सट्रुडेड) बाहेक अन्य कार्य नगरिएको, ८० मि.मि.भन्दा कम उचाइ भएको -एल वा टी खण्डहरू, ताप-बेल्त (हट-रोल्ड), ताप-अनुकुल्त (हट-ड्रोन) वा ताप-निष्कर्पित (हट-एक्सट्रुडेड) बाहेक अन्य कार्य नगरिएको, ८० मि.मि.भन्दा कम उचाइ भएको: ७२१६.२१.०० --एल खण्डहरू प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२१६.२२.०० --टी खण्डहरू प्र.मे.टन रु.७५००।- -तापबेल्त, तापकुल्त वा ताप बहिष्कृतबाहेक अन्य कार्य नगरिएको, ८० मि.मि. वा सोभन्दा बढी उचाइ भएको यू. आइ. वा एच खण्डहरु (सेक्सन्स): ७२१६.३१.०० --यू खण्डहरू प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२१६.३२.०० --आई खण्डहरू प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२१६.३३.०० --एच खण्डहरू प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२१६.४०.०० --एल वा टी खण्डहरू, ताप-बेल्त (हट-रोल्ड), ताप-अनुकुल्त (हट-ड्रोन) वा ताप-निष्कर्पित (हट-एक्सट्रुडेड) बाहेक अन्य कार्य नगरिएको, ८० मि.मि. वा सोभन्दा बढी उचाइ भएको प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२१६.५०.०० -अन्य कोण (एङ्गल), आकार (शेप) र भाग (सेक्सन) हरू, ताप-बेल्त (हट-रोल्ड), ताप-अनुकुल्त (हट-ड्रोन) वा ताप-निष्कर्पित (हट-एक्सट्रुडेड) बाहेक अन्य कार्य नगरिएको, प्र.मे.टन रु.७५००।-

---

-कोण (एङ्गल), आकार (शेप) र खण्ड (सेक्सन) हरू, शीत निर्मित (कोल्ड फर्म्ड) वा शीत परिष्कृत (कोल्ड फिनिश्ड) बाहेक अन्य कार्य नगरिएको: ७२१६.६१.०० --फ्ल्याट रोल उत्पादनहरूबाट उपलब्ध प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२१६.६९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.७५००।- -अन्य : ७२१६.९१.०० --फ्ल्याट-रोल उत्पादनहरूबाट शीत- प्र.मे.टन रु.७५००।- निर्मित (कोल्ड-फर्म्ड) वा शीत परिष्कृत (कोल्ड फिनिश्ड) गरिएका ७२१६.९९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.७५००।- ७२.१७ फलाम वा अमिश्रित स्पातका तारहरु (वायर)। ७२१७.१०.०० -जलप वा लेप नलगाइएको, चमकदार प्र.मे. टन रु. बनाइएको वा नबनाइएको १००००।- ७२१७.२०.०० -जस्ताको जलप वा लेप लगाइएको प्र.मे. टन रु. १००००।- ७२१७.३०.०० -अन्य आधारभूत धातुको जलप वा लेप प्र.मे. टन रु. लगाइएको १००००।- ७२१७.९०.०० -अन्य प्र.मे. टन रु. १००००।- ७२.२३ ७२२३.००.०० खिया नलाग्ने ईस्पातका तार। प्र.मे.टन रु.२५००।- ७२.२५ इस्पातका अन्य मिश्रधातुका फ्ल्याट रोल उत्पादनहरू, ६०० मिमि.वा सोभन्दा बढी चौडाईका। -सिलिकोन-वैद्युतिक स्पातकोः ७२२५.११.०० --ग्रेन ओरिएन्टेड प्र.मे.टन रु.४५००।- ७२२५.१९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.४५००।- ७२२५.३०.०० -अन्य, तापवेलित बाहेक अन्य प्रक्रिया प्र.मे.टन रु.४५००।- नगरेको, कुण्डली (क्वायल) मा भएको

---

---

७३०७.२२.०० --प्रिडेड (चुँदीदार) एल्वोज, वेण्ड्स र स्लीभ्स प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०७.२३.०० --वट वेल्डिङ्ग गरिएका जडान सामग्रीहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०७.२९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.२५००।- -अन्य: ७३०७.९१.०० --फ्लेन्जेज प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०७.९२.०० --गुना काटेको (प्रिडेड) एल्बो, वेण्ड र स्लिभहरू प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०७.९३.०० --वट वेल्डिङ्ग गरिएका जडान सामग्रीहरू प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०७.९९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३.०८ फलाम वा इस्पातका संरचनाहरू (स्ट्रक्चर्स) (शीर्षक ९४.०६ को पूर्व निर्मित भवनहरू बाहेक) र संरचनाका पार्टीपुजाहरू (उदाहरणका लागि, पुल र पुलका-खण्डहरू, लक-गेट, टावर, ल्याटिस मास्टहरू, छतहरू, छतका संरचनाहरू, ढोका र झ्याल र तिनका चौकोसहरू र ढोकाका सङ्घारहरू, सिरहरू, रेलिङ्गहरू, खम्बाहरू र स्तम्भहरू); फलाम र इस्पातका पाता, डण्डी, एङ्गल, शेप, सेक्सन, ट्युब र यस्तै संरचनाका प्रयोगको निर्मित तयार गरिएका सामानहरू। ७३०८.१०.०० -पुल र पुलका खण्डहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०८.२०.०० -टावर र ल्याटिस माष्टहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०८.३०.०० -ढोका, झ्याल र तिनका चौकोसहरु र ढोकाका सङ्घारहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३०८.४०.०० -अस्थायी घर तहरा (स्क्याफोल्डिङ्ग), कङ्क्रिट ढलानमा प्रयोग हुने फर्मा (सिटिङ्ग), भार थाम्ने टेको वा खाल्लो भएको टेको (प्रोपिङ्ग वा पिट-प्रोपिङ्ग) हरुका सरसामग्री प्र.मे.टन रु.२५००।-

---

---

७३.१४ फलाम वा इस्पात तारको कपडा, (अन्तहीन फिता समेत) ग्रिल, जाली (नेटिङ्ग) र छेकबार (फेन्सिङ्ग); फलाम वा इस्पातको एक्सप्याण्डेड मेटल।

-बुनिएको कपडा : ७३१४.१२.०० --यन्त्रावली (मेसिनरी) को लागि स्टेनलेस स्टीलका अन्त्यहीन फिताहरू (इन्डलेस बेण्ड्स) प्र.मे.टन रु. १००००।- ७३१४.१४.०० --स्टेनलेस स्टीलको अन्य बुनिएको कपडा प्र.मे.टन रु. १००००।- ७३१४.१९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु. १००००।-

७३१४.२०.०० -ग्रिल, जाली र छेकबार, प्रतिच्छेदन (इन्टरसेक्सन) मा रसायन गरिएको (वेल्डेड), अधिकतम तिर्यक्च्छेदन माप (क्रस-सेक्सनल डाइमेन्सन) ३ मि.मि. वा बढी भएको तारको, र जालीको नाप (मेश साइज) १०० वर्ग से.मि. वा बढी भएको -अन्य ग्रिल, जाली र छेकबार), प्रतिच्छेदनमा रसायन गरिएकोः प्र.मे.टन रु. १००००।-

७३१४.३१.०० --जस्ता (जिङ्क) को जलप वा लेप गरिएको प्र.मे.टन रु. १००००।- ७३१४.३९.०० -- अन्य प्र.मे.टन रु. १००००।-

-अन्य कपडा, ग्रिल, जाली र छेकबार: ७३१४.४१.०० --जस्ताको जलप वा लेप गरिएको प्र.मे.टन रु. १००००।- ७३१४.४२.०० --प्लास्टिक लेपन गरिएको प्र.मे.टन रु. १००००।- ७३१४.४९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु. १००००।-

---

---

७३१८.१५.०० --अन्य स्क्रु र बोल्ट, तिनका नट वा वासर भएका वा नभएका प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३१८.१६.०० --नटहरू प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३१८.१९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.२५००।- -पेच नकाट्नेका सामानहरुः ७३१८.२१.०० --स्प्रिङ वासर र अन्य लक वासर प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३१८.२२.०० --अन्य वासरहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३१८.२३.०० --रिभेटहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३१८.२४.०० --कोटर र कोटर पिनहरु प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३१८.२९.०० --अन्य प्र.मे.टन रु.२५००।- ७३.२० फलाम वा इस्पातको कमानी र कमानीमा प्रयोग हुने पत्ती (लिब्स)। -पत्तीदार कमानी (लिफ-स्प्रिङ) र तिनका पत्तीहरुः ७३२०.१०.९० --अन्य ५ ७३.२४ फलाम वा इस्पातको सरसफाइ सम्बन्धी सामान (सेनेटरी वेयर) र तिनका पाटीपुजाहरु। ७३२४.१०.०० -स्टेनलेस स्टीलको सिन्क र वास बेसिन ५ -स्नानागार (बाथ) हरू: ७३२४.२१.०० --इनामेल गरेको वा नगरेको कास्ट आइरनका ५ ७३२४.२९.०० --अन्य ५ -अन्य, पाटीपुजाहरु समेतः ७३२४.९०.१० ---पाटीपुजाहरु ५ ७३२४.९०.९० ---अन्य ५ ७६.०४ आल्युमिनियमका डण्डी, छड र प्रोफाइलहरू। -अमिश्रित आल्युमिनियमकोः ७६०४.१०.१० ---प्रोफाइलहरू १० -मिश्रित अलुममिनियमकोः

---

---

---

---

८३.०२ फर्निचर, ढोका, भ्याङको खुड्किला, झ्याल, झ्यालका प्रकाश रोधक (ब्लाइन्ड), वाहनका बडी बनाउने कार्य (कोचवर्क), काँठी, कन्तुर, सन्दुकस, शव राख्ने बाकस (कास्केट) र यस्तै सामानमा प्रयोग गर्ने उपयुक्त आधारभूत धातुका जडान सामग्रीहरू र यस्तै वस्तुहरू; आधारभूत धातुको टोप राख्ने र्याक, टोप झुण्ड्याउने सिंगोरा, ब्राकेट र यस्तै जडानहरू; आधारभूत धातुको जडान अवयवयुक्त क्यास्टरहरू; आधारभूत धातुको स्वचालित ढोका बन्द गर्ने सामान (अटोमेटिक डोर क्लोजर्स)।

८३०२.१०.०० -कब्जाहरु ५ ८३०२.२०.०० -क्यास्टरहरु ५ ८३०२.३०.०० -मोटर गाडीको लागि उपयुक्त अन्य जडान सामग्रीहरु र यस्तै सामग्रीहरु ५ -अन्य जडान सामग्रीहरु र यस्तै वस्तुहरुः ८३०२.४१.०० --भवन (बिल्डिङ) को लागि उपयुक्त ५ ८३०२.४२.०० --अन्य, फर्निचरको लागि उपयुक्त ५ ८३०२.४९.०० --अन्य ५ ८३०२.५०.०० -टोप राख्ने र्याक, टोप झुण्ड्याउने सिंगोरी (पेग्) ब्राकेट र यस्तै जडानहरु (फिक्स्चर्स) ५ ८३०२.६०.०० -स्वचालित ढोका बन्द गर्ने सामान ५

८४.०९ शीर्षक ८४.०७ वा ८४.०८ का इन्जिनहरुमा पूर्णतया वा मुख्यतया प्रयोगको लागि उपयुक्त पार्टपुजाहरु। -अन्यः

---

--पूर्णतया वा मुख्यतया स्पार्क इग्निशन इन्टरनल कम्वशन पिस्टन इञ्जिनमा प्रयोगका लागि उपयुक्त : ८४०९.९१.१० ---मोटर गाडीको ५ --अन्य : ८४०९.९९.१० ---मोटर गाडीको ५ ८४.१३ मापक यन्त्र जडेको वा नजडेको तरल पदार्थको पम्प, तरल पदार्थका एलिभेटरहरू।

• मापक यन्त्र जडित वा मापक यन्त्र जडान गर्ने अविकल्पित (डिजाइनिङ) पम्पहरू : ८४१३.३०.०० -इन्टरनल कम्वशन पिस्टन इञ्जिनको ५ लागि इन्धन, लुब्रिकेटिङ वा कुलिङ मिडियम पम्प ८४.१९ तताउने, पकाउने, पोल्ने, आसवन गर्ने (डिस्टिलिङ), परिशोधन गर्ने (रेक्टिफाइङ्ग), रोगाणुरहित गर्ने (स्टेरिलाइजिङ्ग), पाश्चरीकरण गर्ने (पाश्चराइजिङ्ग), बफाउने (स्टिमिङ्ग), सुकाउने (ड्राइङ्ग), वाष्पीकरण गर्ने (इभ्यापोरेटिङ्ग), बाफ बनाउने (भेपोराइजिङ्ग), द्रवित गर्ने (कन्डेन्सिङ्ग) वा चिस्याउने (कुलिङ्ग) जस्ता तापमान परिवर्तन (चेन्ज अफ टेम्परेचर) सँग सम्बद्ध प्रक्रियाद्वारा पदार्थहरूको उपचार निमित्तका, विद्युतावलित भए वा नभएका (फर्नेसहरू, ओभनहरू तथा शीर्षक ८५.१४ का अन्य उपकरणहरू बाहेक), यन्त्रावली (मेसिनरी), सन्नयन्त्र (प्लान्ट) वा प्रयोगशालाका उपकरणहरू, घरायसी

---

प्रयोजनमा प्रयोग हुने खालका यन्रवली वा सञ्त्र बाहेक; पानी सञ्चय गर्ने ट्याङ्की नभएका वा भएका पानी तताउने हिटरहरू (इन्स्टान्टेनियस वा स्टोरेज वाटर हिटर), अवैद्युतिक (नन्-इलेक्ट्रिक)। --अन्यः ८४१९.८९.१० ---कुलिङ्ग टावर ५ ८४१९.८९.९० ---अन्य ५

८४.२१ अपकेन्द्रिय (सेन्ट्रिफ्यूज) हरू, अपकेन्द्री शोधक (सेन्ट्रिफ्यूगल ड्रायर) हरू समेत; तरलपदार्थ र ग्याँसलाई छान्ने (फिल्टरिङ) वा शुद्धीकरण गर्ने (प्यूरिफाइङ) यन्रवली र उपकरणहरू। -तरलपदार्थ छान्ने (फिल्टरिङ) वा शुद्धीकरण गर्ने (प्यूरिफाइङ) यन्रवली र उपकरणहरू: ८४२१.२३.०० --इन्टरनल कम्बष्टन इन्जिनको लागि तेल वा पेट्रोल छान्ने (फिल्टर) हरू ५ -ग्याँसलाई छान्ने वा शुद्धीकरण गर्ने यन्रवली र उपकरणहरू: ८४२१.३१.०० --इन्टरनल कम्बष्टन इन्जिनहरूका इन्टेक एयर फिल्टरहरू ५

८४.७१ स्वचालित आँकडा प्रशोधन यन्त्रहरू (अटोम्याटिक डेटा प्रोसेसिङ मेशिन्स) र तिनका एकाइहरू; म्याग्नेटिक वा अप्टिकल रिडरहरू, संकेतका रूपमा (कोडेड फर्म) आँकडाहरूलाई डेटा मिडियामा पठाउने यन्त्रहरू र त्यस्ता आँकडाहरूलाई प्रशोधन गर्ने यन्त्रहरू, अन्यत्र उल्लेख वा समावेश नगरिएका।

---

-पोतेबल स्वचालित आँकडा प्रशोधन यन्त्रहरू, कम्तीमा एक केन्द्रीय प्रशोधन एकाइ (सेन्ट्रल प्रोसेसिङ युनिट), एक कीबोर्ड र एक डिस्प्ले भएका, १० केजी भन्दा बढी तौल नभएका: ८४७१.३०.१० ---ल्यापटप र नोटबुक ५ ८४७१.३०.२० ---ट्याब्लेट ५

-अन्य स्वचालित आँकडा प्रशोधन गर्ने यन्त्रहरु: --संयुक्त (कम्बाइण्ड) भए वा नभएका, एकै आवरण (हाउजिङ) मा कम्तीमा एउटा केन्द्रीय प्रशोधन एकाइ (सेन्ट्रल प्रोसेसिङ युनिट) र एउटा इन्पुट तथा आउटपुट एकाइ भएका: ८४७१.४१.१० ---इन्टरएक्टिभ कन्फरेन्स टर्मिनल २० ८४७१.४१.९० ---अन्य ५

-उपशीर्षक ८४७१.४१ वा ८४७१.४९ बाहेकका प्रशोधन एकाइहरू (प्रोसेसिङ युनिट्स), एउटै आवरण (हाउजिङ) भित्र संचय एकाइ, इन्पुट एकाइ, आउटपुट एकाइहरू मध्ये एक वा दुई एकाइ समावेश भएका वा नभएका: ८४७१.५०.१० ---कम्प्युटर सर्भर तथा नेटवर्क सर्भरहरु ५

-सञ्चय एकाईहरु : ८४७१.७०.१० ---कम्प्युटरका हार्ड डिस्क, आन्तरिक (इन्टर्नल) ५

---

---

---

---अन्य मोटर गाडीहरू: ८७०२.१०.४१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६० ८७०२.१०.४९ ----अन्य ६०

-कम्प्रेसन-इग्निशन इन्टरनल कम्बसन पिस्टन इञ्जिन (डिजेल वा अर्ध डिजेल) र धक्का दिने विद्युतीय मोटर दुवै भएको: ८७०२.२०.१० ---यात्रुहरू बोक्ने मोटर गाडी (२५ भन्दा बढी सिट भएका) ५ ८७०२.२०.२० ---यात्रुहरू बोक्ने मोटर गाडी (११ देखि २५ सम्म सिट भएका) ४० ---अन्य मोटर गाडीहरू: ८७०२.२०.४१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ४० ८७०२.२०.४९ ----अन्य ४०

-स्पार्क इग्निशन इन्टरनल कम्बसन पिस्टन इञ्जिन र धक्का दिने विद्युतीय मोटर दुवै भएको: ८७०२.३०.१० ---यात्रुहरू बोक्ने मोटर गाडी (२५ भन्दा बढी सिट भएका) ५ ८७०२.३०.२० ---यात्रुहरू बोक्ने मोटर गाडी (११ देखि २५ सम्म सिट भएका) ४० ---अन्य मोटर गाडीहरू: ८७०२.३०.४१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ४० ८७०२.३०.४९ ----अन्य ४०

-अन्य: ८७०२.९०.१० ---यात्रुहरू बोक्ने मोटर गाडी (२५ भन्दा बढी सिट भएका) ५ ८७०२.९०.२० ---यात्रुहरू बोक्ने मोटर गाडी (११ देखि २५ सम्म सिट भएका) ४५ ---अन्य मोटर गाडीहरू: ८७०२.९०.४१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६० ८७०२.९०.४९ ----अन्य ६०

---

| ८७.०३ | मूलत: मानिसको यातायातको लागि बनेका मोटर कारहरु र अन्य मोटर गाडीहरु (शीर्षक ८७.०२ बाहेकका), स्टेशन वागेन र रेसिंग कार समेत।
-मूलत: हिउँमा यात्रा गर्नका लागि बनेका गाडीहरु गल्फ कार र यस्तै गाडीहरु:
८७०३.१०.१० ---मूलत: हिउँमा यात्रा गर्नका लागि बनेका गाडीहरु ६०
८७०३.१०.९० ---अन्य ६०
-अन्य गाडीहरू, स्पार्क-इग्निसन इन्टरनल कम्बष्टन पिस्टन इन्जिन मात्र भएका:
--सिलिन्डर क्षमता १००० सी.सी. ननाघ्ने:
---तीनपाङ्ग्रे गाडीहरु (अटोरिक्सा):
८७०३.२१.११ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ५५
८७०३.२१.१९ ----अन्य ५५
---अन्य:
८७०३.२१.९१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६०
८७०३.२१.९९ ----अन्य ६०
--सिलिन्डर क्षमता १,००० सी.सी. नाघ्ने तर १,५०० सी.सी. ननाघ्ने:
८७०३.२२.१० ---अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६५
८७०३.२२.९० ---अन्य ६५
--सिलिन्डर क्षमता १,५०० सी.सी. नाघ्ने तर ३,००० सी.सी. ननाघ्ने:
---सिलिन्डर क्षमता १,५०० सी.सी. नाघ्ने तर २,००० सी.सी. ननाघ्ने:
८७०३.२३.११ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ७५
८७०३.२३.१९ ----अन्य ७५ |

---

--सिलिन्डर क्षमता २,००० सी.सी. नाघ्ने तर २,५०० सी.सी. ननाघ्ने: ८७०३.२३.२१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ८५ ८७०३.२३.२९ ----अन्य ८५ --सिलिन्डर क्षमता २,५०० सी.सी. नाघ्ने तर ३,००० सी.सी. ननाघ्ने: ८७०३.२३.३१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ९५ ८७०३.२३.३९ ----अन्य ९५ --सिलिन्डर क्षमता ३,००० सी.सी. नाघ्ने: ८७०३.२४.१० ---अनएसेम्बल्ड अवस्थाका १०५ ८७०३.२४.९० ---अन्य १०५ -अन्य गाडीहरू, कम्प्रेसन-इग्निसन इन्टरनल कम्बष्टन पिस्टन इजिन (डिजेल वा अर्ध डिजेल) मात्र भएकाः --सिलिन्डर क्षमता १,५०० सी.सी. ननाघ्ने: ८७०३.३१.१० ---अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६० ८७०३.३१.९० ---अन्य ६० --सिलिन्डर क्षमता १,५०० सी.सी. नाघ्ने तर २,५०० सी.सी. ननाघ्ने: ---सिलिन्डर क्षमता १,५०० सी.सी. नाघ्ने तर २,००० सी.सी. ननाघ्ने: ८७०३.३२.११ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ७५ ८७०३.३२.१९ ----अन्य ७५ ---सिलिन्डर क्षमता २,००० सी.सी. नाघ्ने तर २,५०० सी.सी. ननाघ्ने: ८७०३.३२.२१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ९० ८७०३.३२.२९ ----अन्य ९० --सिलिन्डर क्षमता २,५०० सी.सी. नाघ्ने: ८७०३.३३.१० ---अनएसेम्बल्ड अवस्थाका १०५

---

---

-अन्य: ८७०३.९०.१० ---अनएसेम्बल्ड अवस्थाको ६० ८७०३.९०.९० ---अन्य ६० ८७.०४ सामान ढुवानी गर्ने अन्य मोटर गाडीहरू। ८७०४.१०.०० -राजमार्गभन्दा बाहिरको प्रयोगका लागि ५ अभिकल्पित डम्पहरू -अन्य, कम्प्रेसन-इग्निशन इन्टरनल कम्बष्टन पिस्टन इञ्जिन (डिजेल वा अर्ध डिजेल) मात्र भएका: --गाडीको कुल तौल ५ टन ननाघ्ने: ८७०४.२१.१० ---मूलतः सामानको ओसारपसार गर्ने र ७५ ड्राइभरसहित २ जनाभन्दा बढी मानिस बोक्ने सुविधा भएका डबल क्याब पिकअप गाडी ८७०४.२१.२० ---मूलतः सामानको ओसारपसार गर्ने र ५० ड्राइभरसहित २ जना मात्र मानिस बोक्ने सुविधा भएका सिंगल क्याब पिकअप गाडी ८७०४.२१.३० ---डेलिभरी भ्यान ३० ८७०४.२१.४० ---तीनपाङ्ग्रे गाडी ५ ८७०४.२१.५० ---प्रशीतित प्रणाली (रेफ्रिजरेटिङ्ग सिस्टम) ५ जडान गरिएका भ्यानहरु ८७०४.२१.६० ---कम्प्याक्टर (कम्प्रेसिङ्ग डिभाइस) ५ सहितका फोहोर (गावेज) सङ्कलन तथा ढुवानी गर्ने गाडीहरू ८७०४.२१.९० ---अन्य ५ --गाडीको कुल तौल ५ टन नाघ्ने तर २० टन ननाघ्ने: ८७०४.२२.१० ---मूलतः सामानको ओसारपसार गर्ने र ७५ ड्राइभरसहित २ जनाभन्दा बढी मानिस बोक्ने सुविधा भएका डबल क्याब पिकअप गाडी

---

---

---

---

---

---

---

-सिलिन्डर क्षमता ५० सी.सी. नाघ्ने तर २५० सी.सी. ननाघ्ने इन्टरनल कम्बष्टन पिस्टन इँजिन भएको: ---अनएसेम्बल्ड अवस्थाका: ८७११.२०.११ ----५० सी.सी. नाघ्ने तर १२५ सी.सी. ननाघ्ने ४० ८७११.२०.१२ ----१२५ सी.सी. नाघ्ने तर २०० सी.सी. ननाघ्ने ४० ८७११.२०.१९ ----२०० सी.सी. नाघ्ने तर २५० सी.सी. ननाघ्ने ६० ---अन्यः ८७११.२०.९१ ----५० सी.सी. नाघ्ने तर १२५ सी.सी. ननाघ्ने ४० ८७११.२०.९२ ----१२५ सी.सी. नाघ्ने तर २०० सी.सी. ननाघ्ने ५० ८७११.२०.९९ ----२०० सी.सी. नाघ्ने तर २५० सी.सी. ननाघ्ने ६० -सिलिन्डर क्षमता २५० सी.सी. नाघ्ने तर ५०० सी.सी. ननाघ्ने इन्टरनल कम्बष्टन पिस्टन इँजिन भएका: ---सिलिन्डर क्षमता २५० सी.सी. नाघ्ने तर ४०० सी.सी. ननाघ्ने इन्टरनल कम्बसन पिस्टन इँजिन भएकाः ८७११.३०.११ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६० ८७११.३०.१९ ----अन्य ६० ---सिलिन्डर क्षमता ४०० सी.सी. नाघ्ने तर ५०० सी.सी. ननाघ्ने इन्टरनल कम्बसन पिस्टन इँजिन भएकाः ८७११.३०.९१ ----अनएसेम्बल्ड अवस्थाका ६० ८७११.३०.९९ ----अन्य ८०

---

---

---

द्रष्टव्य:- (१) मदिराको अन्त:शुल्क गणना गर्दा प्रति एल.पी. लिटर वा प्रति लिटरमध्ये जुन बढी हुन्छ सोही दरमा गणना गरी असुल गरिनेछ। (२) कुनै पनि मदिराको ककटेल गरेमा उपशीर्षक २२०६.००.४० बमोजिमको दरबन्दी लाग्नेछ। (३) एम्बुलेन्स, शव वाहन, अपाङ्गता भएका व्यक्तिले प्रयोग गर्न मिल्ने गरी बनाइएका १५५ सीसी सम्मका स्कुटर र ब्याट्रीबाट चल्ने टेम्पोको चेसिसमा अन्त:शुल्क लाग्ने छैन। अपाङ्गता भएका व्यक्तिले प्रयोग गर्ने स्कुटर पैठारी गर्दा लाग्ने अन्त:शुल्क नेपाल सरकार, महिला, बालबालिका

---

लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक र सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय वा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयको सिफारिसमा सम्बन्धित भन्सार कार्यालयमा छुट हुनेछ साथै स्थानीय खरिद गर्दा तिरोको अन्त:शुल्क त्यस्तो स्कूटर यातायात व्यवस्था कार्यालयमा निजको नाममा दर्ता भएपछि महिला, बालबालिका लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्यक र सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय वा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयको सिफारिसमा विभागबाट फिर्ता गरिनेछ। (४) घरेलु प्रविधिबाट उत्पादन गरिने सिन्के चाउचाउ (रेडी टू ईट नभएको) मा अन्त:शुल्क लाग्ने छैन तर इन्जिन, उपकरण वा मेसिनको प्रयोग गरेको भएमा पचास किलो वाट भन्दा बढी क्षमताको विद्युतीय ऊर्जा प्रयोग गरी उत्पादित तयारी अवस्थाको चाउमिनमा अन्तःशुल्क छुट हुने छैन। (५) यात्रीले ल्याउन र लैजान पाउने निजी प्रयोगका मालवस्तु सम्बन्धी सूचना बमोजिम प्राप्त सुविधा अन्तर्गत भन्सार महसुल छुटमा पैठारी गरिएको व्यक्तिगत प्रयोजनका वस्तुहरूमा अन्त:शुल्क लाग्ने छैन। (६) चालीस वा सोभन्दा बढी सीट क्षमताका कम्तीमा पाँच विटा बस सार्वजनिक यातायातमा सञ्चालन गर्ने गरी दर्ता भएका सहकारी संस्था वा सङ्घ तथा कम्पनीले उल्लेखित प्रयोजनको लागि पैठारी गर्ने उक्त क्षमताका तयारी बस एवं तिनका चेसिसमा अन्त:शुल्क छुट हुनेछ। त्यसरी पैठारी गरेका सवारी साधनहरू पैठारी गरेको मितिले दश वर्ष नपुगी बिक्री वितरण, नामसारी वा कुनै किसिमले हक हस्तान्तरण गरि पाइने छैन। दश वर्ष नपुगी नामसारी, बिक्री वितरण वा कुनै किसिमले हक हस्तान्तरण गर्नु परेमा प्रचलित कानून बमोजिम लाग्ने पूरै अन्त:शुल्क लाग्नेछ। (७) नेपाल सरकार, शिक्षा, तथा खेलकुद मन्त्रालयको सिफारिसमा सामुदायिक शिक्षण संस्थाले विद्यार्थी ओसारपसार गर्ने प्रयोजनको लागि ३० सीट वा सोभन्दा बढी क्षमताको दुई थान बस आयात गर्दा लाग्ने अन्त:शुल्क छुट हुनेछ। यसरी सुविधामा आयात गरिएको सवारी साधन दश वर्ष नपुगी बिक्री वितरण, नामसारी वा कुनै किसिमले हक हस्तान्तरण गरि पाइने छैन। दश वर्ष नपुगी बिक्री वितरण, नामसारी वा कुनै किसिमले हक हस्तान्तरण गर्नु परेमा प्रचलित कानून बमोजिम पूरै अन्त:शुल्क लाग्नेछ। (८) औद्योगिक व्यवसाय ऐन, २०७६ को अनुसूची-१० मा उल्लेख भएका अति अविकसित क्षेत्रमा स्थापित स्थानीय फलफूलमा आधारित उद्योगबाट उत्पादित ब्राण्डी, वाइन र साइडरको उत्पादनमा यस अन्त:शुल्क दरबन्दी अनुसार लाग्ने अन्त:शुल्कमा असी प्रतिशत छुट हुनेछ। (९) स्वदेशमा उत्पादन हुने शीर्षक २२०४, २२०५, उपशीर्षक २२०६.००.२९, २२०६.००.५१, २२०६.००.५२ र २२०६.००.५९ मा पने वाइन र उपशीर्षक २२०६.००.२१ मा पने ताजा फलफुलबाट उत्पादन हुने सेम्पेन र साइडरमा लाग्ने अन्तःशुल्कमा चालिस प्रतिशत छुट हुनेछ। शत प्रतिशत स्थानीय उत्पादनमा आधारित

---

कच्चा पदार्थ प्रयोग गरी वाइन उत्पादन गरेमा पचास प्रतिशत छुट हुनेछ तर दृष्टव्यको दफा (ङ) मा पर्ने उद्योगलाई यस बमोजिमको छुट सुविधा प्राप्त हुने छैन । कृषकमिस लगायतका सुक्खा फलफूल, ग्रेप जुस कन्सन्ट्रे ट वा फ्रुट जुस कन्सन्ट्रे टबाट उत्पादन हुने उपशीर्षक २२०६.००.९० मा पर्ने वाइनमा लाग्ने अन्त:शुल्कमा दस प्रतिशत छुट हुनेछ ।

(१०) एसेम्बल गरी सवारी साधन उत्पादन गर्ने उद्योगले अनएसेम्बल्ड अवस्थाका शीर्षक ८७.०२, ८७.०३ र ८७.११ मा पर्ने सवारी साधन पैठारी गर्दा लाग्ने अन्त:शुल्क र त्यस्ता उद्योगले उत्पादन गरेको तयारी साधन बिक्री गर्दा लाग्ने अन्त:शुल्कमा पचास प्रतिशत छुट हुनेछ ।

(११) शीर्षक ०२.०७, ०८.०३, ०८.०४, ०८.०६, ०८.०९, ०८.१२, ०८.१३, ११.०६, १२.०७, १६.०१, १६.०२, १६.०३, १६.०४, १६.०५, २०.०१, २०.०२, २०.०३, २०.०४, २०.०६, २०.०७, २०.०८, २१.०५, २४.०१, २५.१५, २५.१६, ३९.१७, ३९.१८, ३९.१९, ४८.०३, ४८.१४, ७०.१०, ७२.०९, ७२.१०, ७२.११, ७२.१६, ७२.२३, ७२.२५, ७२.२९, ७३.०७, ७३.०८, ७३.०९, ७३.१२, ७३.१३, ७३.१४, ७३.१५, ७३.१७, ७६.०४, ७६.१०, ८४.१९, तथा उपशीर्षक ०८०२.८०.००, १५१७.९०.००, १७०१.१३.१०, १७०१.१४.१०, १७०४.१०.००, १७०४.९०.००, १९०४.१०.१०, १९०४.१०.९१, १९०४.१०.९९, १९०४.२०.००, १९०४.३०.००, १९०४.९०.९०, १९०५.१०.००, १९०५.२०.००, १९०५.३१.००, १९०५.३२.००, १९०५.४०.००, १९०५.९०.१०, १९०५.९०.३०, १९०५.९०.५०, १९०५.९०.६०, १९०५.९०.७०, २००५.१०.००, २००५.२०.९०, २००५.४०.००, २००५.५१.००, २००५.५९.००, २००५.६०.००, २००५.७०.००, २००५.८०.००, २००५.९१.००, २००५.९९.००, २१०१.११.००, २१०१.१२.००, २१०१.२०.००, २१०१.३०.००, २१०६.९०.१०, २१०६.९०.९२, २२०२.९९.३०, ३३०७.४१.००, ३५०६.१०.००, ३५०६.९१.००, ३५०६.९९.००, ३८२४.४०.००, ३८२४.५०.००, ३९२१.९०.११, ३९२१.९०.९२, ३९२३.१०.२०, ३९२३.३०.१०, ३९२४.१०.१०, ४८१८.१०.००, ४८१८.२०.००, ४८१८.३०.००, ४८१८.५०.००, ४८१८.९०.००, ४८२३.६१.००, ४८२३.६९.००, ४८२३.७०.००, ७३११.००.२०, ७३११.००.९०, ७३२०.१०.९०, मा पर्ने वस्तुको आन्तरिक उत्पादनमा अन्त:शुल्क लाग्ने छैन ।

(१२) शीर्षक २१.०६ को उपशीर्षक २१०६.९०.२०, २१०६.९०.६० र शीर्षक २४.०३ को उपशीर्षक २४०३.९९.१०, २४०३.९९.२०, २४०३.९९.३० का वस्तुमा कुल तौल प्रति किलोग्राममा अन्तःशुल्क लाग्नेछ ।

(१३) शीर्षक १८.०६, ३३.०३, ३३.०४, ३३.०५, ३३.०६ र उपशीर्षक ३३०७.१०.००, ३३०७.२०.००, ३३०७.३०.००, ३३०७.४९.००, ३३०७.९०.००, अन्तर्गतका सबै उपशीर्षकका स्वदेशी उत्पादनमा पाँच प्रतिशत अन्तः शुल्क लाग्नेछ ।

---

(१४) मदिरा, बियर र चुरोटको उत्पादक, पैठारीकर्ता वा सोको बिक्रेताले त्यस्तो वस्तुको बिक्री गर्ने खुद्रा मूल्य आर्थिक वर्षको सुरुमा र मूल्य परिवर्तन भएको अवस्थामा परिवर्तन हुनासाथ सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गरी जानकारी गराउनु पर्नेछ। (१५) अन्त:शुल्क दरबन्दी प्रयोजनको लागि निर्धारित आठ जना भन्सार उपशीर्षकलाई तथ्याङ्क प्रयोजनको लागि महानिर्देशकले अझ थप गर्न सक्नेछ। (१६) अन्त:शुल्क लाग्न सक्ने वस्तुको व्याख्या तथा हामोनाइज्ड कोड तोक्ने काम आवश्यकता अनुसार भन्सार विभागसँग परामर्श लिई विभागले गर्न सक्नेछ। (१७) सेनेटरी प्याड उत्पादन गर्ने उद्योगले उपशीर्षक ३९२०.४९.९० को कच्चा पदार्थ पि.ई.फिल्म स्यामनिरी प्याड र ३९२१.१९.९० को कच्चा पदार्थ पफोरेड पी.ई. फिल्म पैठारी गर्दा अन्तःशुल्क लाग्ने छैन। (१८) शीर्षक ७२.१३, ७२.१४ र ७२.१५ अन्तर्गतका स्वदेशी उत्पादनमा लाग्ने अन्तःशुल्कमा साठी प्रतिशत र शीर्षक ७२.१७ अन्तर्गतका स्वदेशी उत्पादनमा लाग्ने अन्तःशुल्कमा पचास प्रतिशत छुट हुनेछ।

(१९) जल, सौर्य तथा वायुबाट विद्युत उत्पादन, वितरण र प्रसारण लाइन आयोजनाको लागि आवश्यक पर्ने निर्माण यन्त्र उपकरण, विष्फोटक पदार्थ, स्टील प्लेट, मेसिनरी औजार, उच्च भण्डारण क्षमताका ब्याट्री र सोसँग सम्बन्धित पार्टपुर्जा तथा त्यस्ता उपकरण निर्माण गर्न आवश्यक पर्ने कच्चा पदार्थ (स्टील मसि) लगानी बोर्डको स्वीकृतिमा सञ्चालन हुनेको हकमा सो बोर्डको, वैकल्पिक ऊर्जा प्रविधि केन्द्रको स्वीकृतिमा सञ्चालन हुनेको हकमा सो केन्द्रको र अन्य आयोजनाको हकमा (नेपाल विद्युत प्राधिकरणबाट सञ्चालन हुने आयोजना समेत) विद्युत विकास विभागको सिफारिसमा सम्बन्धित आयोजना वा सोको ठेकेदार वा आयोजनाको प्रविधिकले पैठारी गरी आयोजनालाई आपूर्ति गर्दा अन्तःशुल्क छुट दिइनेछ।

(२०) औद्योगिक क्षेत्र वा औद्योगिक ग्राम निर्माण वा स्थापनाका लागि आवश्यक पर्ने उपकरण, मेसिनरी औजार, पार्टपुर्जा तथा निर्माण सामग्री लगानी बोर्डको सिफारिसमा त्यस्तो क्षेत्र वा ग्राम निर्माण वा स्थापना गर्ने व्यक्ति वा सो को ठेकेदारले पैठारी गर्दा अन्तःशुल्क छुट दिइनेछ। तर यस बुँदा बमोजिम सिफारिस गर्दा औद्योगिक क्षेत्र वा औद्योगिक ग्राम निर्माण वा स्थापनाको विस्तृत इन्जिनियरिङ्ग डिजाइन प्रतिवेदनमा उल्लेखित परिमाण अनुसार सिफारिस गर्नुपर्नेछ । (२१) विद्युतीय सवारी साधन चार्जिङ्ग मेसिन उत्पादन वा एसेम्बलिङ्ग गर्ने उद्योगले उद्योग विभागको सिफारिसमा पैठारी गर्दा अन्तःशुल्क छुट दिइनेछ। (२२) काठ तथा काठजन्य सामग्रीको सिजनिङ्ग गर्ने उद्योगलाई आवश्यक पर्ने मिल मेसिनरी उद्योग

---

विभागको सिफारिसमा पैठारी गर्दा अन्त:शुल्क छुट दिइनेछ।

(२३) फुटबल, क्रिकेट तथा बहुउद्देश्यीय रंगशालाको पूर्वाधार निर्माणका लागि आवश्यक पर्ने मेशीन, यन्त्र तथा उपकरण शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयको सिफारिसमा पैठारी गर्दा अन्त:शुल्क छुट दिइनेछ।

(२४) ग्रीन हाइड्रोजन उत्पादनको लागि आवश्यक पर्ने मेशीन, यन्त्र तथा उपकरण ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयको सिफारिसमा पैठारी गर्दा अन्त:शुल्क छुट दिइनेछ।

(२५) शीर्षक १९.०२ अन्तर्गतका सबै वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा चालिस प्रतिशत छुट हुनेछ।

(२६) उपशीर्षक १९०५.९०.२० र १९०५.९०.८९ मा पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा प्रति किलो रु. २५ अन्त:शुल्क लाग्नेछ। उपशीर्षक १९०५.९०.९० मा पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा १५ प्रतिशत अन्त:शुल्क लाग्नेछ।

(२७) उपशीर्षक २००५.२०.१० मा पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा प्रति किलो रु. २० अन्त:शुल्क लाग्नेछ।

(२८) उपशीर्षक २१०६.९०.२० र २१०६.९०.६० मा पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा क्रमशः प्रति किलो रु. ९००।- र प्रति किलो रु. ३८५।- अन्त:शुल्क लाग्नेछ।

(२९) उपशीर्षक २२०२.९९.१० मा पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा प्रति लिटर रु. ५५।-, उपशीर्षक २२०२.९९.२० र २२०२.९९.९० मा पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा प्रति लिटर रु. २७।- अन्त:शुल्क लाग्नेछ।

(३०) शीर्षक ३२.०८, ३२.०९ र ३२.१० अन्तर्गत पर्ने वस्तुको स्वदेशी उत्पादनमा १० प्रतिशत अन्त:शुल्क लाग्नेछ। उद्योगले पैठारी गर्ने उपशीर्षक ३२०९.१०.१० मा पर्ने वस्तुमा अन्त:शुल्क १० प्रतिशत लाग्नेछ।

(३१) उपशीर्षक ३९२३.३०.९० मा पर्ने पिउने पानीका जार तथा बोतल, प्रयोगशालामा प्रयोग हुने प्लास्टिकका भेसलहरु, औषधिधका बोतल तथा अन्य प्रत्यक्ष कृषिजन्य उत्पादन प्याकिङ गर्ने प्लास्टिकका बोतल तथा भाडाका आन्तरिक उत्पादनमा अन्त:शुल्क लाग्ने छैन।